Gramatika · A1
Gjinia dhe numri i emrave
nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Në italisht çdo emër ka gjini, edhe il tavolo dhe la sedia. Nuk është logjikë, është gramatikë: por mbaresat ndihmojnë pothuajse gjithmonë, dhe përjashtimet e rëndësishme numërohen me gishtat e një dore.
- 4min lexim
- 17min ushtrime
- A1niveli
Çfarë mëson
- -o, -a, -e
- Si funksionojnë gjinia dhe numri i emrave
- Përjashtimet që i has menjëherë
- Fjalori: gli oggetti di casa
Italishtja dhe shqipja përballë
Të dyja gjuhët kanë mashkullore dhe femërore, por italishtja nuk ka rasa: fjala nuk ndryshon sipas funksionit në fjali, e gjithë puna u mbetet parafjalëve. Shumësi ndryshon zanoren e fundit: libro → libri, casa → case, pa mbaresat -ë ose -a të shqipes.



Fjalori i kësaj faqeje
Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.
Tri familjet
| Njëjës | Shumës | Gjinia | Shembuj nëpër shtëpi |
|---|---|---|---|
| -o | -i | quasi sempre maschile | il letto / i letti, il divano / i divani |
| -a | -e | quasi sempre femminile | la cucina / le cucine, la finestra / le finestre |
| -e | -i | un po' e un po': va imparato | la chiave / le chiavi, il bicchiere / i bicchieri |
Përjashtimet që i has menjëherë
| Lloji | Shembuj |
|---|---|
| Maschili in -a | il problema, il programma, il pigiama |
| Femminili in -o | la mano / le mani, la radio, la foto |
| Accentati e stranieri: invariabili | la città / le città, il caffè / i caffè, il bar / i bar |
| In -ca / -ga: plurale con h | l’amica / le amiche, la bottega / le botteghe |
Gabimet më të shpeshta
la problema→ il problema (mashkullore me -a, nga greqishtja)i mani→ le mani (la mano është femërore)le citte→ le città (fjalët me theks fundor nuk ndryshojnë kurrë)due caffi→ due caffè (e pandryshueshme)
Lexo dhe kupto
Gramatika e kapitullit. Shembull: fatura e pazarit.
CASA E DINTORNI
Via Garibaldi 12 · Bologna
14/03/26 10:42SCONTRINO N. 0148
2 sedie di legno58,00
1 lampada da tavolo24,50
4 bicchieri9,60
1 specchio grande39,00
3 asciugamani18,00
2 foto in cornice12,00
TOTALE EUR161,10
GRAZIE E ARRIVEDERCI
Pyetje
Quanti bicchieri compra?
Perché «foto» non cambia al plurale?
Il plurale di «specchio» è…

A e dije se…?
Latinishtja kishte tri gjini: mashkullore, femërore dhe asnjanëse. Italishtja mbajti dy, por asnjanësja la gjurmë. Një grusht fjalësh janë mashkullore në njëjës dhe femërore në shumës: il braccio por le braccia, l'uovo por le uova. Të duket e njohur? Duhet të të duket: shqipja i ka ende emrat e vet ambigjenë, mashkullorë në njëjës e me përshtatje femërore në shumës, si mal i lartë por male të larta. Dy gjuhët ruajnë të njëjtin lloj gjurme të vjetër, secila nga rruga e vet.
Ushtrime
Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.
01 Maschile o femminile?
Shkruaj M ose F. Shiko zanoren e fundit.
- libro →
- finestra →
- problema →
- chiave →
- giornale →
- città →
- cinema →
- mano →
02 Uno diventa due
Shkruaj shumësin.
- il tavolo →
- la sedia →
- il fiore →
- la notte →
- il bicchiere →
- la stazione →
03 Quelli che non cambiano
Vëre në shumës. Disa fjalë nuk ndryshojnë: ndryshon vetëm nyja.
- la città →
- il bar →
- il film →
- la foto →
- il caffè →
- l’università →
- lo sport →
04 -co, -go, -ca, -ga
Shumësi. Mban mend se ch dhe gh e mbajnë tingullin të fortë.
- l’amico →
- l’amica →
- il gioco →
- l’albergo →
- il medico →
- la banca →
- il lago →
05 Nella valigia
Plotëso me nyjë dhe emër në shumës, si në shembull: una camicia → le camicie.
Përsëritje articoli
- un libro →
- uno zaino →
- un’amica →
- una chiave →
- un ombrello →
- uno spazzolino →
- un paio di occhiali →
Këto pesë janë një shije. Në faqe ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Të gjitha ushtrimet →
Merre këtë faqe me vete
Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.



Çdo temë, një botë
Në aplikacionin Ti, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.
Gjysma e rrugës falas, pa regjistrim
★★★★★(7)nga Alessio, mësues që nga 2018
Shkarko Ti për iPhone ↗︎Kërko amo Italian

Lexo dhe kupto
Gramatika e kapitullit. Shembull: një njoftim qiraje.
Stanze e posti letto
Affittasi camera
Camera luminosa con due finestre e un balcone.
Ci sono il letto, la scrivania, le mensole e un armadio grande.
In cucina: quattro sedie, due tavoli, i bicchieri e le pentole.
Il bagno ha lo specchio e gli asciugamani puliti.
Scrivere a stanze@centro.it
Pyetje
Quante finestre ha la camera?
«Gli asciugamani» è il plurale di…
Il plurale di «l'armadio» è…
Provo edhe një herë
Zgjidh formën e duhur:
- In salotto ci sono due comodi.
- Ho perso di casa.
- C’è un con la lavatrice.
- Mi lavo prima di cucinare.
- In questa via ci sono tre storici.
Pyetje të shpeshta
Si përdoret Gjinia dhe numri i emrave në italisht?
Cilat janë gabimet më të shpeshta?
i mani→ le mani (la mano është femërore)le citte→ le città (fjalët me theks fundor nuk ndryshojnë kurrë)due caffi→ due caffè (e pandryshueshme)