Gramatika · A1
Mbiemrat dhe përshtatja
nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Mbiemri italian është besnik: e ndjek emrin në gjini dhe numër, gjithmonë. Un vestito rosso, una giacca rossa, due scarpe rosse. Rregulli është një i vetëm: ndrysho mbaresën bashkë me fjalën.
- 4min lexim
- 15min ushtrime
- A1niveli
Çfarë mëson
- mbiemrat me -o (4 trajta) dhe me -e (2 trajta)
- Kur përdoren mbiemrat dhe përshtatja
- Dy familjet e mbiemrave
- Fjalori: i vestiti e la moda
Italishtja dhe shqipja përballë
Si në shqip, mbiemri vjen zakonisht pas emrit dhe përshtatet me të: una macchina rossa. Ndryshimi është se italishtja nuk ka nyjë të përparme te mbiemri: thuhet il ragazzo bravo, jo «djali i mirë» me nyjë më vete.
Merre këtë faqe me vete
Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm dhe falas (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.



Fjalori i kësaj faqeje
Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.
Dy familjet e mbiemrave
| Lloji | Format | Shembuj butiku |
|---|---|---|
| me -o (4 trajta) | -o, -a, -i, -e | rosso, rossa, rossi, rosse |
| me -e (2 trajta) | -e, -i | elegante, eleganti (për të dyja gjinitë) |
Mbiemri zakonisht e ndjek emrin: una borsa nera, un cappotto lungo. Disa të shkurtër e shumë të shpeshtë mund t’i paraprijnë: bello, brutto, grande, piccolo, nuovo, vecchio.
| Ngjyrat | Sjellja |
|---|---|
| rosso, nero, bianco, giallo | përshtaten si zakonisht |
| blu, rosa, viola, beige | të pandryshueshëm: le scarpe blu, i pantaloni rosa |
Gabimet më të shpeshta
una giacca rosso→ una giacca rossa (femërore: -a)le scarpe eleganti e neri→ le scarpe eleganti e nere (përshtatje në femërore shumës)i pantaloni blues→ i pantaloni blu (blu është i pandryshueshëm)
Shumësi me befasi
| Njëjës | Shumës mashkullor | Shumës femëror |
|---|---|---|
| bianco, bianca | bianchi | bianche |
| lungo, lunga | lunghi | lunghe |
| simpatico, simpatica | simpatici | simpatiche |
| grigio, grigia | grigi | grigie |
| marrone | marroni | marroni |
Mbiemrat me -co dhe -go zakonisht shtojnë një h që tingulli të mbetet i fortë: bianchi lexohet «bianki», lunghi «lungi» me g të fortë. Shumica e atyre me -ico nuk e shtojnë në mashkullore: simpatici lexohet me «ç». Në femërore h del gjithmonë: simpatiche.
Lexo dhe kupto
Gramatika e kapitullit në një tekst të përditshëm: tabela e uljeve.
Saldi di fine stagione
Via Rizzoli 8 · Bologna
Camicia bianca, cotone leggero29
Scarpe nere italiane89
Giacca lunga e calda129
Sciarpe colorate, lana morbida19
Borse piccole in pelle vera59
Ultima settimana: prezzi piccoli, scelta grande.
Pyetje
Quanto costano le sciarpe?
Perché «scarpe nere» e non «scarpe nero»?
Completa: «una borsa ___» (rosso).

A e dije se…?
Mbiemri italian rri zakonisht pas emrit, dhe kjo s'është rastësi: vendi ia ndërron kuptimin. Un uomo grande është një burrë trupmadh, un grand'uomo një burrë i madh, i shquar. Una vecchia amica është një mike e vjetër në kuptimin prej shumë kohësh; un'amica vecchia është një mike në moshë. Para emrit qëndron gjykimi, pas emrit fakti. Këtu shqipja të jep një dorë të mirë: edhe ti thua djalë i mirë dhe vajzë e zgjuar, me mbiemrin pas emrit. Rendi italian do të të duket krejt i natyrshëm.
Ushtrime
Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.
01 Accordo semplice
Plotëso mbaresën e mbiemrit.
- un ragazzo alt
- una ragazza alt
- due libri nuov
- due case bell
- la pizza calda? No, fredd
- i giorni lungh
02 Gli aggettivi in -e
Këta kanë një formë të vetme në njëjës. Plotëso.
- un esercizio facil
- una domanda facil
- due esercizi facil
- due domande facil
- un ragazzo gentil
- due ragazze gentil
03 Colori e invariabili
Kujdes: blu, rosa, viola, arancione nuk ndryshojnë.
- due maglie ross
- due maglie blu →
- tre fiori
- due macchine ner
- due sciarpe viola →
- due porte verd
Lista e fjalëve: rosa
04 Maschile e femminile insieme
Kur grupi është i përzier, mbiemri shkon në mashkullore shumës. Plotëso.
- Marco e Luca sono italian
- Anna e Sara sono italian
- Marco e Anna sono italian
- Il libro e la penna sono nuov
- La madre e le figlie sono stanc
- Il padre e le figlie sono stanc
05 Descrivi la stanza
Plotëso me nyjë, emër dhe mbiemër, të gjitha të përshtatura: (tavolo / grande) → il tavolo grande.
Përsëritje nyjat · gjinia dhe numri
- (finestra / aperto) →
- (libri / vecchio) →
- (sedie / comodo) →
- (zaino / nero) →
- (amiche / simpatico) →
- (alberghi / caro) →
Këto pesë janë një shije. Në këtë sajt ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Zgjidh ushtrimin tjetër →

Çdo temë, një botë
Në aplikacionin
amo Italian, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.
Gjysma e kursit A1 falas, pa regjistrim
★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018
Shkarko
Lexo dhe kupto
Edhe një tekst me të njëjtën gramatikë: emaili i një dyqani.
Nuovi arrivi di primavera
daBottega Rizzoli <info@bottegarizzoli.it>
aclienti@bottegarizzoli.it
datagio 14 mar, 08:30
Buongiorno,
sono arrivati i capi nuovi: camicie bianche e azzurre, maglie morbide, giacche corte.
La lana è italiana e i colori sono caldi. Le taglie piccole finiscono presto.
Vi aspettiamo in una bottega piccola ma piena di cose belle.
A presto,
Elena
Pyetje
Quali taglie finiscono presto?
Perché «maglie morbide» e non «maglie morbidi»?
Completa: «i colori ___» (vivace).
Provo edhe një herë
Përshtate mbiemrin:
- Ho comprato una camicia .
- Queste scarpe sono troppo .
- Cerco un cappotto .
- Le borse sono in vetrina.
- Il vestito e la giacca sono .
Pyetje të shpeshta
«Kafe» dhe «gri» nuk ndryshojnë në shqip; po në italisht?
Caro do të thotë «i dashur» apo «i shtrenjtë»?
Si thuhet «shqiptar» dhe «shqiptare»?
Pse mbiemri qëndron pas emrit në italisht?
Si përshtatet mbiemri me emrin?
Ç'ndodh me bello dhe buono para emrit?
Si thuhet «shumë i bukur» në italisht?
A ndryshon edhe vetë molto?
Dy familjet e mbiemraveBurimet dhe metoda
Ky kapitull shkruhet nga praktika e klasës dhe ndjek nivelin A1 të Kuadrit të Përbashkët Evropian të Referencës. Për të lexuar më tej:
- Treccani, La grammatica italiana: gramatika e referencës e italishtes, në internet
- Këshilli i Evropës, CEFR Companion Volume (2020): përshkrimet e niveleve

Alessio
- Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
- Master në italishten si gjuhë e dytë, Università Giustino Fortunato (Benevento)
- Jep mësim që nga 2018 · 45 vlerësime