Download on the App StoreShkarko
Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(7)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Gramatika · B1

Trapassato prossimo

nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Plani i afërt i një statuje mermeri: goja dhe shpatulla · gramatika italiane B1
Kishte fituar tashmë, sapo kishte mbërritur: biografitë ecin mbi trapassato.

Trapassato tregon çfarë kishte ndodhur para një çasti tjetër të së shkuarës: quando Fellini girò La dolce vita, aveva già diretto quattro film. Është koha që e vë historinë në rend.

  • 5min lexim
  • 17min ushtrime
  • B1niveli

Çfarë mëson

  • con avere, con essere
  • Kur përdoret trapassato prossimo
  • Jetë të famshme në rend
  • Fjalori: le storie di vita

Italishtja dhe shqipja përballë

Më se e kryera funksionon si në shqip: avevo mangiato = kisha ngrënë. I vetmi ndryshim është folja ndihmëse, që në italisht mund të jetë essere: erano partiti.

Vija e kohës
trapassatopassato prossimopresenteTANI

Trapassato tregon çfarë kishte ndodhur para një ngjarjeje tjetër të shkuar.

Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(7)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Fjalori i kësaj faqeje

Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.

Ndërtimi

PjesaFormaShembull
con avereavevo, avevi, aveva… + participioaveva già vinto due Oscar
con essereero, eri, era… + participio accordatoera già diventata famosa
Zgjedhja e ndihmëses dhe përshtatja ndjekin të njëjtat rregulla të passato prossimo: vetëm ndihmësja rrëshqet në imperfetto. Fjalë mike: già, appena, non ancora, prima.

Jetë të famshme në rend

FjaliaSë pari → pastaj
quando arrivò a Hollywood, aveva già recitato in venti filmrecitare → arrivare
Marconi aveva appena compiuto ventisette anni quando trasmise oltre l’oceanocompiere → trasmettere
non aveva ancora finito il liceo quando scrisse la prima canzonescrivere prima del diploma

Gabimet më të shpeshta

  • quando è arrivato, il concerto ha cominciato da un’ora → il concerto era cominciato da un’ora (para-ja e së shkuarës)
  • aveva andata a Roma prima della guerra → era andata a Roma (andare merr essere, e përshtatur)
  • ho già visto quel film prima che uscisse il seguito, anni fa → l’avevo già visto (paraprirje në të shkuarën)

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: një email për valixhen e humbur.

La storia della valigia (te la devo raccontare)

daLaura Conti <laura.conti@mail.it>

arita.f@mail.it

dataven 21 mar, 19:10

Rita, ascolta questa.

Quando sono arrivata alla stazione, il treno era già partito. Colpa mia: avevo guardato l'orario vecchio, quello invernale.

Alla biglietteria la signora mi ha riconosciuta: le avevo chiesto aiuto anche a Natale, ricordi? Mi ha cambiato il biglietto senza problemi.

Sul treno dopo, la sorpresa: la valigia non c'era. L'avevo lasciata sulla panchina del binario, dove mi ero seduta ad aspettare. Sono tornata di corsa: era ancora lì.

Dentro avevo messo anche il regalo per te. Tutto bene, ma che venerdì.

Laura

Pyetje

Perché ha perso il treno?

Dove aveva lasciato la valigia?

«Quando sono arrivata, il treno era già partito»: il trapassato indica…

Completa: «Non ho riso alla battuta: la ___ già ___» (sentire).

A e dije se…?

Trapassato prossimo është e shkuara e së shkuarës: quando sono arrivato, era già partito (kur mbërrita, ai ishte nisur tashmë). Ndërtohet saktësisht si më se e kryera e shqipes: e pakryera e ndihmëses + pjesorja (avevo fatto, «kisha bërë»; ero andato, «isha nisur»). E njëjta arkitekturë, prandaj ky është një nga kapitujt më të lehtë për një shqipfolës. Ekziston edhe një trapassato remoto, ebbi fatto, thuajse i vdekur: e gjen vetëm në romanet e shekullit XIX, pas appena dhe dopo che.

Ushtrime

Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.

  1. 01 La forma

    Imperfetto i essere ose avere + pjesore. Plotëso.

    1. io (mangiare)
    2. tu (partire)
    3. lei (finire)
    4. noi (uscire)
    5. voi (vedere)
    6. loro (arrivare)

  2. 02 Prima del passato

    Trapassato thotë çfarë kishte ndodhur më parë. Plotëso.

    1. Quando sono arrivato, il film (cominciare) già.
    2. Non ho mangiato perché (io / mangiare) a casa.
    3. Marco era stanco: (lavorare) tutto il giorno.
    4. La casa era sporca: nessuno (pulire) da settimane.
    5. (loro / uscire) prima che io tornassi.
    6. Sapevo la notizia: me la (dire) Luca.

  3. 03 Metti in ordine i due tempi

    Ngjarja më e vjetër shkon në trapassato, tjetra në passato prossimo.

    1. (io / perdere) il treno / (io / arrivare) tardi →
    2. (lei / studiare) molto / (lei / passare) l’esame →
    3. (noi / prenotare) / (noi / trovare) posto →
    4. (loro / dimenticare) le chiavi / (loro / non entrare) →
    5. (tu / non dormire) / (tu / essere) stanco →
    6. (io / vedere) il film / (io / non venire) al cinema →

  4. 04 Con già, appena, non ancora

    Plotëso duke vënë ndajfoljen në vendin e duhur.

    1. Quando ho telefonato, (loro / già uscire) .
    2. (io / appena finire) di mangiare quando è arrivata.
    3. Alle otto il negozio (non ancora aprire) .
    4. (noi / già vedere) quel film due volte.
    5. (lei / appena tornare) dal lavoro.
    6. (voi / non ancora capire) il problema.

  5. 05 La telefonata mancata

    Plotëso me trapassato, passato prossimo dhe imperfetto.

    Përsëritje passato prossimo o imperfetto · pronomi combinati

    1. Ieri sera (io / provare) a chiamarti tre volte.
    2. (tu / non rispondere) perché (già andare) a dormire.
    3. (io / volere) dirti che la riunione (essere) spostata.
    4. Il capo lo (comunicare) solo alle sette, quando tutti (uscire) .
    5. Stamattina Marta (arrivare) alle nove e (trovare) la sala vuota.
    6. Nessuno le (dire) niente: (io / dimenticarsi) di scriverle.

Këto pesë janë një shije. Në faqe ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Të gjitha ushtrimet →

Merre këtë faqe me vete

Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.

Shkarko fletën (PDF)
App TiApp TiApp Ti

Çdo temë, një botë

Në aplikacionin Ti, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.

Gjysma e rrugës falas, pa regjistrim

€5,83 në muajme planin vjetor

★★★★★(7)nga Alessio, mësues që nga 2018

Shkarko Ti për iPhone ↗︎

Kërko amo Italian

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: historia e portofolit të rigjetur.

Il Corriere del Quartiere

sabato 17 gennaio · pagina 3

Storie

Il portafoglio che aveva perso nel 1998 è tornato a casa

di Sergio Valli

Durante i lavori al vecchio teatro, gli operai hanno trovato un portafoglio dietro una poltrona. Il proprietario lo aveva perso una sera di dicembre del 1998: era andato a vedere un concerto e si era accorto del vuoto in tasca solo a casa.

«Avevo cercato dappertutto, ero tornato anche il giorno dopo», racconta oggi il signor Bruni, 63 anni. «Alla fine avevo smesso di pensarci».

Dentro c'era tutto: la patente, due foto e il biglietto del concerto. Il teatro glielo ha riconsegnato ieri, con un invito per il primo spettacolo della nuova stagione.

Pyetje

Dove hanno trovato il portafoglio?

Che cosa c'era dentro, oltre alla patente e alle foto?

«Era andato a vedere un concerto»: perché il trapassato?

Completa: «Quando siamo arrivati, il film ___ già ___» (cominciare).

Provo edhe një herë

Vëre të shkuarën në rend:

  1. Quando vinse l’Oscar, Sophia Loren decine di film.
  2. Il concerto quando siamo entrati.
  3. Modugno Volare prima di diventare famoso nel mondo.
  4. Non il libro quando ho visto il film.
  5. Quando la incontrai, dall’America.

Pyetje të shpeshta

Si përdoret Trapassato prossimo në italisht?
Kishte fituar tashmë, sapo kishte mbërritur: biografitë ecin mbi trapassato. Trapassato tregon çfarë kishte ndodhur para një çasti tjetër të së shkuarës: quando Fellini girò La dolce vita, aveva già diretto quattro film . Është koha që e vë historinë në rend.
Cilat janë gabimet më të shpeshta?
Gabimet që dëgjoj më shpesh në klasë:
  • aveva andata a Roma prima della guerra → era andata a Roma (andare merr essere, e përshtatur)
  • ho già visto quel film prima che uscisse il seguito, anni fa → l’avevo già visto (paraprirje në të shkuarën)
A ka ushtrime dhe një PDF për Trapassato prossimo?
Në këtë faqe ka 5 ushtrime interaktive që korrigjohen vetë, me përgjigje, plus një fletë PDF për printim. Gjithçka falas, pa regjistrim.
Kur përdoret trapassato prossimo?
Kur diçka kishte mbaruar para një çasti tjetër të së shkuarës: avevo già mangiato quando è arrivato, «kisha ngrënë tashmë kur erdhi». Nëse në shqip të del «kisha bërë», «isha nisur», në italisht do të dalë trapassato: përkthimi mendor këtu funksionon një me një.
Si formohet trapassato prossimo?
Me të pakryerën e ndihmëses plus pjesoren: avevo fatto, ero andato. Zgjedhja mes essere dhe avere ndjek të njëjtat rregulla si passato prossimo. Kujdes: shqipja përdor vetëm «kisha», italishtja i ndan. «Isha nisur» bëhet ero partito, jo avevo partito.
Cili është ndryshimi me passato prossimo?
Renditja. Ho mangiato është thjesht e shkuar; avevo mangiato thotë se kishte ndodhur tashmë kur ndodhi diçka tjetër. Pa atë çast të dytë, trapassato s'ka pse të përdoret, njësoj si «kam ngrënë» përballë «kisha ngrënë» në shqip: e dyta kërkon gjithmonë një pikë tjetër në të shkuarën.
A përdoret ende trapassato remoto?
Pothuajse aspak. E takon në letërsi, pas appena, quando dhe dopo che, gjithmonë i shoqëruar nga një passato remoto në fjalinë kryesore: appena ebbe finito, partì. Në italishten e folur nuk e thotë njeri; mjafton ta njohësh kur e lexon.
A përdoret trapassato në ligjëratën e zhdrejtë?
Po, dhe aty është i detyrueshëm: ha detto che aveva finito, tha se kishte mbaruar. Ajo që në ligjëratën e drejtë ishte ho finito, në të zhdrejtën bëhet trapassato, saktësisht si në shqip: «mbarova» bëhet «tha se kishte mbaruar».