Gramatika · C2
Ndërtimet e theksuara
nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS
Italishtja e folur e fokuson informacionin duke e zhvendosur: la Vespa, l’ho comprata io (zhvendosje), è a Roma che voglio vivere (fjali e ndarë). Nuk janë gabime: është regjia e bisedës, dhe dolce vita është plot me to.
- 5min lexim
- 15min ushtrime
- C2niveli
Çfarë mëson
- dislocazione a destra, frase scissa, tema sospeso, ci presentativo
- Kur përdoren ndërtimet e theksuara
- Gabimet më të shpeshta
- Fjalori: le vacanze italiane
Italishtja dhe shqipja përballë
Shqipja e thekson elementin me rendin e fjalëve dhe me rimarrjen me përemër: atë e kam parë. Italishtja bën të njëjtën gjë: lui l'ho visto, dhe fjalia e çarë è stato Marco a rompere il vetro.
Fjalori i kësaj faqeje
Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.
Repertori
| Ndërtimi | Si funksionon | Me pushime |
|---|---|---|
| dislocazione a sinistra | il tema prima, ripreso dal pronome | il gelato, lo prendo dopo cena |
| dislocazione a destra | il pronome prima, il tema dopo | lo prendo dopo, il gelato |
| frase scissa | è… che mette a fuoco | è al mare che si sta meglio |
| tema sospeso | il tema si stacca del tutto | Roma, non se ne va mai la voglia |
| ci presentativo | c’è… che introduce | c’è una terrazza che devi vedere |
Regjia e bisedës
| Asnjanëse | E theksuar | Efekti |
|---|---|---|
| ho comprato io la Vespa | la Vespa, l’ho comprata io | il tema è la Vespa, il nuovo è chi |
| voglio vivere a Roma | è a Roma che voglio vivere | esclude le alternative |
| conosco un posto perfetto | c’è un posto che conosco, perfetto | introduce in scena |
Gabimet më të shpeshta
la granita, ho assaggiato a Catania→ la granita, l’ho assaggiata a Catania (rimarrje e detyrueshme)è che voglio vivere a Roma→ è a Roma che voglio vivere (e ndara fokuson një element të vetëm)il tramonto, l’ho visto il tramonto→ il tramonto, l’ho visto (mjafton një rimarrje)
A e dije se…?
Italishtja e folur i zhvendos vazhdimisht gjymtyrët për të vënë theksin: il libro, l'ho letto në vend të ho letto il libro. Kjo quhet dislocazione dhe s'është gabim, është sistem, me një përemër të detyrueshëm që e rimerr gjymtyrën e zhvendosur. Ty të tingëllon e njohur me të drejtë: shqipja e bën të njëjtën gjë («librin e lexova», «Markut ia thashë»), madje te ne dyfishimi kliticik është rregull i gramatikës, ndërsa në italisht mbetet tipar i gjuhës së folur.
Ushtrime
Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.
01 La dislocazione a sinistra
Sposta l’oggetto all’inizio e riprendilo con il pronome.
- Ho già letto questo libro. →
- Non conosco quella persona. →
- Ho comprato le sedie ieri. →
- Non ho mai capito la matematica. →
- Ho dato il libro a Marco. →
- Non sopporto queste discussioni. →
02 La dislocazione a destra
Anticipa il pronome e metti l’oggetto in fondo.
- Ho già visto il film. →
- Non trovo le chiavi. →
- Ho detto tutto a Luca. →
- Non conosco quella storia. →
- Ho chiuso la finestra. →
- Non capisco questo passaggio. →
03 La frase scissa
Riscrivi con è … che per mettere in rilievo l’elemento indicato.
- Marco ha rotto il vetro. (Marco) →
- Ti chiamo per questo. (per questo) →
- Parto domani. (domani) →
- Voglio parlare con te. (con te) →
- Mi preoccupa il silenzio. (il silenzio) →
- L’ho saputo ieri. (ieri) →
04 Il tema sospeso e il c’è presentativo
Riscrivi come indicato.
- Non ho ancora parlato con Marco. (tema sospeso) →
- Una persona ti cerca. (c’è presentativo) →
- Un problema complica tutto. (c’è presentativo) →
- Di questo film non mi importa nulla. (tema sospeso) →
- Qualcuno ha suonato. (c’è presentativo) →
- A quella storia non credo. (tema sospeso) →
05 Il parlato di un dialogo
Riscrivi le battute usando le costruzioni marcate del parlato.
Përsëritje C1: registro formale · B2: pronomi combinati
- — Hai visto il mio telefono? (dislocazione a destra) →
- — Non ho ancora finito questo lavoro. (a sinistra) →
- — Ti ho chiamato per il preventivo. (scissa) →
- — Una cosa mi preoccupa. (c’è presentativo) →
- — Di Marta non so più niente. (tema sospeso) →
- — Ho dato io la risposta. (scissa) →
Këto pesë janë një shije. Në faqe ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Të gjitha ushtrimet →
Merre këtë faqe me vete
Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.
Çdo temë, një botë
Në aplikacionin Ti, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.
Gjysma e rrugës falas, pa regjistrim
★★★★★(6)nga Alessio, mësues që nga 2018
Shkarko Ti për iPhone ↗︎Kërko amo Italian
Provo edhe një herë
Fokuso:
- Il tiramisù, nel posto giusto: Treviso.
- la terrazza da' il meglio.
- una spiaggetta che conoscono in pochi.
- La Vespa, guido solo d’estate.
- Lo prendo dopo, : prima la passeggiata.
Pyetje të shpeshta
Si përdoret Ndërtimet e theksuara në italisht?
Cilat janë gabimet më të shpeshta?
è che voglio vivere a Roma→ è a Roma che voglio vivere (e ndara fokuson një element të vetëm)il tramonto, l’ho visto il tramonto→ il tramonto, l’ho visto (mjafton një rimarrje)