Er is een specifiek soort motivatie die sterker werkt dan alle andere: over drie maanden zit je aan tafel bij mensen die geen Engels spreken en die je graag willen leren kennen.

Ik heb hier in de loop der jaren veel mensen mee geholpen, en het patroon is opvallend constant. Ze hebben geen algemeen Italiaans nodig. Ze hebben een heel specifiek stuk taal nodig, en dat stuk staat niet in de methode.

Wat er echt gebeurt aan tafel

De Italiaanse familielunch op zondag duurt drie uur. Er wordt door elkaar gepraat, hard, met veel onderbrekingen, over meerdere onderwerpen tegelijk, vaak in dialect wanneer het emotioneel wordt.

Dit is qua luistervaardigheid ongeveer het moeilijkste dat er is — moeilijker dan een nieuwsuitzending, moeilijker dan een film. En het is waarschijnlijk je eerste echte confrontatie met de taal.

Dus stel je verwachting bij. Je gaat het gesprek niet volgen. Dat is normaal, ook voor mensen op B1. Wat je wel kunt is meedoen aan de momenten waarop de aandacht naar jou gaat, en dat zijn er per lunch een stuk of vijf.

De momenten waarop het over jou gaat

Bij binnenkomst. Je stelt jezelf voor, je zegt hoe blij je bent er te zijn. Twee zinnen, maar ze bepalen de toon van de hele dag.

Als iemand vraagt hoe het met je gaat en wat je doet. Bereid dit letterlijk voor: je werk, waar je woont, hoe je je partner hebt ontmoet. Je krijgt die vragen gegarandeerd, en van meerdere mensen.

Bij het eten. Complimenten over het eten zijn geen beleefdheid maar het hoofdgerecht van de sociale interactie. Hier ligt de grootste winst voor de kleinste inspanning.

Bij het afscheid. Bedanken, zeggen dat je terugkomt.

Vier momenten. Als je die vier goed doet, ben je binnen — ook als je de rest van de middag alleen maar hebt geglimlacht.

Complimenten over het eten

Onderschat dit niet. Wie gekookt heeft — vaak la suocera, de schoonmoeder — heeft er uren aan besteed, en jouw reactie is de beloning.

  • È buonissimo! — het is heerlijk. De basis, en die kun je herhalen per gang
  • Non ho mai mangiato una pasta così buona. — zoiets lekkers heb ik nog nooit gegeten
  • Come l'ha fatto? — hoe heeft u dit gemaakt? De vraag die alles opent, want er volgt een uitleg waar je niets van hoeft te begrijpen
  • Posso avere la ricetta? — mag ik het recept?

En de belangrijkste: neem nog een keer op. Weigeren van een tweede portie wordt gelezen als "het was niet lekker", ook als je zegt van wel.

Als je echt niet meer kunt: zeg è tutto buonissimo, ma sono a posto così — het is allemaal heerlijk, maar ik zit vol. Zeg niet sono pieno. Dat is een letterlijke vertaling van "ik zit vol" en het betekent in het Italiaans iets anders, ongeveer "ik ben dronken".

Tutoyeren of niet

Dit is de vraag die iedereen stelt en die minder ingewikkeld is dan hij lijkt.

Begin bij schoonouders en oudere familieleden met Lei, de beleefdheidsvorm. In negen van de tien gevallen zegt iemand binnen tien minuten dammi del tu — zeg maar je. Dan schakel je over.

Die volgorde is belangrijk: te formeel beginnen wordt gewaardeerd, te informeel beginnen wordt opgemerkt. En omdat niemand het ooit tegen je zegt, weet je het nooit.

Let op dat Lei in de derde persoon werkt — Lei come sta?, niet Lei come stai?. Zie 10 fouten die Nederlanders maken in het Italiaans.

Neven, nichten en leeftijdsgenoten: meteen tu.

De familiewoorden

  • il suocero / la suocera — schoonvader, schoonmoeder
  • il cognato / la cognata — zwager, schoonzus
  • il genero / la nuora — schoonzoon, schoondochter. Dít ben jij
  • il nipote / la nipote — zowel neef/nicht als kleinzoon/kleindochter. Verwarrend, en je moet uit de context opmaken welke
  • i parenti — familieleden, níet ouders. Ouders zijn i genitori
  • gli zii — ooms en tantes, en in de praktijk half het dorp

Wat je beter niet doet

Directheid letterlijk vertalen. Nederlandse eerlijkheid over het eten, over het huis, over hoeveel iets gekost heeft, komt anders binnen dan bedoeld. Dit is geen taalfout maar een cultuurverschil, en het is het punt waarop Nederlanders in Italië het vaakst per ongeluk bot overkomen.

Je partner laten vertalen. Begrijpelijk, en het houdt je buiten het gesprek. Beter is een half begrepen zin zelf beantwoorden dan een goed begrepen zin via iemand anders.

Je verontschuldigen voor je Italiaans. Eén keer is charmant. Elke vijf minuten wordt het onderwerp van gesprek, en dan gaat het over jouw Italiaans in plaats van over jou.

Wachten tot je het goed kunt. Dat moment komt niet, en ondertussen bevestig je bij iedereen het idee dat je het niet wilt leren.

Wat je in drie maanden kunt bereiken

Bij twee tot drie uur per week haal je in drie maanden ongeveer A1. Dat klinkt weinig, maar in deze context is het precies genoeg: je kunt jezelf voorstellen, over jezelf vertellen, het eten prijzen, bedanken en eenvoudige vragen beantwoorden.

Wat je niet kunt is het tafelgesprek volgen. Dat komt op B1, en dat duurt langer — zie Hoeveel tijd kost het om Italiaans te leren?.

Maar hier telt iets anders dan niveau. Een schoonfamilie die merkt dat je moeite doet, reageert daar warmer op dan op iemand die het perfect kan. Dat is geen cliché — het is wat ik terug hoor van vrijwel iedereen die dit heeft gedaan.

Beginnen

Als er een datum in je agenda staat — een bruiloft, een doop, een eerste kerst — dan heb je de beste motivatie die er is. In een gratis kennismakingsgesprek kijken we wat haalbaar is voor die datum, en richten we de lessen daar precies op in.

Boek een gratis proefles →