Gramatika · B1
Urdhërorja me përemra
nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Me tu, përemrat ngjiten në fund të urdhërores: dimmelo, portamelo, alzati. Me Lei, qëndrojnë përpara: me lo dica, si accomodi. Dhe pesë urdhërore të shkurtra e dyfishojnë bashkëtingëlloren e përemrit: dammi, dimmi, fallo, stacci, vacci.
- 4min lexim
- 17min ushtrime
- B1niveli
Çfarë mëson
- vendi i përemrit me tu, voi dhe Lei
- Kur përdoret urdhërorja me përemra
- Gabimet më të shpeshta
- Fjalori: il bar
Italishtja dhe shqipja përballë
Urdhërorja i ngjit përemrat si në shqip (chiamalo = thirre), por italishtja kalon te paskajorja në mohim: non chiamarlo! Në formën e mirësjelljes përemri kalon përpara: lo chiami!
Merre këtë faqe me vete
Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Është në kursin e plotë, ose e merr bashkë me të 61 fletët në një blerje të vetme. Kjo faqe mbetet falas, bashkë me ushtrimet.
Me kursin e plotë, të 61 fletët janë të përfshira.



Fjalori i kësaj faqeje
Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.
Dy pozicionet
| Regjistri | Pozicioni | Në sportel |
|---|---|---|
| tu | i ngjitur pas | scaldamelo, prendine due, siediti qui |
| voi | i ngjitur pas | portatemi il conto, servitevi pure |
| Lei | përpara, më vete | me lo scaldi, si accomodi, ne prenda uno |
Mohimi
| Regjistri | Forma | Shembull |
|---|---|---|
| tu | non + paskajore (përemri para ose i ngjitur) | non dirmelo! / non me lo dire! |
| Lei | non + lidhore, përemri përpara | non si preoccupi, non me lo dica |
Gabimet më të shpeshta
lo dimmi subito→ dimmelo subito (me tu, përemri shkon në fund)signora, accomodati→ signora, si accomodi (regjistri Lei)da mi un cornetto→ dammi un cornetto (dyfishim pas da'-së)
Formula të përditshme, me tu dhe me Lei
| Me tu | Me Lei | Në shqip |
|---|---|---|
| dimmi | mi dica | më thuaj / më thoni |
| scusami | mi scusi | më fal / më falni |
| aspettami | mi aspetti | më prit / më prisni |
| siediti | si sieda, si accomodi | ulu / uluni |
| non preoccuparti | non si preoccupi | mos u shqetëso / mos u shqetësoni |
| fammi sapere | mi faccia sapere | më lajmëro / më lajmëroni |
Janë formulat që dëgjon çdo ditë në telefon dhe në sportel. Me Lei përemri kalon përpara dhe folja merr formën e congiuntivo-s (scusi, dica, faccia). Mi scusi tingëllon më i ngrohtë se scusi vetëm, por të dyja janë të sakta.
Nga klasikët
«Lasciatemi andare! Chi siete voi? Dove mi conducete? Perchè m’avete presa? Lasciatemi andare, lasciatemi andare!»“Më lini të shkoj! Kush jeni ju? Ku po më çoni? Pse më keni marrë? Më lini të shkoj, më lini të shkoj!”
Lucia u bërtet rrëmbyesve. Lasciate është urdhërorja e voi dhe përemri ngjitet në fund: lasciatemi. Shqipja e vë përemrin përpara («më lini»), italishtja e ngjit pas foljes. Me voi nuk ka dyfishim: bashkëtingëllorja dyfishohet vetëm pas formave të shkurtra da’, di’, fa’, sta’, va’.
Lexo dhe kupto
Gramatika e kapitullit në një tekst të përditshëm: një bisedë për parmixhanën.
online
Pyetje
Che cosa deve portare, oltre al vino?
Per chi è la sorpresa?
«Dimmi», «portalo», «digli»: dove va il pronome con l'imperativo?
Completa: «Questo libro è per Anna: ___ appena la vedi» (tu, dare, a lei, il libro).

A e dije se…?
Ky kapitull të duket i njohur: edhe shqipja ia ngjit përemrin urdhërores («merre!», «hape!», «jepma!») dhe e nxjerr përpara me mohimin: «mos e merr». Italishtja ndjek të njëjtën logjikë: prendilo, por non lo prendere. Veçantia italiane është dyfishimi. Me format e shkurtra di', fa', da' bashkëtingëllorja e përemrit dyfishohet: dimmi, fallo, dacci. Është theksi i rrokjes së rënë (dici u bë di') që mbeti në tingull. Vetëm gli i shpëton: digli, pa dyfishim.
Ushtrime
Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.
01 Attaccati alla fine
Me tu, noi, voi përemri ngjitet. Rishkruaj.
- Chiama Marco! →
- Scrivi a me! →
- Prendi le chiavi! →
- Diamo il libro a lui! →
- Aspettate noi! →
- Alzati presto! →
02 I cinque verbi corti
Va’, da’, fa’, sta’, di’ dyfishojnë bashkëtingëlloren e përemrit. Rishkruaj.
- Dare il libro a me! →
- Dire la verità a me! →
- Fare questo! →
- Andare via! (tu) →
- Stare zitto! (tu) →
- Dare una mano a lui! →
03 Il negativo
Me tu mohorja merr paskajoren, dhe përemri mund të jetë para ose i ngjitur. Shndërro.
- Chiamalo! →
- Dimmelo! →
- Alzati! →
- Compratele! (voi) →
- Diamoglielo! →
- Fallo! →
04 Con il Lei: il pronome sta davanti
Në formën e mirësjelljes urdhërorja është congiuntivo dhe përemri vjen para. Rishkruaj.
- Chiamalo! (a un cliente) →
- Dimmi! (a un signore) →
- Scusami! (a una signora) →
- Aspettami! (a un collega, Lei) →
- Siediti! (a un ospite, Lei) →
- Dammelo! (a un impiegato, Lei) →
05 Istruzioni in cucina
Plotëso me urdhëroren, përemrat dhe lidhëzat.
Përsëritje përemrat e kombinuar · lidhëzat · A2: urdhërorja
- (tu / prendere) le uova e (romperle) in una ciotola.
- (aggiungere) il sale, non troppo.
- La pasta? (buttarla) appena l’acqua bolle.
- (non scolare) tutta l’acqua: (tenerne) un po’.
- (mescolare) la crema (essere) liscia. (finché)
- Se serve, (chiedere) a tua madre: (lei / spiegartelo) meglio di me.
Këto pesë janë një shije. Në këtë sajt ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Zgjidh ushtrimin tjetër →

Çdo temë, një botë
Në aplikacionin
amo Italian, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.
Gjysma e kursit A1 falas, pa regjistrim
★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018
Shkarko
Lexo dhe kupto
Edhe një tekst me të njëjtën gramatikë: faqja e nisjes së një aplikacioni.
Tre minuti, poi pensaci tu
Scarica l'app e apri il primo capitolo: leggilo con calma, sono due schermate.
Il test di livello fa paura a tutti: fallo lo stesso, e non prenderlo troppo sul serio. Serve a noi, non a giudicare te.
Gli esercizi sbagliati tornano da soli dopo tre giorni: rifalli senza guardare le soluzioni. Se un audio è troppo veloce, rallentalo con il tasto tartaruga.
Un dubbio di grammatica? Scrivicelo: risponde una persona, non un robot. E la serie dei giorni di studio… non fartela scappare!
Pyetje
Dopo quanti giorni tornano gli esercizi sbagliati?
A che cosa serve il tasto tartaruga?
«Fallo» ha due elle perché…
Completa: «È un segreto: ___ per te» (tu, tenere, il segreto).
Provo edhe një herë
Ngjite apo ndaje përemrin:
- Questo caffè è freddo: , per favore.
- Prego signora, al tavolo.
- la verità: è decaffeinato?
- Le paste sono fresche: due.
- Non : avete finito i cornetti.
Pyetje të shpeshta
Si thuhet «le ta thërrasim!»?
«Uluni, ju lutem», një zonje të vetme: accomodatevi?
«Thuaja» dhe «jepja»: si bëhen në italisht?
Ku vendoset përemri në urdhëroren italiane?
Kur dyfishohet bashkëtingëllorja e përemrit?
Si thuhet «ma jep» në italisht?
Si formohet urdhërorja mohore me përemra?
Si thuhet «ik!» dhe «eja këtu!» në italisht?
Dy pozicionetBurimet dhe metoda
Ky kapitull shkruhet nga praktika e klasës dhe ndjek nivelin B1 të Kuadrit të Përbashkët Evropian të Referencës. Për të lexuar më tej:
- Treccani, La grammatica italiana: gramatika e referencës e italishtes, në internet
- Këshilli i Evropës, CEFR Companion Volume (2020): përshkrimet e niveleve

Alessio
- Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
- Master në italishten si gjuhë e dytë, Università Giustino Fortunato (Benevento)
- Jep mësim që nga 2018 · 45 vlerësime