Gramatika · C2
Kohët letrare
nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS
Rrëfimi italian ka mekanikën e vet të kohëve: passato remoto mbart veprimin (uscì, vide, disse), imperfetto shtron sfondin, trapassato remoto (quando ebbe finito, partì) jeton vetëm pas quando dhe appena. Të lexosh klasikët do të thotë ta shohësh në punë.
- 5min lexim
- 17min ushtrime
- C2niveli
Çfarë mëson
- passato remoto, imperfetto, trapassato prossimo, trapassato remoto
- Kur përdoren kohët letrare
- Gabimet më të shpeshta
- Fjalori: la narrativa storica
Italishtja dhe shqipja përballë
Rrëfimi shqip përdor të kryerën e thjeshtë, që është ende e gjallë. Pra passato remoto nuk ju është i huaj. I rrallë mbetet trapassato remoto: appena ebbe finito, uscì.
Trapassato remoto vjen para passato remoto-s, dhe vetëm pas appena ose dopo che: appena ebbe finito, uscì.
Fjalori i kësaj faqeje
Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.
Motori i rrëfimit
| Koha | Roli | Në faqe |
|---|---|---|
| passato remoto | gli eventi in catena | si alzò, aprì la finestra, guardò il lago |
| imperfetto | lo sfondo e i pensieri | il lago era immobile, pensava a sua madre |
| trapassato prossimo | il prima già noto | aveva lasciato il paese dieci anni prima |
| trapassato remoto | il prima immediato, dopo quando/appena | quando ebbe letto la lettera, la bruciò |
Manzoni në miniaturë
| Fjalia | Mekanika |
|---|---|
| don Abbondio tornava tranquillo, quando vide i bravi | sfondo all’imperfetto, evento al remoto |
| appena li ebbe visti, si fermò | trapassato remoto: anteriorità immediata |
| aveva sempre evitato i guai: quella sera non potè | trapassato prossimo per l’abitudine precedente |
Gabimet më të shpeshta
quando aveva finito la lettera, la bruciò→ quando ebbe finito la lettera, la bruciò (pas quando + remoto: trapassato remoto)si alzava, apriva la porta e uscì (catena di eventi)→ si alzò, aprì la porta e uscì (faktet e vargëzuara marrin remoto-n)il paese fu povero e la gente partì ogni anno→ il paese era povero e la gente partiva ogni anno (sfond dhe zakon)
A e dije se…?
Disa forma jetojnë vetëm në letër. Trapassato remoto (ebbi fatto) shfaqet vetëm pas appena, quando dhe dopo che, me një passato remoto ngjitur. Lidhorja e pakryer në urime më vete (fosse vero!) është letrare, dhe këtu ti ke një privilegj: shqipja e ka ende të gjallë dëshiroren («qofsh!», «u bëftë!»), mënyrën që italishtja e ka mbyllur nëpër libra. Pjesorja e tashme si folje e vërtetë (i cittadini aventi diritto) mbijeton vetëm në gjuhën juridike. T'i njohësh është C2; t'i përdorësh s'është e thënë.
Ushtrime
Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.
01 Il trapassato remoto
Si usa solo dopo quando, dopo che, appena con un passato remoto. Completa.
- Appena (lui / finire) di parlare, uscì.
- Dopo che (loro / arrivare) , cominciò la cerimonia.
- Quando (io / leggere) la lettera, capii tutto.
- Appena (noi / uscire) , cominciò a piovere.
- Dopo che (lei / partire) , la casa parve vuota.
- Quando (loro / mangiare) , si alzarono da tavola.
02 Il congiuntivo nei testi antichi
Riscrivi in italiano d’oggi, mantenendo il senso.
- Ch’io vada o resti, poco importa. →
- Volle che si facesse silenzio. →
- Temeva non giungesse in tempo. →
- Fosse anche vero, non cambierebbe nulla. →
- Chiunque ei sia, lo riceva. →
- Pria che il sole tramonti… →
03 Il presente storico
Riscrivi il passo al presente storico, come si fa nelle cronache e nei saggi.
- Nel 1861 l’Italia si unì. →
- Dante scrisse la Commedia in esilio. →
- Nel 1348 la peste arrivò a Firenze. →
- Galileo pubblicò il Sidereus Nuncius nel 1610. →
- Cavour morì poco dopo. →
- L’assemblea approvò la legge. →
04 Riconoscere il tempo
Scrivi il nome del tempo verbale.
- ebbe detto →
- disse →
- aveva detto →
- avrebbe detto →
- dicesse →
- avesse detto →
05 La pagina di romanzo
Completa con i tempi della narrazione letteraria.
Përsëritje C1: passato remoto · concordanza dei tempi
- Quando (lui / entrare) nella stanza, tutti (tacere) .
- Appena (sedersi) , (cominciare) a parlare.
- Nessuno (osare) interromperlo, benché molti (dissentire) .
- Disse che l’indomani (partire) per non tornare.
- Solo più tardi (loro / capire) che cosa (accadere) davvero.
- Ma allora (essere) troppo tardi.
Këto pesë janë një shije. Në faqe ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Të gjitha ushtrimet →
Merre këtë faqe me vete
Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.
Çdo temë, një botë
Në aplikacionin Ti, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.
Gjysma e rrugës falas, pa regjistrim
★★★★★(7)nga Alessio, mësues që nga 2018
Shkarko Ti për iPhone ↗︎Kërko amo Italian
Provo edhe një herë
Vër skenën si rrëfimtar:
- La sera calda; Renzo fino al ponte.
- Appena il biglietto, lo strappò.
- il paese da ragazzo, e nessuno lo ricordava.
- La porta di colpo: tutti .
Pyetje të shpeshta
Si përdoret Kohët letrare në italisht?
Cilat janë gabimet më të shpeshta?
si alzava, apriva la porta e uscì (catena di eventi)→ si alzò, aprì la porta e uscì (faktet e vargëzuara marrin remoto-n)il paese fu povero e la gente partì ogni anno→ il paese era povero e la gente partiva ogni anno (sfond dhe zakon)