Download on the App StoreShkarko
Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(7)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Gramatika · B2

Përemrat lidhorë

nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

gramatika italiane: pronomi relativi
Makina që ëndërroj, për të cilën flasin të gjithë: lidhorët ecin shpejt.

Che është çelësi universal (kryefjalë dhe kundrinor i drejtë), cui punon me parafjalët (di cui, a cui, con cui), il quale është kostumi elegant për rastet e dykuptimta. L’auto che sogno, l’auto di cui parlano tutti.

  • 4min lexim
  • 15min ushtrime
  • B2niveli

Çfarë mëson

  • che, preposizione + cui, il / la quale, il cui
  • Kur përdoren përemrat lidhorë
  • Gabimet më të shpeshta
  • Fjalori: le automobili

Italishtja dhe shqipja përballë

Shqipja ka që, i cili, të cilit; italishtja ka che, cui, il cui, me parafjalën gjithnjë para cui: la persona con cui ho parlato.

Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(7)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Fjalori i kësaj faqeje

Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.

Ndarja e roleve

PëremriKurNë sallonin e makinave
chesoggetto o oggetto direttoil modello che costa di più, il cliente che aspettavamo
preposizione + cuitutti gli altri casil’auto di cui parlavo, il motivo per cui la voglio
il / la qualeformale o per sciogliere ambiguitàla figlia del collezionista, la quale guida da sempre
il cuipossessola casa il cui garage ospita dieci Ferrari
Chi s’ka paraprijës dhe do të thotë «ai që»: chi compra una d’epoca, compra una storia. Dhe dove zëvendëson in cui me vendet: il salone dove l’hanno presentata.

Gabimet më të shpeshta

  • l’auto che ti parlavo → l’auto di cui ti parlavo (parlare di kërkon cui)
  • il meccanico cui ripara la mia auto → il meccanico che ripara la mia auto (kryefjalë: che)
  • la città in che è nata la Lamborghini → la città in cui / dove è nata la Lamborghini

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: një njoftim dhome.

Annunci tra privati

La stanza che cercavi

Affitto una stanza luminosa in un appartamento che divido con un gatto pigro e una libreria che occupa tutta la parete.

Cerco una persona a cui piaccia la calma, con cui bere un caffè la domenica e di cui potermi fidare quando parto per lavoro.

Il quartiere, in cui vivo da dieci anni, ha tutto: il mercato, il parco dove corro la mattina e un bar il cui tiramisù meriterebbe un premio.

Niente fumo. Il gatto, che si chiama Ettore, decide lui se vi approva.

scrivi a marta.case@mail.it

Pyetje

Come si chiama il gatto?

Da quanto tempo vive nel quartiere chi scrive?

«Una persona a cui piaccia la calma»: perché «cui» e non «che»?

«Un bar il cui tiramisù meriterebbe un premio»: «il cui» significa…

Completa: «È l'amica ___ ti parlavo ieri».

A e dije se…?

Che është kali i punës i italishtes dhe sillet tamam si «që» e shqipes: mbulon edhe kryefjalën edhe kundrinorin (il libro che leggo, «libri që lexoj»). Çmimi është se me parafjalë duhet kaluar te cui: la persona con cui parlo, «personi me të cilin flas». Dhe si «i cili» në shqip, ekziston il quale, që lakohet në gjini e numër. Cui është nga format e pakta të lakimit latin që italishtja i ka ruajtur të paprekura: vjen drejt e nga dhanorja e qui. Sistemin dysh «që» / «i cili» ti e ke gati.

Ushtrime

Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.

  1. 01 Che, cui, chi

    Plotëso me përemrin lidhor të duhur.

    1. Il libro ho letto è bellissimo.
    2. L’amico a ho scritto non risponde.
    3. dorme non piglia pesci.
    4. La città in vivo è piccola.
    5. La ragazza ti ha chiamato è mia sorella.
    6. Non conosco la persona di parli.

  2. 02 Con la preposizione giusta

    Cui merr parafjalën e foljes. Plotëso.

    1. Il problema pensavo è risolto. (pensare a)
    2. L’argomento parliamo è complesso. (parlare di)
    3. La città vengo è al Sud. (venire da)
    4. Il motivo sono qui è semplice. (per)
    5. La persona lavoro è gentile. (lavorare con)
    6. Il tavolo è appoggiato il libro. (su)

  3. 03 Il quale

    Rishkruaj me il quale / la quale / i quali / le quali, më formale.

    1. L’avvocato con cui parlo →
    2. La collega a cui ho scritto →
    3. I documenti di cui parlavamo →
    4. Le persone con cui lavoro →
    5. Il progetto su cui lavoriamo →
    6. La ditta da cui dipende →

  4. 04 Ciò che, quello che, il cui

    Plotëso.

    1. Non capisco dici.
    2. Fai vuoi.
    3. È una cosa mi preoccupa.
    4. L’autore, libro ho letto, è italiano.
    5. La casa, finestre sono rotte, è vuota.
    6. Ho capito intendevi.

  5. 05 La descrizione del quartiere

    Plotëso me lidhorët dhe kohët e duhura.

    Përsëritje forma passiva · B1: comparativi

    1. Abito in un quartiere non conosce quasi nessuno.
    2. È una zona in (vivere) soprattutto famiglie.
    3. Il bar sotto casa, proprietario è siciliano, apre alle sei.
    4. Le persone con parlo la mattina sono sempre le stesse.
    5. arriva da fuori pensa che sia lontano da tutto.
    6. Ma è proprio mi piace: la calma.

Këto pesë janë një shije. Në faqe ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Të gjitha ushtrimet →

Merre këtë faqe me vete

Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.

Shkarko fletën (PDF)
App TiApp TiApp Ti

Çdo temë, një botë

Në aplikacionin Ti, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.

Gjysma e rrugës falas, pa regjistrim

€5,83 në muajme planin vjetor

★★★★★(7)nga Alessio, mësues që nga 2018

Shkarko Ti për iPhone ↗︎

Kërko amo Italian

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: portreti i një zejtari.

Il Corriere del Quartiere

sabato 22 novembre · pagina 5

Ritratti

L'uomo che aggiusta quello che gli altri buttano

di Paola Renzi

Bruno ha 74 anni e un'officina in cui entra di tutto: tostapane, radio, sedie a cui manca una gamba.

«La gente butta oggetti che funzionano ancora», dice. I clienti, molti dei quali arrivano dai paesi vicini, lasciano un'offerta libera in una scatola su cui c'è scritto GRAZIE.

Il figlio, al quale ha insegnato il mestiere, apre il sabato. La cosa di cui Bruno va più fiero è una lavatrice del 1978, la quale funziona ancora oggi.

Il segreto? «Ascoltare il rumore. Ogni oggetto ti dice dove gli fa male».

Pyetje

Che cosa c'è scritto sulla scatola delle offerte?

Di che anno è la lavatrice di cui va più fiero?

«Molti dei quali arrivano dai paesi vicini»: «dei quali» sostituisce…

«Il figlio, al quale ha insegnato il mestiere»: si può dire anche…

Completa: «È un palazzo ___ finestre danno sul parco».

Provo edhe një herë

Zgjidh lidhorin:

  1. Il modello preferisco è la spider rossa.
  2. L’auto parlano tutte le riviste è italiana.
  3. Il collezionista ho scritto ha trecento auto.
  4. Il paese nascono queste auto è in Emilia.
  5. guida piano, la conserva meglio.

Pyetje të shpeshta

Si përdoret Përemrat lidhorë në italisht?
Makina që ëndërroj, për të cilën flasin të gjithë: lidhorët ecin shpejt. Che është çelësi universal (kryefjalë dhe kundrinor i drejtë), cui punon me parafjalët ( di cui, a cui, con cui ), il quale është kostumi elegant për rastet e dykuptimta. L'auto che sogno, l'auto di cui parlano tutti .
Cilat janë gabimet më të shpeshta?
Gabimet që dëgjoj më shpesh në klasë:
  • il meccanico cui ripara la mia auto → il meccanico che ripara la mia auto (kryefjalë: che)
  • la città in che è nata la Lamborghini → la città in cui / dove è nata la Lamborghini
A ka ushtrime dhe një PDF për Përemrat lidhorë?
Në këtë faqe ka 5 ushtrime interaktive që korrigjohen vetë, me përgjigje, plus një fletë PDF për printim. Gjithçka falas, pa regjistrim.
Kur përdoret «che» dhe kur «cui»?
Che pa parafjalë, cui me parafjalë: il libro che leggo, libri që lexoj, por il libro di cui parlo, libri për të cilin flas. Njësoj si në shqip: «që» rri vetëm, me parafjalë kalon te «i cili» («me të cilin», «për të cilin»). Nuk ka asnjë përjashtim nga kjo ndarje.
Çfarë është «il quale»?
Motra formale e che-së, që përshtatet në gjini e numër: il quale, la quale, i quali, le quali, si «i cili, e cila, të cilët, të cilat». E dobishme kur che do të ishte i dykuptimtë: la sorella di Marco, la quale abita a Roma, qartëson se motra banon në Romë.
Si thuhet «i të cilit» në italisht?
Me il cui + emër, dhe kujdes: nyja përshtatet me sendin e zotëruar, jo me zotëruesin. Lo scrittore il cui libro ho letto, shkrimtari, librin e të cilit e kam lexuar. Ndërtim i gjuhës së shkruar; në të folur italianët shpesh e riformulojnë fjalinë.
Çfarë do të thotë «chi» si përemër lidhor?
«Kush» në kuptimin «ai që»: chi dorme non piglia pesci, kush fle, nuk zë peshk. E ka paraprijësin brenda vetes dhe qëndron gjithmonë në njëjës, saktësisht si «kush» në fjalët e urta shqipe. E gjen kudo në proverba dhe në shprehje të përgjithshme.
Kur përdoret «quello che» ose «ciò che»?
Për «ajo që» pa paraprijës: non capisco quello che dici, nuk kuptoj atë që thua. Ciò che është i njëjti ndërtim, pak më formal. Dhe il che i referohet gjithë fjalisë së mëparshme: è arrivato tardi, il che mi ha sorpreso, gjë që më befasoi.