Gramatika · B2
Forma pësore
nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Pësorja e zhvendos projektorin nga vepruesi te veprimi: il satellite è stato lanciato ieri. Italishtja ka tri versione: essere (asnjanëse), venire (veprimi në zhvillim), andare (detyrimi: va verificato).
- 4min lexim
- 15min ushtrime
- B2niveli
Çfarë mëson
- tri ndihmëset: essere, venire, andare
- Kur përdoret forma pësore
- Veprore dhe pësore krah për krah
- Fjalori: lo spazio
Italishtja dhe shqipja përballë
Shqipja përdor pësoren me u ose me është + pjesore. Italishtja ka tri: essere (asnjanëse), venire (veprimi), andare (detyrimi: va fatto, pra duhet bërë).
Merre këtë faqe me vete
Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Është në kursin e plotë, ose e merr bashkë me të 61 fletët në një blerje të vetme. Kjo faqe mbetet falas, bashkë me ushtrimet.
Me kursin e plotë, të 61 fletët janë të përfshira.



Fjalori i kësaj faqeje
Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.
Tri ndihmëset
| Ndihmësja | Nuanca | Në qendrën e kontrollit |
|---|---|---|
| essere | asnjanëse, të gjitha kohët | il razzo è stato progettato a Torino |
| venire | vetë veprimi, vetëm kohët e thjeshta | i dati vengono trasmessi ogni ora |
| andare | domosdoshmëri (= deve essere) | ogni valvola va controllata due volte |
Veprore dhe pësore krah për krah
| Veprore | Pësore |
|---|---|
| i tecnici controllano i motori | i motori vengono controllati dai tecnici |
| l’ESA ha approvato la missione | la missione è stata approvata dall’ESA |
| bisogna verificare i sensori | i sensori vanno verificati |
Gabimet më të shpeshta
la sonda è stato lanciata→ la sonda è stata lanciata (përshtatje e dyfishtë me kryefjalën)i dati vengono stati trasmessi→ i dati sono stati trasmessi (venire s’ka kohë të përbëra)il modulo va essere controllato→ il modulo va controllato (andare + pjesore, pa essere)
Pësorja e njoftimeve dhe e rregulloreve
| Italisht | Shqip |
|---|---|
| il biglietto va convalidato | bileta duhet vulosur |
| i rifiuti vanno differenziati | mbeturinat duhen ndarë |
| la domanda va presentata entro il 30 | kërkesa duhet dorëzuar deri më 30 |
| l’accesso è consentito solo ai residenti | hyrja lejohet vetëm për banorët |
| i dati vengono trattati secondo la legge | të dhënat përpunohen sipas ligjit |
Në autobus, në bashki apo në një kontratë, pësorja është kudo: s’ka rëndësi kush e bën, por çfarë duhet bërë. Va plus pjesore është forma më e shkurtër për një detyrim, dhe shqipja e përkthen pothuajse gjithmonë me «duhet» plus pjesore.
Nga klasikët
«Perchè quel campo è stato comprato da un gran signore e da domani in là non sarà più permesso a nessuno di seminarvi i denari.»“Sepse ajo arë është blerë nga një zotëri i madh dhe që nesër e tutje nuk do t’i lejohet më askujt të mbjellë para në të.”
Dy pësore në një fjali: è stato comprato, me vepruesin pas da, dhe sarà permesso, pa vepruesin. «Nga një zotëri» e shqipes është pikërisht da un gran signore. Seminarvi është paskajorja me vi të ngjitur, «atje», një formë e vjetër e ci.
Lexo dhe kupto
Gramatika e kapitullit në një tekst të përditshëm: kronika e urës së rihapur.
Il Corriere del Quartiere
giovedì 14 maggio · pagina 2
Lavori
Il ponte è stato riaperto dopo tre mesi
di Sergio Valli
Il ponte sul torrente è tornato in servizio ieri mattina. La struttura era stata chiusa a febbraio, dopo la piena, e per tre mesi il quartiere ha girato al largo.
I controlli ora vengono ripetuti ogni sei mesi: il prossimo sarà fatto in ottobre. Le barriere nuove sono state montate da una ditta della zona in due settimane.
Dai vigili una raccomandazione doppia: la pista sotto il ponte va evitata nelle ore di pioggia forte, e ogni danno va segnalato subito al Comune, anche con una foto.
Pyetje
Quando era stata chiusa la struttura?
Ogni quanto vengono ripetuti i controlli?
«I controlli vengono ripetuti»: qui «venire» serve a…
«Ogni danno va segnalato» significa che ogni danno…
Completa: «Il pane ___ sfornato ogni mattina alle sei» (venire).

A e dije se…?
Latinishtja kishte një zgjedhim pësor më vete: amor, «dashurohem», me mbaresa në vend të foljeve ndihmëse, pikërisht si shqipja, që e ka ende të gjallë me -hem: lahem, thuhet, shihet. Gjuhët romane atë zgjedhim e humbën krejt dhe e rindërtuan pësoren me essere + pjesore. Italishtja shtoi pastaj një ndihmëse të dytë që gjuhët e tjera s'e kanë: venire. La porta viene chiusa thekson veprimin, «po mbyllet»; la porta è chiusa mund të jetë edhe gjendja, «është e mbyllur».
Ushtrime
Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.
01 Da attiva a passiva
Ktheje në pësore me essere + pjesore.
- Il cuoco prepara la cena. →
- Molti leggono questo giornale. →
- L’azienda ha assunto due persone. →
- Il comune costruirà una scuola. →
- I turisti visitano il museo. →
- Qualcuno ha rubato la bici. →
02 Con venire e andare
Venire thekson veprimin, andare shpreh domosdoshmërinë. Plotëso.
- Il modulo compilato in stampatello. (venire, presente)
- Il modulo compilato entro oggi. (andare, presente)
- Le domande inviate per posta. (venire, presente)
- Le domande inviate entro il 30. (andare, presente)
- La legge approvata l’anno scorso. (venire, passato)
- Questo problema risolto subito. (andare, presente)
03 Il si passivante
Rishkruaj me si, si në shembull: Si vendono case.
- Case sono vendute qui. →
- Il vino è prodotto in questa zona. →
- Gli errori sono corretti in classe. →
- L’italiano è parlato anche qui. →
- Le domande sono accettate online. →
- Il pane è fatto ogni mattina. →
04 Quando la passiva non si può
Vetëm foljet me kundrinor të drejtë e lejojnë. Shkruaj sì ose no dhe shndërro ku mundesh.
- Marco ha scritto la lettera. →
- Marco è andato a Roma. →
- Il tecnico ripara la caldaia. →
- Il treno parte alle otto. →
- Tutti apprezzano il suo lavoro. →
- Mi piace questo film. →
05 L’articolo di giornale
Plotëso me pësore, me si passivante dhe kohët e duhura.
Përsëritje përshtatja në lidhore · B1: si-ja pavetore
- Ieri (approvare) il nuovo piano del traffico.
- Il provvedimento (volere) dal comune per ridurre le auto in centro.
- Dal primo settembre non (potere) più entrare nella zona rossa.
- I permessi (rilasciare) solo ai residenti.
- Le multe (pagare) entro sessanta giorni.
- Secondo il sindaco, l’aria (migliorare) già nei primi mesi.
Këto pesë janë një shije. Në këtë sajt ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Zgjidh ushtrimin tjetër →

Çdo temë, një botë
Në aplikacionin
amo Italian, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.
Gjysma e kursit A1 falas, pa regjistrim
★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018
Shkarko
Lexo dhe kupto
Edhe një tekst me të njëjtën gramatikë: tabela e një muzeu.
MUSEO CIVICO
Come viene protetta la collezione
Operenon vanno toccate: l'olio delle mani le rovina
Bigliettivengono controllati anche all'uscita
Zainivanno lasciati negli armadietti dell'ingresso
Fotosono permesse, ma il flash va spento
Sala degli specchiè stata riaperta a marzo, dopo il restauro
Visite guidatevengono organizzate ogni sabato alle 11
Il lunedì il museo viene pulito da cima a fondo: si resta chiusi.
Pyetje
Dove vanno lasciati gli zaini?
Quando è stata riaperta la sala degli specchi?
«Le opere non vanno toccate»: andare + participio esprime…
«Vengono controllati» invece di «sono controllati»: che sfumatura aggiunge venire?
Completa: «I documenti ___ firmati entro venerdì» (andare).
Provo edhe një herë
Vëre në pësoren e duhur:
- Il satellite questa notte.
- I dati in tempo reale.
- Ogni componente prima del volo.
- La missione dall’agenzia.
- Le tute già in rampa.
Pyetje të shpeshta
«U ndërtua më 1900»: era costruita?
«Më vodhën portofolin»: si thuhet në italisht?
«Mbeti i plagosur»: edhe kjo është pësore?
Cili është ndryshimi mes «essere» dhe «venire» në pësore?
Si përdoret «andare» si pësore?
Si thuhet «nga» për vepruesin në pësoren italiane?
Kur përdoret «si passivante» në vend të pësores së plotë?
Cilat folje nuk mund të dalin në pësore?
Tri ndihmësetBurimet dhe metoda
Ky kapitull shkruhet nga praktika e klasës dhe ndjek nivelin B2 të Kuadrit të Përbashkët Evropian të Referencës. Për të lexuar më tej:
- Treccani, La grammatica italiana: gramatika e referencës e italishtes, në internet
- Këshilli i Evropës, CEFR Companion Volume (2020): përshkrimet e niveleve

Alessio
- Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
- Master në italishten si gjuhë e dytë, Università Giustino Fortunato (Benevento)
- Jep mësim që nga 2018 · 45 vlerësime