Wat betekent “chiodo scaccia chiodo”? Letterlijk: “de ene spijker verdrijft de andere”. Je komt ergens overheen – meestal liefdesverdriet – door het te vervangen door iets nieuws. Het Nederlandse “de ene liefde verdrijft de andere” komt er het dichtst bij.
Italianen gebruiken het als vriendelijk, licht ironisch advies. Zit je vriend te treuren om zijn ex? Chiodo scaccia chiodo! – zoek iets nieuws en de oude pijn verliest zijn greep. Het werkt ook voor banen, hobby’s en gewoontes, maar de liefde is zijn natuurlijke thuis. Informeel register: prima onder vrienden, niet in een formele mail.
De herkomst is antiek: het Latijnse spreekwoord clavum clavo pellere staat al bij Cicero, en Erasmus nam het op in zijn Adagia. Het beeld komt uit de timmermanswereld: sla een nieuwe spijker in hetzelfde gat en de oude wordt eruit gedrukt.
Voorbeelden
Dopo la rottura, Marco è ripartito subito: chiodo scaccia chiodo. – Na de breuk pakte Marco de draad meteen weer op.
Ha cambiato lavoro e non pensa più al vecchio capo. Chiodo scaccia chiodo! – Hij is van baan veranderd en denkt niet meer aan zijn oude baas.
Per dimenticare il calcio si è messo a correre: chiodo scaccia chiodo. – Om het voetbal te vergeten is hij gaan hardlopen.
Vergelijkbare uitdrukkingen in het Italiaans
Voltare pagina (een nieuwe bladzijde omslaan), farsene una ragione (zich erbij neerleggen), guardare avanti (vooruitkijken).
Oefening
1. “Luca liet zijn oude telefoon in de taxi liggen en kocht een nieuwe. Chiodo scaccia chiodo!” – klopt dit gebruik?
Toon antwoord
Niet echt: een verloren voorwerp vervangen is gewoon een aankoop. De uitdrukking vraagt om een emotionele band die vervangen wordt – een persoon, een passie, een gewoonte.
2. “Na Giulia begon hij vrijwel meteen iemand nieuw te zien. Chiodo scaccia chiodo.” – passend?
Toon antwoord
Ja: dit is hét klassieke gebruik – een nieuwe relatie die de herinnering aan de oude verdringt.
Meer Italiaanse uitdrukkingen in het Nederlands: acqua in bocca, cascare dal pero, essere a cavallo.
