Gramatika · A1
Koha e tashme dëftore
nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Tri familje foljesh, tri seri mbaresash, dhe me presente porosit, pyet, paguan, jeton. Është koha që mbart nëntëdhjetë për qind të bisedave të tua të para.
- 4min lexim
- 17min ushtrime
- A1niveli
Çfarë mëson
- tu, lui / lei, noi, voi, loro
- Kur përdoret koha e tashme dëftore
- Gjashtë të parregulltat e përditshme
- Fjalori: la colazione al bar
Italishtja dhe shqipja përballë
Tri zgjedhimet italiane të kujtojnë ato të shqipes, por mbaresat janë të vetat: -iamo për ne në të gjitha. E reja janë foljet me -isc- (finisco, capisco), që nuk kanë përgjegjëse në shqip. Dhe një e tashme e vetme mbulon punoj dhe jam duke punuar.
E tashmja tregon çfarë po ndodh tani dhe çfarë ndodh gjithmonë.



Fjalori i kësaj faqeje
Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.
Foljet e rregullta
| parl-ARE | prend-ERE | dorm-IRE | fin-IRE (-isc) | |
|---|---|---|---|---|
| io | parlo | prendo | dormo | finisco |
| tu | parli | prendi | dormi | finisci |
| lui / lei | parla | prende | dorme | finisce |
| noi | parliamo | prendiamo | dormiamo | finiamo |
| voi | parlate | prendete | dormite | finite |
| loro | parlano | prendono | dormono | finiscono |
Gjashtë të parregulltat e përditshme
| Folja | Presente | Në bar |
|---|---|---|
| essere | sono, sei, è, siamo, siete, sono | il caffè è pronto |
| avere | ho, hai, ha, abbiamo, avete, hanno | avete un tavolo fuori? |
| andare | vado, vai, va, andiamo, andate, vanno | vado al bancone |
| fare | faccio, fai, fa, facciamo, fate, fanno | faccio colazione qui |
| stare | sto, stai, sta, stiamo, state, stanno | come stai? |
| venire | vengo, vieni, viene, veniamo, venite, vengono | vieni al bar con me? |
Gabimet më të shpeshta
tu parlare italiano?→ parli italiano? (folja zgjedhohet gjithmonë)noi preferimo il tè→ noi preferiamo il tè (preferire është folje me -isc-, por jo në noi/voi)loro fa colazione→ loro fanno colazione (veta e tretë shumës)
Lexo dhe kupto
Gramatika e kapitullit. Shembull: një kartolinë nga Bologna.
Cara mamma,
ogni mattina entro nello stesso bar. Ordino un caffè, il barista mi chiede come va, io rispondo «bene» e lui ride.
Bevo in piedi come tutti: paghiamo alla cassa e usciamo in due minuti. Capisco quasi tutto, parlo ancora poco.
Domani parto per Firenze. Ti chiamo quando arrivo.
Un bacio, Sanne
ITALIANE
C.P.
Prinsengracht 44
1015 DK Amsterdam
Pyetje
Dove beve il caffè Sanne?
«Capisco» viene dal verbo…
«Domani parto» è al presente. Perché?

A e dije se…?
Italishtja e lë jashtë kryefjalën sepse mbaresa e foljes e tregon vetë, dhe këtë e ka trashëguar drejtpërdrejt nga latinishtja: amo do të thoshte «dua» qysh para dy mijë vjetësh, pa pasur nevojë për ego. Ti këtë e bën çdo ditë në shqip: thua punoj, punon, punojmë pa asnjë përemër. Anglishtja dhe frëngjishtja e humbën këtë mundësi kur iu grynë mbaresat; italishtja, spanjishtja dhe shqipja e mbajtën. Prandaj ky kapitull do të të duket më i natyrshëm sesa shumë të tjerëve: zgjedhimi i pasur është shtëpia jote.
Ushtrime
Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.
01 I verbi in -are
Plotëso me kohën e tashme.
- io (parlare)
- tu (lavorare)
- lui (mangiare)
- noi (abitare)
- voi (studiare)
- loro (comprare)
02 -ere e -ire
Plotëso me kohën e tashme.
- io (prendere)
- tu (scrivere)
- lei (leggere)
- noi (dormire)
- voi (aprire)
- loro (vivere)
03 Quelli con -isc-
Finire, capire, preferire, pulire shtojnë -isc- në katër veta nga gjashtë. Plotëso.
- io (capire)
- tu (finire)
- lui (preferire)
- noi (capire)
- voi (finire)
- loro (pulire)
04 Gli irregolari di tutti i giorni
Plotëso. Janë gjashtë foljet që do t’i përdorësh më shumë.
- io (andare) a casa.
- tu (fare) colazione?
- lei (venire) con noi.
- noi (stare) bene.
- voi (uscire) stasera?
- loro (dare) una mano.
- io (fare) il caffè.
05 Una giornata
Plotëso tekstin me kohën e tashme. Kujdes edhe me nyjat dhe përshtatjen.
Përsëritje pronomi soggetto · articoli · aggettivi
- La mattina (io / svegliarsi tardi) e (fare) colazione.
- Poi (andare) in ufficio con metropolitana.
- Marta e Luca (lavorare) con me: (loro / essere) molto simpatic.
- All’una noi (mangiare) insieme.
- La sera (io / preferire) stare a casa: (leggere) un libro.
- E tu, cosa (fare) di solito?
Këto pesë janë një shije. Në faqe ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Të gjitha ushtrimet →
Merre këtë faqe me vete
Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.



Çdo temë, një botë
Në aplikacionin Ti, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.
Gjysma e rrugës falas, pa regjistrim
★★★★★(6)nga Alessio, mësues që nga 2018
Shkarko Ti për iPhone ↗︎Kërko amo Italian

Lexo dhe kupto
Gramatika e kapitullit. Shembull: biseda e një bari.
2 partecipanti
Pyetje
A che ora chiude il bar la sera?
«Prendo» e «prendi»: che cosa cambia tra le due forme?
Completa: «Noi ___ il caffè al banco» (bere).
Provo edhe një herë
Zgjedho në presente:
- Ogni mattina (io) un cappuccino.
- A che ora il bar?
- Noi il tavolo fuori.
- I miei amici qui ogni domenica.
- Tu che cosa di bello oggi?
Pyetje të shpeshta
Si përdoret Koha e tashme dëftore në italisht?
Cilat janë gabimet më të shpeshta?
noi preferimo il tè→ noi preferiamo il tè (preferire është folje me -isc-, por jo në noi/voi)loro fa colazione→ loro fanno colazione (veta e tretë shumës)