Download on the App StoreShkarko
Gjysma e A1 dhe 3 ushtrime në ditë: falasApp Store★★★★★(7)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Gramatika · A1

Përemrat vetorë kryefjalë

nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Një grup të rinjsh në këmbë duke folur, në një shesh · gramatika italiane A1
Io, tu, noi: në një grup përemrat ndahen.

Në italisht folja e thotë tashmë kush flet: parlo mund të jetë vetëm io. Prandaj përemrat kryefjalë shpesh lihen jashtë, dhe përdorimi i tyre gjithmonë tingëllon çuditshëm: vihen për qartësi ose theksim.

  • 4min lexim
  • 17min ushtrime
  • A1niveli

Çfarë mëson

  • 1a sing., 2a sing., 3a sing., 1a plur., 2a plur., 3a plur.
  • Kur përdoren përemrat vetorë kryefjalë
  • Gabimet më të shpeshta
  • Fjalori: gli italiani famosi

Italishtja dhe shqipja përballë

Të dyja gjuhët mund ta heqin përemrin, sepse mbaresa e foljes e tregon vetën: parlo = flas. Dallimi është te mirësjellja: italishtja përdor Lei, vetën e tretë femërore, atje ku shqipja përdor Ju.

Gjysma e A1 dhe 3 ushtrime në ditë: falasApp Store★★★★★(7)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Fjalori i kësaj faqeje

Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.

Tabela

VetaPëremriShembull
1a sing.ioio sono di Roma
2a sing.tutu sei Sofia Loren?
3a sing.lui / leilui è Marcello Mastroianni, lei è Anna Magnani
1a plur.noinoi siamo attori
2a plur.voivoi siete registi
3a plur.loroloro sono famosi

Kur përdoren

RastiShembull
Contrastoio prendo il caffè, lui il tè
Enfasil’ha detto lei, non io
Dopo anche / neancheanche noi amiamo Fellini
Da soli, senza verboChi è stato? Io.
Lei i mirësjelljes: i drejtohesh dikujt me «ju» përmes vetës së tretë, edhe një burri: Lei è molto gentile, dottore.

Gabimet më të shpeshta

  • io parlo, io mangio, io vado ogni frase → në italisht përemri lihet jashtë: parlo, mangio, vado
  • Lui è venuto? (parlando col dottore) → Lei è venuto?, drejtimi i sjellshëm përdor vetën e tretë

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: faqja e një muzeu.

Tre vite · Museo Civico
museocivico.it/tre-vite

Tre vite italiane

Lui è Guglielmo Marconi, bolognese. Lui inventa la radio a vent'anni.

Lei è Grazia Deledda, sarda: lei vince il Nobel nel 1926.

Loro sono i fratelli Lumière? No, loro sono francesi.

E tu? Noi raccontiamo, tu ascolti: la sala è al primo piano.

Pyetje

Chi vince il premio Nobel?

Perché in italiano si può dire solo «inventa», senza «lui»?

Quando si mette «lui» o «lei» davanti al verbo?

Korridori i sipërm i Galerisë Uffizi, me bustet dhe tavanin e afreskuar
Lui shpiku radion, lei fitoi Nobelin.

A e dije se…?

Lei si trajtë mirësjelljeje është femërore, edhe kur i flet një burri: Lei è gentile, i thuhet zotit Rossi. Vjen nga gjuha e oborrit spanjoll e shekullit të gjashtëmbëdhjetë, ku personit nuk i drejtoheshin drejt, por përmes një titulli abstrakt femëror: Vostra Signoria, Zotëria Juaj. Nga ajo fjalë femërore mbeti përemri femëror. Kujdes këtu: mirësjellja italiane nuk ndërtohet si «ju»-ja e shqipes me vetën e dytë shumës, por me vetën e tretë njëjës, dhe ky është ndryshimi që një shqipfolës duhet ta ngulitë që në fillim.

Ushtrime

Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.

  1. 01 Chi è?

    Zëvendëso emrin me përemrin kryefjalë.

    1. Marco →
    2. Anna →
    3. Marco e Anna →
    4. tu e Sara →
    5. io e Marco →
    6. le mie amiche →

  2. 02 Tu o Lei?

    Zgjidh formën e duhur për çdo situatë.

    1. Parli con un amico al bar: (tu / Lei) →
    2. Parli con il medico: (tu / Lei) →
    3. Parli con un bambino: (tu / Lei) →
    4. Scrivi un’email a un professore: (tu / Lei) →
    5. Parli con due colleghi giovani: (voi / Loro) →
    6. Parli con la signora del negozio: (tu / Lei) →

  3. 03 Serve o non serve?

    Në italisht përemri shpesh hiqet. Shkruaj sì nëse ia vlen ta mbash, no nëse është më mirë ta heqësh.

    1. sono italiano, e tu?
    2. mangio una pizza.
    3. Io lavoro, studia.
    4. abitiamo a Roma.
    5. Chi paga? !
    6. parlano italiano molto bene.

  4. 04 Persona giusta

    Plotëso me përemrin që i përgjigjet formës së foljes.

    1. parliamo italiano.
    2. parlate inglese?
    3. parlano spagnolo.
    4. parlo francese.
    5. parli tedesco?
    6. parla arabo.

  5. 05 Presentazioni

    Plotëso dialogun me përemrat, nyjat dhe mbiemrat e duhur.

    Përsëritje articoli · aggettivi

    1. — Ciao! sono Marta. E ?
    2. — sono Kim. Sono corean.
    3. — Queste sono Lena e Ana: sono spagnol.
    4. — E due, siete studenti?
    5. — Sì, studiamo italiano.
    6. — Il signor Rossi? è nostro professore.

Këto pesë janë një shije. Në faqe ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Të gjitha ushtrimet →

Merre këtë faqe me vete

Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.

Shkarko fletën (PDF)
App TiApp TiApp Ti

Çdo temë, një botë

Në aplikacionin Ti, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.

Gjysma e rrugës falas, pa regjistrim

€5,83 në muajme planin vjetor

★★★★★(7)nga Alessio, mësues që nga 2018

Shkarko Ti për iPhone ↗︎

Kërko amo Italian

Dy portrete bardh e zi krah për krah: Grazia Deledda dhe Guglielmo Marconi
Lei shkroi tridhjetë romane, lui ishte njëzet vjeç.

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: një artikull për dy italianë të famshëm.

Il Corriere del Quartiere

venerdì 15 marzo · pagina 3

Storie

Lei vinse il Nobel, lui inventò la radio

di Paola Renzi

Lei è Grazia Deledda, di Nuoro. Lei scrisse trenta romanzi.

Lui è Guglielmo Marconi, di Bologna. Aveva vent'anni quando cominciò.

Loro due non si conobbero mai, ma noi li leggiamo e li ascoltiamo ancora.

E tu, quale dei due conoscevi già?

Pyetje

Quanti romanzi scrisse Grazia Deledda?

«Aveva vent'anni quando cominciò»: chi cominciò?

Completa: «___ sono i miei amici. ___ abitano a Pisa».

Provo edhe një herë

A duhet përemri? Zgjidh:

  1. amo i film di Sophia Loren.
  2. Chi ha scelto il ristorante? , come sempre.
  3. prendo la pizza, la pasta: gusti diversi.
  4. Scusi, è il professor Rossi?

Pyetje të shpeshta

Si përdoret Përemrat vetorë kryefjalë në italisht?
Ai, ajo, ata: jetët e të mëdhenjve janë ushtrimi i përsosur. Në italisht folja e thotë tashmë kush flet: parlo mund të jetë vetëm io . Prandaj përemrat kryefjalë shpesh lihen jashtë, dhe përdorimi i tyre gjithmonë tingëllon çuditshëm: vihen për qartësi ose theksim.
Cilat janë gabimet më të shpeshta?
Gabimet që dëgjoj më shpesh në klasë:
  • Lui è venuto? (parlando col dottore) → Lei è venuto?, drejtimi i sjellshëm përdor vetën e tretë
A ka ushtrime dhe një PDF për Përemrat vetorë kryefjalë?
Në këtë faqe ka 5 ushtrime interaktive që korrigjohen vetë, me përgjigje, plus një fletë PDF për printim. Gjithçka falas, pa regjistrim.
Kur përdoret Lei dhe kur tu?
Lei me të panjohurit, me të moshuarit, në zyra, dyqane e te mjeku. Tu me miqtë, familjen, kolegët e një moshe dhe fëmijët, njësoj si ndarja ti/ju në shqip. Në mëdyshje, nis me Lei: tjetri të fton vetë të kalosh në tu, zakonisht me diamoci del tu.
A mund të përdor voi për mirësjellje, si «ju» në shqip?
Jo në italishten standarde: voi është thjesht shumësi i tu-së. Ky është kurthi klasik i shqipfolësit, se instinkti të shtyn te veta e dytë shumës. Italishtja e sotme përdor Lei, vetën e tretë: Lei parla italiano? («A flisni italisht?»). Voi për një person dëgjohet vetëm në ndonjë krahinë të jugut.
Pse hiqen io dhe tu në italisht?
Sepse mbaresa e foljes e tregon vetë kryefjalën, tamam si në shqip: parlo mund të jetë vetëm «flas», siç flas s'ka nevojë për «unë». T'i vësh përemrat pa nevojë tingëllon e theksuar, sikur po bën kontrast me dikë. Dëgjoje veten kur flet shqip dhe bëj njësoj në italisht.
Kur vihet përemri vetor atëherë?
Në kontrast (io resto, tu vai: unë rri, ti ik), për theksim (l'ho fatto io: e bëra unë), me anche (anch'io: edhe unë) dhe pas krahasimit: più alto di me, më i gjatë se unë. Në të gjitha rastet e tjera lëre foljen të flasë vetë.
A thuhen ende egli dhe essa në italisht?
Jo: janë gjuhë e shkruar e shekullit të nëntëmbëdhjetë dhe i gjen vetëm nëpër gramatika të vjetra. Në italishten e vërtetë, të folur e të shkruar, përdoren lui, lei dhe loro. Nëse teksti yt shkollor i vjetër i ka ende, mos i mëso përmendsh.