De stap van B2 naar C1 is de enige die je niet zet door meer grammatica te studeren. Op B2 ken je die al bijna helemaal. Wat ontbreekt is iets anders, en daarom blijven zoveel mensen jarenlang op B2 hangen.
Wat er echt verandert
Precisie in plaats van eromheen praten. Op B2 heb je altijd een manier om te zeggen wat je bedoelt. Op C1 heb je de manier: het juiste woord in plaats van de omweg. Het verschil tussen «dat ding waarmee je wijn opent» en «een kurkentrekker», maar dan over een heel gesprek.
Het onuitgesprokene. Op C1 vang je op wat er niet is gezegd: de ironie, de toespeling, het gewicht in een droog «certo, come no». Dat is het deel dat grammatica niet leert en dat lesboeken niet uitleggen, omdat het in de context leeft.
Register. Weten dat siccome en poiché niet in dezelfde zin thuishoren, dat een mail aan een overheidsloket niet mag klinken als een appje aan een vriend, en dat formeel geschreven Italiaans een eigen ritme heeft.
Lengte. Op B2 houd je een alinea vast. Op C1 houd je een betoog vast: drie minuten met een structuur, niet drie goede zinnen achter elkaar.
De proef die B2 ontmaskert: vertel hardop een film na die je hebt gezien, twee minuten lang, zonder te stoppen. Op B2 lukt het verhaal, maar het vlakt af naar de tegenwoordige tijd en een reeks «en toen». Op C1 zitten er tijdlagen in, vooruitwijzingen, terzijdes.
Waarom B2 een comfortabele val is
Omdat het werkt. Op B2 leef, werk en discussieer je in het Italiaans zonder echte problemen, en de feedback van buitenaf verdwijnt: niemand verbetert je nog, want je verbeteren zou pedant zijn. Vanaf daar komt vooruitgang niet meer vanzelf. Je moet hem gaan halen.
Het is ook het punt waarop de middelen die je hier hebben gebracht niet meer volstaan. Apps, algemene cursussen en meerkeuzeoefeningen zijn gebouwd om je naar B2 te brengen. Daarvoorbij heb je moeilijkere input nodig en iemand die zegt waar je nog buitenlands klinkt.
Wat wel werkt
Lezen wat met opzet slordig geschreven is. Niet alleen literatuur: notulen, contracten, regionaal nieuws, reacties onder posts. Echte taal heeft registers die lesboeken vermijden, en C1 woont daarbinnen.
Schrijven en je laten verbeteren. Niet spreken: schrijven. Schrijven is de enige plek waar je fouten lang genoeg stilstaan om ze aan je te kunnen laten zien. Een halve bladzijde per week, goed gecorrigeerd, is meer waard dan tien uur vrij converseren.
Collocaties. Op C1 kies je niet de verkeerde woorden, maar de verkeerde combinaties: je prendere een besluit en nooit fare, je nutrire een vermoeden, je correre een risico. Ze zijn het lastigst om alleen op te pikken en het snelst te herstellen zodra iemand ze aanwijst.
Hoe lang het duurt
Langer dan elke andere stap: anderhalf tot drie jaar, en de belangrijkste variabele is niet hoeveel je studeert maar hoeveel moeilijke input je binnenkrijgt. Wie veel leest en zich laat verbeteren, komt er. Wie oefeningen blijft maken, blijft op B2 met moeilijkere oefeningen.
Voor je op C1 mikt is het wel verstandig te controleren of je echt B2 bent in alle vier de vaardigheden en niet alleen in twee.
