Download on the App StoreShkarko

Gramatika · B1

Urdhërorja me përemra

nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Një fshat i varur mbi bregdet, me një vajzë që e sheh · gramatika italiane B1
Dimmelo, me lo dica: dy regjistra, i njëjti fshat.

Me tu, përemrat ngjiten në fund të urdhërores: dimmelo, portamelo, alzati. Me Lei, qëndrojnë përpara: me lo dica, si accomodi. Dhe pesë urdhërore të shkurtra e dyfishojnë bashkëtingëlloren e përemrit: dammi, dimmi, fallo, stacci, vacci.

  • 4min lexim
  • 17min ushtrime
  • B1niveli

Çfarë mëson

  • vendi i përemrit me tu, voi dhe Lei
  • Kur përdoret urdhërorja me përemra
  • Gabimet më të shpeshta
  • Fjalori: il bar

Italishtja dhe shqipja përballë

Urdhërorja i ngjit përemrat si në shqip (chiamalo = thirre), por italishtja kalon te paskajorja në mohim: non chiamarlo! Në formën e mirësjelljes përemri kalon përpara: lo chiami!

Merre këtë faqe me vete

Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Është në kursin e plotë, ose e merr bashkë me të 61 fletët në një blerje të vetme. Kjo faqe mbetet falas, bashkë me ushtrimet.

Shkarko këtë fletë me të gjitha të tjerat · 9 €

Me kursin e plotë, të 61 fletët janë të përfshira.

Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Fjalori i kësaj faqeje

Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.

Dy pozicionet

RegjistriPozicioniNë sportel
tui ngjitur passcaldamelo, prendine due, siediti qui
voii ngjitur pasportatemi il conto, servitevi pure
Leipërpara, më veteme lo scaldi, si accomodi, ne prenda uno
Të pesë të shkurtrat me dyfishim: da' → dammi, dammelo; di' → dimmi, dimmelo; fa' → fammi, fallo; sta' → stammi bene; va' → vattene. Vetëm gli nuk dyfishohet kurrë: dagli il resto.

Mohimi

RegjistriFormaShembull
tunon + paskajore (përemri para ose i ngjitur)non dirmelo! / non me lo dire!
Leinon + lidhore, përemri përparanon si preoccupi, non me lo dica

Gabimet më të shpeshta

  • lo dimmi subito → dimmelo subito (me tu, përemri shkon në fund)
  • signora, accomodati → signora, si accomodi (regjistri Lei)
  • da mi un cornetto → dammi un cornetto (dyfishim pas da'-së)

Formula të përditshme, me tu dhe me Lei

Me tuMe LeiNë shqip
dimmimi dicamë thuaj / më thoni
scusamimi scusimë fal / më falni
aspettamimi aspettimë prit / më prisni
sieditisi sieda, si accomodiulu / uluni
non preoccupartinon si preoccupimos u shqetëso / mos u shqetësoni
fammi saperemi faccia saperemë lajmëro / më lajmëroni

Janë formulat që dëgjon çdo ditë në telefon dhe në sportel. Me Lei përemri kalon përpara dhe folja merr formën e congiuntivo-s (scusi, dica, faccia). Mi scusi tingëllon më i ngrohtë se scusi vetëm, por të dyja janë të sakta.

Nga klasikët

«Lasciatemi andare! Chi siete voi? Dove mi conducete? Perchè m’avete presa? Lasciatemi andare, lasciatemi andare!»

“Më lini të shkoj! Kush jeni ju? Ku po më çoni? Pse më keni marrë? Më lini të shkoj, më lini të shkoj!”

Lucia u bërtet rrëmbyesve. Lasciate është urdhërorja e voi dhe përemri ngjitet në fund: lasciatemi. Shqipja e vë përemrin përpara («më lini»), italishtja e ngjit pas foljes. Me voi nuk ka dyfishim: bashkëtingëllorja dyfishohet vetëm pas formave të shkurtra da’, di’, fa’, sta’, va’.

Alessandro Manzoni, I promessi sposi, kap. XX (1840)

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit në një tekst të përditshëm: një bisedë për parmixhanën.

RRosa
online
R
RosaHo fatto troppa parmigiana. La vuoi?12:02
Domanda inutile! Dimmi solo quando passare.12:03
R
RosaVieni alle sette. Portati un contenitore grande. Anzi due: prendili bassi, è più comodo.12:04
E il vino? Ne ho uno buono.12:06
R
RosaPortalo! Ma la parmigiana è una sorpresa per Gino: non dirglielo se lo senti. Digli solo che ci vediamo per un caffè.12:07
Fidati, sarò una tomba.12:08

Pyetje

Che cosa deve portare, oltre al vino?

Per chi è la sorpresa?

«Dimmi», «portalo», «digli»: dove va il pronome con l'imperativo?

Completa: «Questo libro è per Anna: ___ appena la vedi» (tu, dare, a lei, il libro).

Një porcion parmigiana me patëllxhanë dhe një gjethe borziloku
La parmigiana? Portatela a casa, anzi prendine due porzioni.

A e dije se…?

Ky kapitull të duket i njohur: edhe shqipja ia ngjit përemrin urdhërores («merre!», «hape!», «jepma!») dhe e nxjerr përpara me mohimin: «mos e merr». Italishtja ndjek të njëjtën logjikë: prendilo, por non lo prendere. Veçantia italiane është dyfishimi. Me format e shkurtra di', fa', da' bashkëtingëllorja e përemrit dyfishohet: dimmi, fallo, dacci. Është theksi i rrokjes së rënë (dici u bë di') që mbeti në tingull. Vetëm gli i shpëton: digli, pa dyfishim.

Ushtrime

Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.

  1. 01 Attaccati alla fine

    Me tu, noi, voi përemri ngjitet. Rishkruaj.

    1. Chiama Marco! →
    2. Scrivi a me! →
    3. Prendi le chiavi! →
    4. Diamo il libro a lui! →
    5. Aspettate noi! →
    6. Alzati presto! →

  2. 02 I cinque verbi corti

    Va’, da’, fa’, sta’, di’ dyfishojnë bashkëtingëlloren e përemrit. Rishkruaj.

    1. Dare il libro a me! →
    2. Dire la verità a me! →
    3. Fare questo! →
    4. Andare via! (tu) →
    5. Stare zitto! (tu) →
    6. Dare una mano a lui! →

  3. 03 Il negativo

    Me tu mohorja merr paskajoren, dhe përemri mund të jetë para ose i ngjitur. Shndërro.

    1. Chiamalo! →
    2. Dimmelo! →
    3. Alzati! →
    4. Compratele! (voi) →
    5. Diamoglielo! →
    6. Fallo! →

  4. 04 Con il Lei: il pronome sta davanti

    Në formën e mirësjelljes urdhërorja është congiuntivo dhe përemri vjen para. Rishkruaj.

    1. Chiamalo! (a un cliente) →
    2. Dimmi! (a un signore) →
    3. Scusami! (a una signora) →
    4. Aspettami! (a un collega, Lei) →
    5. Siediti! (a un ospite, Lei) →
    6. Dammelo! (a un impiegato, Lei) →

  5. 05 Istruzioni in cucina

    Plotëso me urdhëroren, përemrat dhe lidhëzat.

    Përsëritje përemrat e kombinuar · lidhëzat · A2: urdhërorja

    1. (tu / prendere) le uova e (romperle) in una ciotola.
    2. (aggiungere) il sale, non troppo.
    3. La pasta? (buttarla) appena l’acqua bolle.
    4. (non scolare) tutta l’acqua: (tenerne) un po’.
    5. (mescolare) la crema (essere) liscia. (finché)
    6. Se serve, (chiedere) a tua madre: (lei / spiegartelo) meglio di me.

Këto pesë janë një shije. Në këtë sajt ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Zgjidh ushtrimin tjetër →

Çdo temë, një botë

Në aplikacionin amo Italian, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.

Gjysma e kursit A1 falas, pa regjistrim

€5,83 në muajplani vjetor

★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018

Shkarko amo Italian për iPhone ↗︎

Kërko amo Italian

Dy duar që mbajnë një smartfon
Scaricala, aprila e leggila con calma.

Lexo dhe kupto

Edhe një tekst me të njëjtën gramatikë: faqja e nisjes së një aplikacioni.

Come si comincia · Tuffo Italiano
tuffoitaliano.app/inizia

Tre minuti, poi pensaci tu

Scarica l'app e apri il primo capitolo: leggilo con calma, sono due schermate.

Il test di livello fa paura a tutti: fallo lo stesso, e non prenderlo troppo sul serio. Serve a noi, non a giudicare te.

Gli esercizi sbagliati tornano da soli dopo tre giorni: rifalli senza guardare le soluzioni. Se un audio è troppo veloce, rallentalo con il tasto tartaruga.

Un dubbio di grammatica? Scrivicelo: risponde una persona, non un robot. E la serie dei giorni di studio… non fartela scappare!

Pyetje

Dopo quanti giorni tornano gli esercizi sbagliati?

A che cosa serve il tasto tartaruga?

«Fallo» ha due elle perché…

Completa: «È un segreto: ___ per te» (tu, tenere, il segreto).

Provo edhe një herë

Ngjite apo ndaje përemrin:

  1. Questo caffè è freddo: , per favore.
  2. Prego signora, al tavolo.
  3. la verità: è decaffeinato?
  4. Le paste sono fresche: due.
  5. Non : avete finito i cornetti.

Pyetje të shpeshta

Si thuhet «le ta thërrasim!»?
Chiamiamolo! Italishtja ka urdhërore edhe për vetën noi dhe nuk ka nevojë për «le të»: forma e së tashmes (chiamiamo) e merr përemrin në fund. Njësoj andiamo, «të shkojmë», dhe diciamoglielo, «le t’ia themi». Nëse do një nxitje si «hajde», vër përpara dai: dai, chiamiamolo!
«Uluni, ju lutem», një zonje të vetme: accomodatevi?
Jo: si accomodi. Shqipja e sjellshme përdor vetën e dytë shumës edhe për një njeri të vetëm («uluni», «më thoni»), dhe refleksi të shtyn drejt voi. Italishtja përdor Lei, pra vetën e tretë njëjës, me përemrin përpara: si accomodi, mi dica. Accomodatevi është i saktë vetëm kur u flet disa vetave.
«Thuaja» dhe «jepja»: si bëhen në italisht?
Diglielo dhe daglielo. Gli dhe lo bashkohen në glielo, pak a shumë si «i» dhe «e» bëhen «ia» në shqip. Edhe forma është e njëjtë për mashkull dhe femër: diglielo do të thotë «thuaja atij» dhe «thuaja asaj». Dhe kujdes: pas da’ dhe di’ bashkëtingëllorja nuk dyfishohet kur vjen gli.
Ku vendoset përemri në urdhëroren italiane?
Pas foljes, i ngjitur, në vetën e dytë dhe në format me «ne» e «ju»: guardami, diamoglielo, ditemi, njësoj si «merre» dhe «hapeni» në shqip. Me formën e mirësjelljes del përpara: mi dica, si accomodi, sepse ajo formë është në të vërtetë një lidhore.
Kur dyfishohet bashkëtingëllorja e përemrit?
Vetëm pas pesë formave të shkurtra va', da', fa', sta' dhe di': vacci, dammi, fallo, stammi, dimmelo. Përjashtim i vetëm është gli, që nuk dyfishohet kurrë: dagli, fagli.
Si thuhet «ma jep» në italisht?
Dammelo! vjen nga da' + mi + lo, me dyfishim. Ndërtimi është i njëjtë me «jepma»: folja urdhërore me dy klitikë të ngjitur pas. Në mohore përemrat dalin përpara ose mbeten pas: non me lo dare ose non darmelo, krahaso «mos ma jep».
Si formohet urdhërorja mohore me përemra?
Me dy mundësi, të dyja të sakta: non me lo dire ose non dirmelo. Kujdes te veta e dytë njëjës: urdhërorja mohore bëhet me paskajoren (non dire!, jo non di'!). Pastaj përemri zgjedh vetë nëse rri përpara apo ngjitet pas.
Si thuhet «ik!» dhe «eja këtu!» në italisht?
Vattene! dhe vieni qua!. E para është va' + te + ne, me dyfishim: një nga fjalët më të ngjeshura të gjuhës. Me formën e mirësjelljes bëhet se ne vada, dhe «mos u shqetëso» është non ti preoccupare ose, me mirësjellje, non si preoccupi.
Urdhërorja me përemra (B1): Dy pozicionetDy pozicionet

Burimet dhe metoda

Ky kapitull shkruhet nga praktika e klasës dhe ndjek nivelin B1 të Kuadrit të Përbashkët Evropian të Referencës. Për të lexuar më tej:

Alessio
Shkruar dhe kontrolluar nga

Alessio

  • Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
  • Master në italishten si gjuhë e dytë, Università Giustino Fortunato (Benevento)
  • Jep mësim që nga 2018 · 45 vlerësime
Më shumë për Alession →