Download on the App StoreShkarko

Gramatika · A1

Gjinia dhe numri i emrave

nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Radhë kolltukësh identikë: njëjës dhe shumës · gramatika italiane A1
Una poltrona, cento poltrone: këtu shumësi shihet.

Në italisht çdo emër ka gjini, edhe il tavolo dhe la sedia. Nuk është logjikë, është gramatikë: por mbaresat ndihmojnë pothuajse gjithmonë, dhe përjashtimet e rëndësishme numërohen me gishtat e një dore.

  • 4min lexim
  • 17min ushtrime
  • A1niveli

Çfarë mëson

  • tri mbaresa: -o, -a, -e
  • Si funksionojnë gjinia dhe numri i emrave
  • Përjashtimet që i has menjëherë
  • Fjalori: gli oggetti di casa

Italishtja dhe shqipja përballë

Të dyja gjuhët kanë mashkullore dhe femërore, por italishtja nuk ka rasa: fjala nuk ndryshon sipas funksionit në fjali, e gjithë puna u mbetet parafjalëve. Shumësi ndryshon zanoren e fundit: libro → libri, casa → case, pa mbaresat -ë ose -a të shqipes.

Merre këtë faqe me vete

Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm dhe falas (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.

Shkarko falas fletën (PDF)
Gjysma e A1 dhe 3 ushtrime në ditë: falasApp Store★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Fjalori i kësaj faqeje

Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.

Tri familjet

NjëjësShumësGjiniaShembuj nëpër shtëpi
-o-ipothuajse gjithmonë mashkulloreil letto / i letti, il divano / i divani
-a-epothuajse gjithmonë femërorela cucina / le cucine, la finestra / le finestre
-e-itë dyja: mësoje bashkë me nyjënla chiave / le chiavi, il bicchiere / i bicchieri
Fjalët me -e nuk e tregojnë gjininë: ndihmon nyja. Mësoje gjithmonë fjalën bashkë me nyjën e saj: la chiave, il giornale.

Përjashtimet që i has menjëherë

LlojiShembuj
Mashkullore me -ail problema, il programma, il pigiama
Femërore me -ola mano / le mani, la radio, la foto
Me theks fundor dhe huazime: të pandryshueshmela città / le città, il caffè / i caffè, il bar / i bar
Me -ca / -ga: shumësi me hl’amica / le amiche, la bottega / le botteghe

Gabimet më të shpeshta

  • la problema → il problema (mashkullore me -a, nga greqishtja)
  • i mani → le mani (la mano është femërore)
  • le citte → le città (fjalët me theks fundor nuk ndryshojnë kurrë)
  • due caffi → due caffè (e pandryshueshme)

Fjalë që ndërrojnë gjini mes shqipes dhe italishtes

ShqipItalishtGjinia
luljail fioremashkullore
ditail giornomashkullore
kripail salemashkullore
pemal’alberomashkullore
qytetila cittàfemërore
zërila vocefemërore
dorala manofemërore (me -o)

Kurthi nuk janë fjalët e reja, por ato që i di: «lulja» është femërore, il fiore mashkullore. Kur një fjalë italiane mbaron me -e, mos u mbështet te gjinia e shqipes: kontrollo nyjën në fjalor. Dhe la mano mbetet femërore, edhe pse mbaron me -o.

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit në një tekst të përditshëm: fatura e pazarit.

CASA E DINTORNI

Via Garibaldi 12 · Bologna


14/03/26 10:42SCONTRINO N. 0148


2 sedie di legno58,00

1 lampada da tavolo24,50

4 bicchieri9,60

1 specchio grande39,00

3 asciugamani18,00

2 foto in cornice12,00


TOTALE EUR161,10

GRAZIE E ARRIVEDERCI

Pyetje

Quanti bicchieri compra?

Perché «foto» non cambia al plurale?

Il plurale di «specchio» è…

Brendësia e një kuzhine të vjetër fshatare, me tenxheret, llambat dhe karriget
Le pentole, i lumi, le sedie: numërimi e ndryshon fjalën.

A e dije se…?

Latinishtja kishte tri gjini: mashkullore, femërore dhe asnjanëse. Italishtja mbajti dy, por asnjanësja la gjurmë. Një grusht fjalësh janë mashkullore në njëjës dhe femërore në shumës: il braccio por le braccia, l'uovo por le uova. Të duket e njohur? Duhet të të duket: shqipja i ka ende emrat e vet ambigjenë, mashkullorë në njëjës e me përshtatje femërore në shumës, si mal i lartë por male të larta. Dy gjuhët ruajnë të njëjtin lloj gjurme të vjetër, secila nga rruga e vet.

Ushtrime

Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.

  1. 01 Maschile o femminile?

    Shkruaj M ose F. Shiko zanoren e fundit.

    1. libro →
    2. finestra →
    3. problema →
    4. chiave →
    5. giornale →
    6. città →
    7. cinema →
    8. mano →

  2. 02 Uno diventa due

    Shkruaj shumësin.

    1. il tavolo →
    2. la sedia →
    3. il fiore →
    4. la notte →
    5. il bicchiere →
    6. la stazione →

  3. 03 Quelli che non cambiano

    Vëre në shumës. Disa fjalë nuk ndryshojnë: ndryshon vetëm nyja.

    1. la città →
    2. il bar →
    3. il film →
    4. la foto →
    5. il caffè →
    6. l’università →
    7. lo sport →

  4. 04 -co, -go, -ca, -ga

    Shumësi. Mban mend se ch dhe gh e mbajnë tingullin të fortë.

    1. l’amico →
    2. l’amica →
    3. il gioco →
    4. l’albergo →
    5. il medico →
    6. la banca →
    7. il lago →

  5. 05 Nella valigia

    Plotëso me nyjë dhe emër në shumës, si në shembull: una camicia → le camicie.

    Përsëritje nyjat

    1. un libro →
    2. uno zaino →
    3. un’amica →
    4. una chiave →
    5. un ombrello →
    6. uno spazzolino →
    7. un paio di occhiali →

Këto pesë janë një shije. Në këtë sajt ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Zgjidh ushtrimin tjetër →

Çdo temë, një botë

Në aplikacionin amo Italian, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.

Gjysma e kursit A1 falas, pa regjistrim

€5,83 në muajplani vjetor

★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018

Shkarko amo Italian për iPhone ↗︎

Kërko amo Italian

Një dhomë me krevatin, dollapin dhe dritaren
Un letto, due finestre, quattro sedie: njoftimi numëron gjithçka.

Lexo dhe kupto

Edhe një tekst me të njëjtën gramatikë: një njoftim qiraje.

Stanze e posti letto

Affittasi camera

Camera luminosa con due finestre e un balcone.

Ci sono il letto, la scrivania, le mensole e un armadio grande.

In cucina: quattro sedie, due tavoli, i bicchieri e le pentole.

Il bagno ha lo specchio e gli asciugamani puliti.

Scrivere a stanze@centro.it

Pyetje

Quante finestre ha la camera?

«Gli asciugamani» è il plurale di…

Il plurale di «l'armadio» è…

Provo edhe një herë

Zgjidh formën e duhur:

  1. In salotto ci sono due comodi.
  2. Ho perso di casa.
  3. C’è un con la lavatrice.
  4. Mi lavo prima di cucinare.
  5. In questa via ci sono tre storici.

Pyetje të shpeshta

Si bëhet femërorja e profesioneve?
Varet nga mbaresa. -o bëhet -a: il cuoco, la cuoca. -ore bëhet -rice: l’attore, l’attrice. Disa marrin -essa: lo studente, la studentessa, il dottore, la dottoressa. Shqipja e bën po ashtu me «mjeke», «studente», vetëm me mbaresa të tjera. Për tituj zyrtarë dëgjohet edhe la ministra, l’avvocata.
Il dentista apo la dentista?
Të dyja: emrat me -ista kanë të njëjtën formë në mashkullore dhe femërore, dhe gjininë e tregon nyja. Ndryshimi del në shumës: i dentisti, le dentiste. Njësoj il turista, la turista, il giornalista, la giornalista. Në shqip ke «dentist» dhe «dentiste»; në italisht ndërron vetëm nyjën.
Pse amici por laghi?
Emrat me -co dhe -go nuk sillen të gjithë njësoj. Shumica e fjalëve të shkurtra e ruajnë tingullin e fortë me h: il lago, i laghi («lagi» me g të fortë), il fuoco, i fuochi. Shumë fjalë më të gjata e zbutin: il medico, i medici («meniçi»). Amico, amici është përjashtim që duhet mbajtur mend.
Si dallohet nëse një fjalë është mashkullore apo femërore?
Zakonisht nga shkronja e fundit: -o është mashkullore, -a femërore. Fjalët me -e mund të jenë të dyja dhe duhen mësuar një nga një: il ponte është mashkullore, la notte femërore. Gjinia shpesh nuk përputhet me shqipen, prandaj mësoje fjalën gjithmonë bashkë me nyjën e saj.
Cilat fjalë e thyejnë rregullën e gjinisë?
Disa nga më të shpeshtat. La mano mbaron me -o por është femërore; il problema, il tema, il sistema mbarojnë me -a por janë mashkullore, sepse vijnë nga greqishtja. Dhe la foto e la moto janë shkurtime të fotografia dhe motocicletta, prandaj mbeten femërore.
Si formohet shumësi në italisht?
Pa asnjë -s: ndërron zanorja fundore. -o bëhet -i (libro, libri), -a bëhet -e (casa, case), -e bëhet -i (ponte, ponti). Ky është gjithë rregulli. Për ty s'është befasi: edhe shqipja e ndërton shumësin duke e ndryshuar vetë fjalën, jo duke i ngjitur diçka nga jashtë.
Cilat fjalë nuk ndryshojnë në shumës?
Fjalët me theks në fund (la città, le città), fjalët njërrokëshe (il re, i re), huazimet (il film, i film) dhe shkurtimet (la foto, le foto). Në këto raste gjithë punën e bën nyja: nga la në le kupton se u bë shumës.
Ç'ndodh me një grup të përzier njerëzish?
Bëhet mashkullor, edhe kur ka nëntëdhjetë e nëntë gra dhe një burrë të vetëm: i ragazzi. Njësoj vepron edhe shqipja kur thotë ata për një grup të përzier. Gramatikisht është trajta e pashënuar; nëse është e drejtë apo jo, në Itali diskutohet gjallërisht pikërisht në këto vite.
Gjinia dhe numri i emrave (A1): Tri familjetTri familjet

Burimet dhe metoda

Ky kapitull shkruhet nga praktika e klasës dhe ndjek nivelin A1 të Kuadrit të Përbashkët Evropian të Referencës. Për të lexuar më tej:

Alessio
Shkruar dhe kontrolluar nga

Alessio

  • Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
  • Master në italishten si gjuhë e dytë, Università Giustino Fortunato (Benevento)
  • Jep mësim që nga 2018 · 45 vlerësime
Më shumë për Alession →