Download on the App StoreShkarko
Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(6)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Gramatika · A2

Parafjalët e nyjëzuara

nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Kodra toskane me selvi, në mjegullën e mëngjesit · gramatika italiane A2
Në pyll, në majë, nga liqeni: natyra eksplorohet me bashkime.

Kur di, a, da, in, su takojnë nyjën, bashkohen: in + il = nel, su + la = sulla. Nuk është një rregull më shumë: është e njëjta zgjedhje nyje që tashmë e di, me parafjalën përpara.

  • 4min lexim
  • 18min ushtrime
  • A2niveli

Çfarë mëson

  • a, da, in, su
  • Kur përdoren parafjalët e nyjëzuara
  • Gabimet më të shpeshta
  • Fjalori: la natura

Italishtja dhe shqipja përballë

Shqipja nuk i bashkon parafjalët me nyjën; italishtja po, dhe në mënyrë të detyrueshme: di + il = del, a + la = alla, in + i = nei. Mësojini si një tabelë të vetme.

Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(6)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Fjalori i kësaj faqeje

Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.

Tabela e plotë

illolal'iglile
dideldellodelladell'deideglidelle
aalalloallaall'aiaglialle
dadaldallodalladall'daidaglidalle
innelnellonellanell'neineglinelle
susulsullosullasull'suisuglisulle
Con dhe per sot mbeten pothuajse gjithmonë të ndara: con il cane, per la strada. Dhe di + nyjë formon edhe pjesoren sasiore: del pane, delle mele, domethënë «ca, disa».

Në natyrë

FjaliaBashkimi
camminiamo nel boscoin + il
il rifugio è sulla cimasu + la
torniamo dal lago al tramontoda + il
il sentiero parte dagli alberi grandida + gli
l’acqua della cascata è gelidadi + la

Gabimet më të shpeshta

  • vado a il mare → vado al mare (a + il = al)
  • il sentiero passa in il bosco → passa nel bosco (in + il = nel)
  • sullo spiaggia → sulla spiaggia (la spiaggia është femërore)

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: tabela e bibliotekës.

BIBLIOTECA CIVICA

Orari e servizi

Aperturadal lunedì al venerdì, dalle 9.00 alle 19.00

Sabatosolo la mattina, fino all'una

Sala studioal primo piano, in silenzio

Bambininella sala piccola; sullo scaffale basso i nuovi arrivi

Prestitotre libri alla volta, per un mese

Nel mese di agosto la biblioteca resta chiusa.

Pyetje

Fino a che ora è aperta il sabato?

Quanti libri si possono prendere in prestito?

«Dalle 9.00 alle 19.00»: «dalle» è…

Completa: «I libri nuovi sono ___ scaffale» (su + lo).

Salla e leximit e Bibliotekës Marucelliana, në Firence
Dal lunedì al venerdì, sullo scaffale basso: bashkimet në punë.

A e dije se…?

Parafjalët e nyjëzuara s'janë marifet drejtshkrimi, por shqiptim i ngrirë: de il u bë del sepse askush s'i thoshte ato dy fjalë ndaras. Në italishten e shekullit të trembëdhjetë shkruheshin ende veç, dhe disa çifte u ngjizën vonë, ndërsa nga con ka mbetur fare pak: col dhe coi ekzistojnë, po shumica shkruan con il. Për një shqipfolës dukuria është dyfish e huaj: në shqip shquarsia rri në fund të emrit (shtëpia), në italisht ajo ecën para dhe ngjitet pas parafjalës: nella casa.

Ushtrime

Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.

  1. 01 La tabella

    Bashko parafjalën dhe nyjën.

    1. a + il →
    2. di + la →
    3. in + i →
    4. da + lo →
    5. su + le →
    6. a + l’ →
    7. di + gli →
    8. in + la →

  2. 02 Dove sono le cose

    Plotëso me parafjalën e nyjshme.

    1. Il libro è tavolo. (su)
    2. Le chiavi sono borsa. (in)
    3. Il gatto è divano. (su)
    4. I bicchieri sono armadio. (in)
    5. La macchina è garage. (in)
    6. I quaderni sono zaini. (in)

  3. 03 Andare, venire, tornare

    Plotëso me a / in, të thjeshta ose të nyjshme.

    1. Vado cinema.
    2. Vado Roma.
    3. Torno ufficio.
    4. Torno ufficio di Marco.
    5. Vengo stazione.
    6. Andiamo montagna.

  4. 04 Di chi, di che cosa

    Plotëso me di, e thjeshtë ose e nyjshme.

    1. È il libro professore.
    2. È un libro storia.
    3. La casa mie amiche è grande.
    4. Parliamo vacanze.
    5. Parliamo lavoro.
    6. Il colore occhi.

  5. 05 Istruzioni per arrivare

    Plotëso me parafjalë të thjeshta e të nyjshme, dhe foljet në të ardhmen.

    Përsëritje futuro semplice · A1: preposizioni semplici

    1. (tu / scendere) terza fermata.
    2. Poi (andare) dritto fino semaforo.
    3. La casa è destra, accanto farmacia.
    4. Il codice portone è 1974.
    5. (io / aspettarti) secondo piano.
    6. Se (tu / perdersi) , (chiamarmi) .

Këto pesë janë një shije. Në faqe ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Të gjitha ushtrimet →

Merre këtë faqe me vete

Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.

Shkarko fletën (PDF)
App TiApp TiApp Ti

Çdo temë, një botë

Në aplikacionin Ti, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.

Gjysma e rrugës falas, pa regjistrim

€5,83 në muajme planin vjetor

★★★★★(6)nga Alessio, mësues që nga 2018

Shkarko Ti për iPhone ↗︎

Kërko amo Italian

Një tapet lulesh i shtruar në rrugë për festën
Dal 10 al 12 maggio, nei giardini bassi: gjithë festa është e bashkuar.

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: një artikull për festën e luleve.

La Gazzetta della Domenica

sabato 3 maggio · pagina 12

In città

Torna la festa dei fiori

di Marco Belli

Dal 10 al 12 maggio il centro si riempie di banchi e profumi. Si comincia venerdì alle 16 nei giardini bassi, con i vivai della costa.

Sabato i banchi salgono sul corso: cento espositori, dall'alba al tramonto.

Domenica il gran finale nella piazza grande: alle 18 la pioggia di petali dai balconi del municipio.

Pyetje

Quando comincia la festa?

Da dove scende la pioggia di petali?

«Dai balconi»: «dai» è…

Completa: «Il treno parte ___ binario tre» (da + il).

Provo edhe një herë

Bashko parafjalën me nyjën:

  1. Facciamo un picnic parco.
  2. Il rifugio è montagna più alta.
  3. Torniamo lago prima del buio.
  4. Le foglie alberi stanno cambiando colore.
  5. C’è ancora acqua nella borraccia? Anzi: acqua.

Pyetje të shpeshta

Si përdoret Parafjalët e nyjëzuara në italisht?
Në pyll, në majë, nga liqeni: natyra eksplorohet me bashkime. Kur di, a, da, in, su takojnë nyjën, bashkohen: in + il = nel, su + la = sulla . Nuk është një rregull më shumë: është e njëjta zgjedhje nyje që tashmë e di, me parafjalën përpara.
Cilat janë gabimet më të shpeshta?
Gabimet që dëgjoj më shpesh në klasë:
  • il sentiero passa in il bosco → passa nel bosco (in + il = nel)
  • sullo spiaggia → sulla spiaggia (la spiaggia është femërore)
A ka ushtrime dhe një PDF për Parafjalët e nyjëzuara?
Në këtë faqe ka 5 ushtrime interaktive që korrigjohen vetë, me përgjigje, plus një fletë PDF për printim. Gjithçka falas, pa regjistrim.
Cilat parafjalë bashkohen me nyjën?
Pesë detyrimisht: di, a, da, in, su japin del, al, dal, nel, sul. Con mundet po s'është e detyruar (col ose con il). Per, tra dhe fra nuk bashkohen kurrë: per il, gjithmonë ndaras. Pra shkruhet nel 2026 dhe sul tavolo, por gjithmonë per la strada, me dy fjalë.
Pse di il bëhet del dhe in il bëhet nel?
Nga ndërrimi i tingujve: te di dhe in ndryshon zanorja (del, nel), te a, da dhe su ajo mbetet (al, dal, sul). Para zanoreve l-ja e nyjës dyfishohet gjithmonë: dell'amico, nell'acqua. Mësoji si tabelë të vogël: pesë parafjalë herë shtatë nyja.
Ç'është del-i pjesor?
E njëjta fjalë në rol tjetër: do të thotë «ca» ose «pak»: vorrei del pane (dua ca bukë), ho comprato delle mele (bleva ca mollë). Shqipja s'ka nyjë të tillë pjesore, prandaj kujtoje si përkthimin e «ca»-së: kudo ku në shqip do të thoshe «ca bukë», italishtja thotë del pane.
Kur përdoret nel dhe kur in pa nyjë?
Vendet e përgjithshme dalin pa nyjë (in banca, in centro, in Italia), vendet e caktuara me nyjë (nella banca di Marco, nel centro di Roma). E njeh nga shqipja: «në bankë» por «në bankën e Markut», po ai kapërcim nga e pashquara te e shquara, veç se italishtja e shënon në krye, jo në fund të fjalës.
Si thuhet «te mjeku» dhe «te bukëpjekësi» në italisht?
Dal dottore dhe dal panettiere, të dyja me da plus nyjë. Me personat dhe zanatet parafjala është da, që është te-ja e shqipes: vado dal dentista (po shkoj te dentisti), sono dal parrucchiere (jam te floktari). Në shumës bëhet dai: vado dai miei, shkoj te prindërit.