Het vervelende aan valse vrienden is niet dat je een fout maakt. Het is dat de zin klopt, dat niemand je corrigeert, en dat je jarenlang iets anders zegt dan je bedoelt.

Een gewone fout wordt opgemerkt. Bij een valse vriend hoort je gesprekspartner een correcte Italiaanse zin met een betekenis die niet strookt met de situatie, en die vult dat zelf in. Jij hoort niets terug en gaat vrolijk door.

Hieronder de woorden die ik het vaakst tegenkom bij Nederlandstaligen, met de zin waarin het misgaat.

De klassiekers

camera

Betekent: kamer. Niet: fototoestel — dat is la macchina fotografica.

Ho perso la mia camera betekent dus niet dat je je camera kwijt bent, maar dat je je kamer bent kwijtgeraakt. Bij de receptie levert dat verwarring op.

parenti

Betekent: familieleden. Niet: ouders — dat is i genitori.

De gevaarlijkste van allemaal, omdat de zin volstrekt logisch blijft. Vivo con i miei parenti zegt dat je bij je familie woont, wat waar kan zijn, maar niet wat je bedoelde.

morbido

Betekent: zacht. Niet: morbide.

Che morbido! over een trui is een compliment. Dat is even wennen.

brutto

Betekent: lelijk. Niet: bruut of grof.

Che brutto tempo is slecht weer, niet ruw weer. En zeg niet è un uomo brutto als je bedoelt dat iemand hardhandig is.

sensibile

Betekent: gevoelig. Niet: verstandig, en niet het Engelse sensible.

De werkwoorden

pretendere

Betekent: eisen. Niet: pretenderen of doen alsof.

Pretendo di essere pagato betekent "ik eis dat ik betaald word", niet "ik doe alsof ik betaald word". Het verschil in toon is aanzienlijk. Doen alsof is fingere.

confrontare

Betekent: vergelijken. Niet: confronteren.

Iemand ergens mee confronteren is affrontare of mettere di fronte a.

attendere

Betekent: wachten. Niet: bijwonen — dat is partecipare of assistere a.

eventualmente

Betekent: zo nodig, in voorkomend geval. Niet: uiteindelijk, en niet het Engelse eventually.

Eventualmente ti chiamo is "als het nodig is bel ik je", niet "uiteindelijk bel ik je".

attualmente

Betekent: momenteel. Niet: het Engelse actually.

De sociaal pijnlijke

sono pieno

De letterlijke vertaling van "ik zit vol" na het eten. In het Italiaans klinkt dit als "ik ben dronken", en in sommige streken nog wat platter.

Zeg: sono a posto così, of ho mangiato benissimo, grazie.

caldo

Sono caldo lijkt "ik heb het warm" te betekenen. Het betekent iets in de richting van "ik ben opgewonden".

Zeg: ho caldo. Met avere, net als ho fame, ho freddo, ho sete.

eccitato

Lijkt op excited, maar wordt vrijwel altijd seksueel begrepen.

Zeg: sono entusiasta of non vedo l'ora (ik kan niet wachten).

preservativo

Geen conserveermiddel maar een condoom. Conserveermiddel is conservante. Deze staat op etiketten, dus je komt hem tegen.

De halve vrienden

Lastiger dan de hele, omdat ze soms wel kloppen.

simpatico betekent aardig of leuk gezelschap, niet meelevend. gentile is vriendelijk, met een formelere lading dan het Nederlandse "gentiel" suggereert. fabbrica is een fabriek en niet een stof — stof is tessuto. libreria is een boekhandel of boekenkast; een bibliotheek is biblioteca. En firma is een handtekening, niet een bedrijf — dat is ditta of azienda.

Waarom Nederlandstaligen hier gevoelig voor zijn

Je hebt twee bronnen van interferentie in plaats van één. Naast het Nederlands zit ook je Engels in de weg, en bij veel van deze woorden komt de verkeerde betekenis uit het Engels — eventually, actually, sensible, excited, library.

Dat betekent ook dat hoe beter je Engels is, hoe meer last je hiervan hebt. Wat een schrale troost is.

Hoe leer je ze af?

Lijstjes werken hier slecht, omdat je op het moment dat je de zin bouwt niet aan het lijstje denkt. Wat wel werkt is de fout één keer in een echt gesprek maken en gecorrigeerd worden — dan zit hij erin.

Daarnaast helpt lezen, omdat je het woord dan tegenkomt in een context die de juiste betekenis afdwingt. Als je in een verhaal leest dat iemand i parenti uitnodigt voor een feest, en er komen twintig mensen, dan corrigeert het verhaal je. Daar zijn de leesboeken op niveau voor.

Zie ook 10 fouten die Nederlanders maken in het Italiaans voor de grammaticale tegenhanger van dit lijstje.

Wil je weten welke valse vrienden bij jou zijn ingeslopen? Dat hoor ik meestal binnen het eerste gesprek — gratis kennismakingsgesprek.

Boek een gratis proefles →