Download on the App StoreShkarko

Gramatika · A2

Përemrat e drejtë

nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Një shitës frutash napoletan në 1970, me arka dhe çmime në lira · gramatika italiane A2
Lo assaggio, la prendo, li peso: në treg përemrat punojnë.

Përemrat e drejtë zëvendësojnë kundrinorin e drejtë për të mos e përsëritur: compri il pecorino? Sì, lo compro. Qëndrojnë para foljes, dhe në të shkuarën e bëjnë pjesoren të përshtatet: l’ho comprata.

  • 4min lexim
  • 18min ushtrime
  • A2niveli

Çfarë mëson

  • mi, ti, lo, la, ci, vi, li, le
  • Kur përdoren përemrat e drejtë
  • Në passato prossimo: përshtatja
  • Fjalori: il mercato

Italishtja dhe shqipja përballë

Shqipja i vendos përemrat e patheksuar para foljes: e shoh. Italishtja bën të njëjtën gjë: lo vedo. Ndryshimi është te paskajorja dhe urdhërorja, ku përemri ngjitet: voglio vederlo, chiamalo!

Merre këtë faqe me vete

Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Është në kursin e plotë, ose e merr bashkë me të 61 fletët në një blerje të vetme. Kjo faqe mbetet falas, bashkë me ushtrimet.

Shkarko këtë fletë me të gjitha të tjerat · 9 €

Me kursin e plotë, të 61 fletët janë të përfshira.

Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Fjalori i kësaj faqeje

Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.

Format

PëremriZëvendësonNë treg
mi / time / temi senti? ti vedo alla bancarella
lonjë emër mashkulloril vino? lo assaggio volentieri
lanjë emër femërorla mozzarella? la prendo subito
ci / vinoi / voici chiamano quando i porcini arrivano
liemra mashkullorë në shumësi pomodori? li scelgo uno a uno
leemra femërorë në shumësle olive? le compro qui da anni
Pozicioni: para foljes së zgjedhuar (lo prendo), ngjitur pas paskajores (voglio prenderlo) dhe pas urdhërores joformale (prendilo!). Para zanores, lo dhe la marrin apostrof: l’assaggio.

Në passato prossimo: përshtatja

FjaliaPse
il pane? l’ho presolo + ho = l’ho, pjesore mashkullore
la ricotta? l’ho presala e përshtat: presa
i carciofi? li ho presili: pjesore me -i
le arance? le ho presele: pjesore me -e

Gabimet më të shpeshta

  • compro lo domani → lo compro domani (përemri qëndron para foljes)
  • la mozzarella? l’ho comprato → l’ho comprata (me la, pjesorja përshtatet)
  • vedo ti alla bancarella → ti vedo alla bancarella (kurrë pas foljes së zgjedhuar)

Përemri pranë një foljeje modale

PërparaNgjitur te paskajorjaShqip
lo voglio vederevoglio vederlodua ta shoh
ti posso aiutare?posso aiutarti?a mund të të ndihmoj?
la devo chiamaredevo chiamarladuhet ta marr në telefon
li vado a prenderevado a prenderlishkoj t’i marr

Me volere, potere, dovere dhe me andare a, përemri mund të rrijë para foljes së zgjedhuar ose i ngjitur pas paskajores: të dyja janë të sakta dhe po aq të shpeshta. Ajo që s’bëhet është ta vësh në mes: voglio lo vedere nuk ekziston.

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit në një tekst të përditshëm: një bisedë shtëpie.

MMarco
sta scrivendo…
M
MarcoHai visto le chiavi della cantina?17:20
Sì, le ho messe io nel cassetto della cucina.17:21
M
MarcoGrazie. Il pane lo compro io tornando a casa. E la torta per Ada?17:22
La ritiro io in pasticceria alle sei. I palloncini invece non li trovo.17:23
M
MarcoLi ha presi Ada ieri. Ah, tuo cugino ti cercava: lo chiami tu?17:24

Pyetje

Dove sono le chiavi della cantina?

Chi ha preso i palloncini?

In «le ho messe», «le» sostituisce…

Completa: «Il giornale? ___ leggo stasera».

Një kioskë lagjeje në Padova, me gazetat dhe revistat të ekspozuara
Il giornale? Lo compro domani: përemri e shmang përsëritjen.

A e dije se…?

Përemrat e patheksuar vijnë drejt e nga latinishtja: lo dhe la janë ç'ka mbetur nga illum dhe illam, të njëjtat trajta që dhanë edhe nyjat il dhe la. Nyja dhe përemri janë pra binjakë: il libro dhe lo leggo kthehen te e njëjta fjalë, e bluar nga dy mijë vjet. Ti ke një përparësi të rëndë këtu, sepse shqipja ka klitikë të njëjtë në të njëjtin vend: e shoh është lo vedo, me përemrin e vogël para foljes. Mekanizmi s'ka nevojë të mësohet, veç trajtat.

Ushtrime

Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.

  1. 01 Le forme

    Zëvendëso pjesën në kllapa me përemrin e drejtë.

    1. Leggo (il libro) →
    2. Vedo (la casa) →
    3. Compro (i biglietti) →
    4. Mangio (le mele) →
    5. Aspetto (Marco) →
    6. Chiamo (Anna e Sara) →

  2. 02 Dove si mette

    Përemri vjen para foljes, por ngjitet te paskajorja. Plotëso.

    1. Il caffè? prendo volentieri.
    2. Le chiavi? Non trovo.
    3. Voglio comprar (il pane).
    4. Devo chiamar (Maria).
    5. Puoi aiutar? (me)
    6. conosci? (noi)

  3. 03 Mi, ti, ci, vi

    Plotëso me përemrin e duhur.

    1. Marco chiama ogni sera. (a me)
    2. aspetto alle otto. (te)
    3. La professoressa ascolta. (noi)
    4. vedo domani, ragazzi. (voi)
    5. Nessuno capisce. (me)
    6. accompagno io. (te)

  4. 04 Al passato il participio si accorda

    Me lo, la, li, le pjesorja ndjek përemrin. Plotëso.

    1. La pizza? ho mangiat.
    2. I libri? ho lett.
    3. Le lettere? ho scritt.
    4. Il film? ho vist ieri.
    5. Le tue amiche? ho incontrat in centro.
    6. I biglietti? ho comprat online.

  5. 05 Al telefono

    Plotëso me përemrat e drejtë dhe kohët e duhura.

    Përsëritje passato prossimo · zgjedhja e ndihmëses

    1. — Hai visto Luca? — Sì, ho vist stamattina.
    2. — E le chiavi? — Non trovo più: ho perse.
    3. — Vuoi che aiuti? (te) · Sì, grazie.
    4. — Chiami tu Anna? — chiamo adesso.
    5. — I documenti? — Devo ancora prepararli, finisco stasera.
    6. — Allora aspetto alle nove. (voi)

Këto pesë janë një shije. Në këtë sajt ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Zgjidh ushtrimin tjetër →

Çdo temë, një botë

Në aplikacionin amo Italian, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.

Gjysma e kursit A1 falas, pa regjistrim

€5,83 në muajplani vjetor

★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018

Shkarko amo Italian për iPhone ↗︎

Kërko amo Italian

Vendet e punës në një zyrë, me kompjuterët mbi tavolina
L’ho riletto, lo firmo, lo manda Piero: një kontratë, tre përemra.

Lexo dhe kupto

Edhe një tekst me të njëjtën gramatikë: një email zyre.

Prima di venerdì: chi fa che cosa

daSilvia Nardi <s.nardi@studiomora.it>

ateam@studiomora.it

datamar 7 ott, 09:12

Buongiorno a tutti,

il contratto Rossi: l'ho riletto ieri sera e lo firmo oggi. Poi lo manda Piero al cliente.

Le fatture di settembre le ha controllate Anna: le trovate già nella cartella condivisa.

I biglietti per la fiera li compra Marco entro domani. La sala riunioni la prenoto io per giovedì alle nove.

Domande? Mi trovate in ufficio fino alle sei.

Silvia

Pyetje

Chi manda il contratto al cliente?

Dove sono le fatture di settembre?

«Le fatture le ha controllatE Anna»: perché il participio finisce in -e?

Completa: «I documenti? ___».

Provo edhe një herë

Zëvendëso me përemrin:

  1. Il parmigiano? prendo stagionato.
  2. Le zucchine? scelgo piccole.
  3. La torta? per stasera.
  4. I funghi? io.
  5. Vuoi assaggiare il pecorino? Sì, voglio .

Pyetje të shpeshta

«Të dua»: ti amo apo ti voglio bene?
Varet kujt. Ti amo është për partnerin, dashuria e çiftit. Për nënën, miqtë, vëllezërit, fëmijët italianët thonë ti voglio bene. Shqipja përdor «të dua» për të gjithë, italishtja jo: një ti amo i thënë një shoku tingëllon i çuditshëm. Në të dyja ti është përemri i drejtë, para foljes.
«E pashë Marinë»: përsëritet përemri si në shqip?
Jo. Shqipja e dyfishon kundrinorin me përemër («e pashë Marinë»), italishtja jo: ho visto Maria, pa la. Përemri del vetëm kur emri nuk thuhet: l’ho vista, «e pashë». Ose kur emri del përpara, për theks: Maria, l’ho vista ieri. Pra «e pashë Marinë» është ho visto Maria.
Si i them «ju falënderoj» dikujt me Lei?
La ringrazio, me La, përemrin e drejtë të Lei-t, edhe për një burrë. Folja ringraziare ka kundrinor të drejtë: ringrazio Marco, lo ringrazio. Njësoj La chiamo domani, «ju marr në telefon nesër», La aspetto, «ju pres».
Ku qëndron përemri i drejtë në fjali?
Para foljes së zgjedhuar: lo vedo (e shoh), kurrë vedo lo. Me paskajoren, urdhëroren dhe përcjelloren ngjitet pas: voglio vederlo, guardalo!, guardandolo. Njësoj bën shqipja me urdhëroren: shikoje!, merre!, ku përemri hidhet në fund të urdhrit. Trajtat janë mi, ti, lo, la, ci, vi, li, le, të gjitha njërrokëshe.
Kur shkurtohet lo ose la në l'?
Para zanores dhe para h-së: l'ho visto (e kam parë), l'aspetto (e pres). Në shumës kjo s'ndodh kurrë: li ho visti mbetet i plotë. Pra l'ho vista mund të jetë vetëm njëjës: atë e kam parë, një person a një send.
Ç'është ai lo që zëvendëson një fjali të tërë?
Një lo asnjanës që tregon një ide, jo një send: non lo so, nuk e di; te lo dico, ta them. Shqipja e bën me të njëjtën fjalëz: «nuk e di», ku ajo e nuk tregon ndonjë send, por gjithë çështjen. Përsëri mendon shqip dhe del saktë.
Pse dëgjoj ne në vend të lo me sasitë?
Sepse ne zëvendëson pjesën dhe lo të tërën. Vuoi del vino? Ne prendo un po', marr pak prej saj. Por il vino? Lo prendo, e marr të gjithë. Sapo flitet për një sasi a një pjesë, italishtja kalon nga lo te ne.
A përshtatet pjesorja me lo, la, li, le?
Po, dhe është e detyrueshme: ho comprato le mele bëhet le ho comprate, me -e fundore. Këtu duhet vëmendje e vërtetë, se pjesorja shqipe s'ndryshon kurrë: «i kam blerë» thuhet njësoj për gjithçka. Me mi, ti, ci, vi përshtatja është e lejuar, po jo e detyruar.
Përemrat e drejtë (A2): FormatFormat

Burimet dhe metoda

Ky kapitull shkruhet nga praktika e klasës dhe ndjek nivelin A2 të Kuadrit të Përbashkët Evropian të Referencës. Për të lexuar më tej:

Alessio
Shkruar dhe kontrolluar nga

Alessio

  • Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
  • Master në italishten si gjuhë e dytë, Università Giustino Fortunato (Benevento)
  • Jep mësim që nga 2018 · 45 vlerësime
Më shumë për Alession →