Download on the App StoreVerder in de appIn de app
De helft van A1 en 3 oefeningen per dag: gratisApp Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

Grammatica · A1

De tegenwoordige tijd

door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Een stadsstraat met auto’s, scooters en tafeltjes in de schaduw · Italiaanse grammatica A1
Passa, entra, aspetta: de straat leeft in het presens.

Drie werkwoordfamilies, drie reeksen uitgangen, en met de presente bestel je, vraag je, betaal je, leef je. Het is de tijd die negentig procent van je eerste gesprekken draagt.

  • 4min lezen
  • 17min oefeningen
  • A1niveau

Wat je leert

  • Drie groepen: -are, -ere, -ire, en de werkwoorden met -isc-
  • De zes onregelmatige die je elke dag gebruikt
  • De presente voor nu, voor altijd en voor morgen
  • Woordenschat: la colazione al bar

Het Italiaans en het Nederlands naast elkaar

Voor vragen en ontkenningen heb je in het Italiaans geen hulpwerkwoord en geen inversie nodig: parli?, non parlo. Elke persoon heeft een eigen uitgang, dus de zes vormen zien er echt anders uit dan het Nederlandse rijtje. En let op: één Italiaanse tegenwoordige tijd dekt zowel ik werk als ik ben aan het werken.

Neem deze pagina mee

Het overzicht van dit hoofdstuk als gratis afdrukbare PDF (in het Nederlands, met de Italiaanse uitleg als bijlage): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Een tip van een docent: grammatica blijft hangen door vaak te herhalen, niet door één keer te stampen.

Download het overzicht gratis (PDF)

Bekijk de voorbeelden van de werkbladen →

De tijdlijn
presenteNU

De tegenwoordige tijd zegt wat nu gebeurt en wat altijd gebeurt.

De helft van A1 en 3 oefeningen per dag: gratisApp Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

De woorden van deze pagina

Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.

De regelmatige werkwoorden

parl-AREprend-EREdorm-IREfin-IRE (-isc)
ioparloprendodormofinisco
tuparliprendidormifinisci
lui / leiparlaprendedormefinisce
noiparliamoprendiamodormiamofiniamo
voiparlateprendetedormitefinite
loroparlanoprendonodormonofiniscono
Werkwoorden op -ire vallen in twee groepen: zoals dormire of zoals finire (met -isc-). De -isc--groep is de grootste: preferisco, capisco, pulisco.

De zes onregelmatige die je elke dag gebruikt

WerkwoordPresenteIn de bar
esseresono, sei, è, siamo, siete, sonoil caffè è pronto
avereho, hai, ha, abbiamo, avete, hannoavete un tavolo fuori?
andarevado, vai, va, andiamo, andate, vannovado al bancone
farefaccio, fai, fa, facciamo, fate, fannofaccio colazione qui
staresto, stai, sta, stiamo, state, stannocome stai?
venirevengo, vieni, viene, veniamo, venite, vengonovieni al bar con me?

Goed om te weten

  • Werkwoorden op -care en -gare krijgen een h bij tu en noi, zodat de klank hard blijft: cerco, cerchi, cerchiamo; pago, paghi, paghiamo.
  • Werkwoorden op -ciare en -giare doen het omgekeerde: de i valt weg waar ze niets meer doet. Comincio, cominci, cominciamo.
  • Werkwoorden op -gliere en -gnere verschuiven bij io en loro: scelgo, scegli, scelgono; spengo, spegni, spengono.

De meest gemaakte fouten

  • tu parlare italiano? → parli italiano? (het werkwoord wordt altijd vervoegd)
  • noi preferimo il tè → noi preferiamo il tè (preferire is een -isc-werkwoord, maar niet bij noi/voi)
  • loro fa colazione → loro fanno colazione (derde persoon meervoud)

Potere, volere, dovere, sapere

Vier werkwoorden die je vanaf de eerste les nodig hebt, want elke vraag of elk verzoek begint ermee. Ze zijn onregelmatig: leer ze als één blok.

poterevoleredoveresapere
iopossovogliodevoso
tupuoivuoidevisai
lui / leipuòvuoledevesa
noipossiamovogliamodobbiamosappiamo
voipotetevoletedovetesapete
loropossonovoglionodevonosanno

Na deze vier volgt de infinitief zonder voorzetsel, net als na «kunnen» en «willen»: posso entrare?, vuoi un caffè?, devo andare.

Wist je dat?

Het Italiaans laat het onderwerp weg omdat de werkwoordsuitgang het al verklapt, en dat is rechtstreeks uit het Latijn overgeërfd: amo betekende tweeduizend jaar geleden al «ik heb lief», zonder ego. Het Nederlands en het Engels hebben hun uitgangen daarvoor te ver laten afslijten. Italiaans, Spaans, Portugees en Pools hielden ze; het Frans sprak ze steeds minder uit en moest het voornaamwoord verplicht maken (je parle), al staan de uitgangen nog netjes in de spelling.

Lees en begrijp

De grammatica van dit hoofdstuk in een tekst uit het dagelijks leven: een ansichtkaart uit Bologna.

Cara mamma,

ogni mattina entro nello stesso bar. Ordino un caffè, il barista mi chiede come va, io rispondo «bene» e lui ride.

Bevo in piedi come tutti: paghiamo alla cassa e usciamo in due minuti. Capisco quasi tutto, parlo ancora poco.

Domani parto per Firenze. Ti chiamo quando arrivo.

Un bacio, Sanne

POSTE
ITALIANE
Bologna
C.P.
Fam. Bakker
Prinsengracht 44
1015 DK Amsterdam

Vragen

Dove beve il caffè Sanne?

«Capisco» viene dal verbo…

«Domani parto» è al presente. Perché?

De zuilengangen van het Pavaglione in Bologna ’s avonds, met het apotheekbord
Esco, passeggio, torno tardi: een avond in de tegenwoordige tijd.

Oefeningen

Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.

  1. 01 I verbi in -are

    Vul de tegenwoordige tijd in.

    1. io (parlare)
    2. tu (lavorare)
    3. lui (mangiare)
    4. noi (abitare)
    5. voi (studiare)
    6. loro (comprare)

  2. 02 -ere e -ire

    Vul de tegenwoordige tijd in.

    1. io (prendere)
    2. tu (scrivere)
    3. lei (leggere)
    4. noi (dormire)
    5. voi (aprire)
    6. loro (vivere)

  3. 03 Quelli con -isc-

    Finire, capire, preferire, pulire krijgen -isc- in vier van de zes personen. Vul aan.

    1. io (capire)
    2. tu (finire)
    3. lui (preferire)
    4. noi (capire)
    5. voi (finire)
    6. loro (pulire)

  4. 04 Gli irregolari di tutti i giorni

    Vul aan. Dit zijn de zes werkwoorden die je het meest gebruikt.

    1. io (andare) a casa.
    2. tu (fare) colazione?
    3. lei (venire) con noi.
    4. noi (stare) bene.
    5. voi (uscire) stasera?
    6. loro (dare) una mano.
    7. io (fare) il caffè.

  5. 05 Una giornata

    Vul de tekst aan met de tegenwoordige tijd. Let ook op de lidwoorden en de overeenkomst.

    Herhaling onderwerpsvoornaamwoorden · lidwoorden · bijvoeglijke naamwoorden

    1. La mattina (io / svegliarsi tardi) e (fare) colazione.
    2. Poi (andare) in ufficio con metropolitana.
    3. Marta e Luca (lavorare) con me: (loro / essere) molto .
    4. All’una noi (mangiare) insieme.
    5. La sera (io / preferire) stare a casa: (leggere) un libro.
    6. E tu, cosa (fare) di solito?

Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Kies je volgende oefening →

Elk onderwerp, een wereld

In de app amo Italiaans oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.

De helft van de A1-cursus gratis, zonder account

€5,83 per maandjaarabonnement

★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018

Download amo Italiaans voor iPhone ↗︎

Zoek op amo Italiaans

Een net geserveerde kop cappuccino
Prendo of prendi? Eén letter verandert wie er praat.

Lees en begrijp

Nog een tekst met dezelfde grammatica: de chat van een bar.

BBar Centrale · ordini
2 partecipanti
L
LucaBuongiorno! Che cosa prendi?07:41
Prendo un caffè e un cornetto.07:41
L
LucaLo mangi qui o porti via?07:42
Qui. Bevo in piedi come voi.07:42
L
LucaBravo! Paghi alla cassa, poi mi dai lo scontrino.07:43
Capisco. E se arrivo tardi, chiudete?07:45
L
LucaApriamo alle sei e chiudiamo alle otto di sera.07:46

Vragen

A che ora chiude il bar la sera?

«Prendo» e «prendi»: che cosa cambia tra le due forme?

Completa: «Noi ___ il caffè al banco» (bere).

Nog een tekst over dit onderwerp? Een ansichtkaart uit Bologna · De weekagenda

Nog één keer

Vervoeg in de presente:

  1. Ogni mattina (io) un cappuccino.
  2. A che ora il bar?
  3. Noi il tavolo fuori.
  4. I miei amici qui ogni domenica.
  5. Tu che cosa di bello oggi?

Veelgestelde vragen

Ik ga vanavond eten: vado a mangiare?
Alleen als je ergens heen gaat om te eten. Het Nederlandse «gaan» met een infinitief is vaak gewoon toekomst, en dat zegt het Italiaans met de tegenwoordige tijd: stasera mangio fuori, domani studio. Vado a mangiare betekent: ik vertrek nu en ga eten. Een plan voor later heeft geen andare nodig.
Waar ligt de klemtoon in parlano?
Op de eerste lettergreep: PAR-la-no, net als in parlo. De derde persoon meervoud houdt de klemtoon van het enkelvoud, ook al is het woord langer: LA-vo-ra-no, A-bi-ta-no, DOR-mo-no. Nederlanders leggen hem graag op -la-, en dan klinkt het als een ander woord.
Kun je zwemmen: puoi nuotare of sai nuotare?
Sai nuotare? Het Nederlandse «kunnen» splitst zich in tweeën. Wat je geleerd hebt, is sapere: so nuotare, so cucinare. Wat mag of lukt op dit moment, is potere: oggi non posso nuotare, vandaag kan ik niet zwemmen, omdat ik verkouden ben.
Waarom drie groepen werkwoorden?
Omdat het Latijn er vier had, en het Italiaans er drie van overhield: -are, -ere, -ire. De grootste groep is verreweg -are, en het is ook de groep waar nieuwe werkwoorden bij komen: cliccare, chattare, googlare.
Wat betekent het als een werkwoord -isc- krijgt?
Een deel van de -ire-werkwoorden schuift -isc- in tussen stam en uitgang: capire wordt capisco, finire wordt finisco. Het gebeurt alleen in de vormen waar de klemtoon op de stam valt, dus niet bij capiamo en capite.
Gebruikt het Italiaans de tegenwoordige tijd voor de toekomst?
Voortdurend, en vaker dan het Nederlands. Domani parto, morgen vertrek ik. In gesproken Italiaans is dat gewoner dan domani partirò. De toekomende tijd blijft over voor voorspellingen en vermoedens.
Hoe zeg je ik ben aan het doen?
Met stare plus gerundio: sto mangiando. Maar let op: het Italiaans gebruikt die vorm veel minder dan het Engels. Mangio volstaat meestal; sto mangiando benadrukt dat het nu, op dit moment, gebeurt.
Welke werkwoorden zijn onregelmatig in de presente?
De meest gebruikte, zoals in elke taal: essere, avere, andare, fare, dare, stare, venire, uscire, dire, potere, volere, dovere. Die twaalf ken je binnen een week, en daarmee heb je het grootste deel van wat je dagelijks nodig hebt.
Tabel met de Italiaanse tegenwoordige tijd voor de werkwoorden parlare, prendere en dormire.De Italiaanse tegenwoordige tijd: drie groepen, één tabel

Bronnen en methode

Dit hoofdstuk is geschreven vanuit de lespraktijk en volgt niveau A1 van het Europees Referentiekader. Om verder te lezen:

Alessio
Geschreven en nagekeken door

Alessio

  • Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
  • Master Italiaans als tweede taal, Università Giustino Fortunato (Benevento)
  • Geeft les sinds 2018 · 45 beoordelingen
Meer over Alessio →