Download on the App StoreShkarko

Gramatika · A1

Mbiemrat dhe përshtatja

nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Një varëse e gjatë me pallto dhe xhaketa në një dyqan · gramatika italiane A1
Vitrina italiane: çdo rrobë është një ushtrim përshtatjeje.

Mbiemri italian është besnik: e ndjek emrin në gjini dhe numër, gjithmonë. Un vestito rosso, una giacca rossa, due scarpe rosse. Rregulli është një i vetëm: ndrysho mbaresën bashkë me fjalën.

  • 4min lexim
  • 15min ushtrime
  • A1niveli

Çfarë mëson

  • mbiemrat me -o (4 trajta) dhe me -e (2 trajta)
  • Kur përdoren mbiemrat dhe përshtatja
  • Dy familjet e mbiemrave
  • Fjalori: i vestiti e la moda

Italishtja dhe shqipja përballë

Si në shqip, mbiemri vjen zakonisht pas emrit dhe përshtatet me të: una macchina rossa. Ndryshimi është se italishtja nuk ka nyjë të përparme te mbiemri: thuhet il ragazzo bravo, jo «djali i mirë» me nyjë më vete.

Merre këtë faqe me vete

Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm dhe falas (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.

Shkarko falas fletën (PDF)
Gjysma e A1 dhe 3 ushtrime në ditë: falasApp Store★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Fjalori i kësaj faqeje

Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.

Dy familjet e mbiemrave

LlojiFormatShembuj butiku
me -o (4 trajta)-o, -a, -i, -erosso, rossa, rossi, rosse
me -e (2 trajta)-e, -ielegante, eleganti (për të dyja gjinitë)

Mbiemri zakonisht e ndjek emrin: una borsa nera, un cappotto lungo. Disa të shkurtër e shumë të shpeshtë mund t’i paraprijnë: bello, brutto, grande, piccolo, nuovo, vecchio.

Me emra gjinish të ndryshme bashkë, fiton mashkullorja shumës: la gonna e il cappotto sono nuovi.
NgjyratSjellja
rosso, nero, bianco, giallopërshtaten si zakonisht
blu, rosa, viola, beigetë pandryshueshëm: le scarpe blu, i pantaloni rosa

Gabimet më të shpeshta

  • una giacca rosso → una giacca rossa (femërore: -a)
  • le scarpe eleganti e neri → le scarpe eleganti e nere (përshtatje në femërore shumës)
  • i pantaloni blues → i pantaloni blu (blu është i pandryshueshëm)

Shumësi me befasi

NjëjësShumës mashkullorShumës femëror
bianco, biancabianchibianche
lungo, lungalunghilunghe
simpatico, simpaticasimpaticisimpatiche
grigio, grigiagrigigrigie
marronemarronimarroni

Mbiemrat me -co dhe -go zakonisht shtojnë një h që tingulli të mbetet i fortë: bianchi lexohet «bianki», lunghi «lungi» me g të fortë. Shumica e atyre me -ico nuk e shtojnë në mashkullore: simpatici lexohet me «ç». Në femërore h del gjithmonë: simpatiche.

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit në një tekst të përditshëm: tabela e uljeve.

Saldi di fine stagione

Via Rizzoli 8 · Bologna

Camicia bianca, cotone leggero29

Scarpe nere italiane89

Giacca lunga e calda129

Sciarpe colorate, lana morbida19

Borse piccole in pelle vera59

Ultima settimana: prezzi piccoli, scelta grande.

Pyetje

Quanto costano le sciarpe?

Perché «scarpe nere» e non «scarpe nero»?

Completa: «una borsa ___» (rosso).

Vitrina e një dyqani në Napoli me tullumbacet e uljeve: deri në 30%, deri në 50%
Prezzi piccoli, scelta grande: mbiemri përshtatet me emrin.

A e dije se…?

Mbiemri italian rri zakonisht pas emrit, dhe kjo s'është rastësi: vendi ia ndërron kuptimin. Un uomo grande është një burrë trupmadh, un grand'uomo një burrë i madh, i shquar. Una vecchia amica është një mike e vjetër në kuptimin prej shumë kohësh; un'amica vecchia është një mike në moshë. Para emrit qëndron gjykimi, pas emrit fakti. Këtu shqipja të jep një dorë të mirë: edhe ti thua djalë i mirë dhe vajzë e zgjuar, me mbiemrin pas emrit. Rendi italian do të të duket krejt i natyrshëm.

Ushtrime

Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.

  1. 01 Accordo semplice

    Plotëso mbaresën e mbiemrit.

    1. un ragazzo alt
    2. una ragazza alt
    3. due libri nuov
    4. due case bell
    5. la pizza calda? No, fredd
    6. i giorni lungh

  2. 02 Gli aggettivi in -e

    Këta kanë një formë të vetme në njëjës. Plotëso.

    1. un esercizio facil
    2. una domanda facil
    3. due esercizi facil
    4. due domande facil
    5. un ragazzo gentil
    6. due ragazze gentil

  3. 03 Colori e invariabili

    Kujdes: blu, rosa, viola, arancione nuk ndryshojnë.

    1. due maglie ross
    2. due maglie blu →
    3. tre fiori
    4. due macchine ner
    5. due sciarpe viola →
    6. due porte verd

    Lista e fjalëve: rosa

  4. 04 Maschile e femminile insieme

    Kur grupi është i përzier, mbiemri shkon në mashkullore shumës. Plotëso.

    1. Marco e Luca sono italian
    2. Anna e Sara sono italian
    3. Marco e Anna sono italian
    4. Il libro e la penna sono nuov
    5. La madre e le figlie sono stanc
    6. Il padre e le figlie sono stanc

  5. 05 Descrivi la stanza

    Plotëso me nyjë, emër dhe mbiemër, të gjitha të përshtatura: (tavolo / grande) → il tavolo grande.

    Përsëritje nyjat · gjinia dhe numri

    1. (finestra / aperto) →
    2. (libri / vecchio) →
    3. (sedie / comodo) →
    4. (zaino / nero) →
    5. (amiche / simpatico) →
    6. (alberghi / caro) →

Këto pesë janë një shije. Në këtë sajt ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Zgjidh ushtrimin tjetër →

Çdo temë, një botë

Në aplikacionin amo Italian, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.

Gjysma e kursit A1 falas, pa regjistrim

€5,83 në muajplani vjetor

★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018

Shkarko amo Italian për iPhone ↗︎

Kërko amo Italian

Vitrina e një dyqani veshjesh në via Luccoli, në Xhenova
Camicie bianche, giacche corte: çdo veshje sjell përshtatjen e vet.

Lexo dhe kupto

Edhe një tekst me të njëjtën gramatikë: emaili i një dyqani.

Nuovi arrivi di primavera

daBottega Rizzoli <info@bottegarizzoli.it>

aclienti@bottegarizzoli.it

datagio 14 mar, 08:30

Buongiorno,

sono arrivati i capi nuovi: camicie bianche e azzurre, maglie morbide, giacche corte.

La lana è italiana e i colori sono caldi. Le taglie piccole finiscono presto.

Vi aspettiamo in una bottega piccola ma piena di cose belle.

A presto,
Elena

Pyetje

Quali taglie finiscono presto?

Perché «maglie morbide» e non «maglie morbidi»?

Completa: «i colori ___» (vivace).

Provo edhe një herë

Përshtate mbiemrin:

  1. Ho comprato una camicia .
  2. Queste scarpe sono troppo .
  3. Cerco un cappotto .
  4. Le borse sono in vetrina.
  5. Il vestito e la giacca sono .

Pyetje të shpeshta

«Kafe» dhe «gri» nuk ndryshojnë në shqip; po në italisht?
Në italisht po, dhe këtu instinkti të gënjen. Marrone bëhet marroni në shumës, grigio ka katër forma: grigio, grigia, grigi, grigie. Të pandryshueshme në italisht janë ngjyra të tjera: blu, rosa, viola, beige. Pra le borse blu, por le borse marroni.
Caro do të thotë «i dashur» apo «i shtrenjtë»?
Të dyja, si «i shtrenjtë» në shqip, që thuhet edhe për një mik të çmuar. Un amico caro është një mik i dashur, una borsa cara një çantë e shtrenjtë. Konteksti vendos. Në krye të një letre, Caro Marco është «I dashur Marko». Për «i lirë» italishtja ka economico.
Si thuhet «shqiptar» dhe «shqiptare»?
Me një fjalë të vetme: albanese. Mbiemrat që mbarojnë me -e kanë një formë për të dyja gjinitë: un ragazzo albanese, una ragazza albanese, dhe në shumës albanesi. Njësoj inglese, francese, cinese. Kombësia shkruhet me shkronjë të vogël, si në shqip: sono albanese.
Pse mbiemri qëndron pas emrit në italisht?
Sepse në atë pozicion ai dallon: il vino rosso thotë cila verë, përkundrejt të bardhës. Para emrit bëhet përshkrues a emocional: un bel vino jep një gjykim, jo një dallim. Rendi është si në shqip, me një ndryshim: italishtja s'ka nyjë të përparme si i-ja dhe e-ja jote. Përshtatjen e mban vetë mbaresa.
Si përshtatet mbiemri me emrin?
Në gjini dhe në numër, si në shqip: il libro rosso, la casa rossa, i libri rossi, le case rosse. Mbiemrat që mbarojnë me -e kanë vetëm dy trajta, njëjës dhe shumës: verde, verdi, njësoj për mashkulloren dhe femëroren. Përshtatja të del natyrshëm nga shqipja: shtëpi e kuqe, la casa rossa.
Ç'ndodh me bello dhe buono para emrit?
Sillen si nyja: bel libro, bello spumante, bei libri, begli gnocchi. Trajta e tyre ndjek të njëjtat rregulla si il, lo, i, gli. Dhe buono bëhet buon: buon giorno, buon appetito. Kjo ndodh vetëm para emrit: pas tij trajtat janë të plota (il libro è bello, gli gnocchi sono buoni).
Si thuhet «shumë i bukur» në italisht?
Me molto përpara (molto bello) ose me mbaresën -issimo pas (bellissimo). E dyta është më e fortë dhe shumë më e përdorur në të folur: buonissimo, carissimo, stanchissimo. Është ajo që shqipja e thotë me «shumë» ose me «fare», mbledhur në një mbaresë.
A ndryshon edhe vetë molto?
Vetëm kur do të thotë «shumë» para një emri: molti libri, molte case. Para një mbiemri mbetet i pandryshuar: molto belle, jo molte belle. Prova është e thjeshtë: nëse pas tij vjen emër, përshtatet; nëse vjen mbiemër, ngrin. Po njësoj sillen poco, troppo dhe tanto.
Mbiemrat dhe përshtatja (A1): Dy familjet e mbiemraveDy familjet e mbiemrave

Burimet dhe metoda

Ky kapitull shkruhet nga praktika e klasës dhe ndjek nivelin A1 të Kuadrit të Përbashkët Evropian të Referencës. Për të lexuar më tej:

Alessio
Shkruar dhe kontrolluar nga

Alessio

  • Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
  • Master në italishten si gjuhë e dytë, Università Giustino Fortunato (Benevento)
  • Jep mësim që nga 2018 · 45 vlerësime
Më shumë për Alession →