Gramatika · A2
Përemrat e drejtë
nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Përemrat e drejtë zëvendësojnë kundrinorin e drejtë për të mos e përsëritur: compri il pecorino? Sì, lo compro. Qëndrojnë para foljes, dhe në të shkuarën e bëjnë pjesoren të përshtatet: l’ho comprata.
- 4min lexim
- 18min ushtrime
- A2niveli
Çfarë mëson
- mi, ti, lo, la, ci, vi, li, le
- Kur përdoren përemrat e drejtë
- Në passato prossimo: përshtatja
- Fjalori: il mercato
Italishtja dhe shqipja përballë
Shqipja i vendos përemrat e patheksuar para foljes: e shoh. Italishtja bën të njëjtën gjë: lo vedo. Ndryshimi është te paskajorja dhe urdhërorja, ku përemri ngjitet: voglio vederlo, chiamalo!
Merre këtë faqe me vete
Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Është në kursin e plotë, ose e merr bashkë me të 61 fletët në një blerje të vetme. Kjo faqe mbetet falas, bashkë me ushtrimet.
Me kursin e plotë, të 61 fletët janë të përfshira.



Fjalori i kësaj faqeje
Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.
Format
| Përemri | Zëvendëson | Në treg |
|---|---|---|
| mi / ti | me / te | mi senti? ti vedo alla bancarella |
| lo | një emër mashkullor | il vino? lo assaggio volentieri |
| la | një emër femëror | la mozzarella? la prendo subito |
| ci / vi | noi / voi | ci chiamano quando i porcini arrivano |
| li | emra mashkullorë në shumës | i pomodori? li scelgo uno a uno |
| le | emra femërorë në shumës | le olive? le compro qui da anni |
Në passato prossimo: përshtatja
| Fjalia | Pse |
|---|---|
| il pane? l’ho preso | lo + ho = l’ho, pjesore mashkullore |
| la ricotta? l’ho presa | la e përshtat: presa |
| i carciofi? li ho presi | li: pjesore me -i |
| le arance? le ho prese | le: pjesore me -e |
Gabimet më të shpeshta
compro lo domani→ lo compro domani (përemri qëndron para foljes)la mozzarella? l’ho comprato→ l’ho comprata (me la, pjesorja përshtatet)vedo ti alla bancarella→ ti vedo alla bancarella (kurrë pas foljes së zgjedhuar)
Përemri pranë një foljeje modale
| Përpara | Ngjitur te paskajorja | Shqip |
|---|---|---|
| lo voglio vedere | voglio vederlo | dua ta shoh |
| ti posso aiutare? | posso aiutarti? | a mund të të ndihmoj? |
| la devo chiamare | devo chiamarla | duhet ta marr në telefon |
| li vado a prendere | vado a prenderli | shkoj t’i marr |
Me volere, potere, dovere dhe me andare a, përemri mund të rrijë para foljes së zgjedhuar ose i ngjitur pas paskajores: të dyja janë të sakta dhe po aq të shpeshta. Ajo që s’bëhet është ta vësh në mes: voglio lo vedere nuk ekziston.
Lexo dhe kupto
Gramatika e kapitullit në një tekst të përditshëm: një bisedë shtëpie.
sta scrivendo…
Pyetje
Dove sono le chiavi della cantina?
Chi ha preso i palloncini?
In «le ho messe», «le» sostituisce…
Completa: «Il giornale? ___ leggo stasera».

A e dije se…?
Përemrat e patheksuar vijnë drejt e nga latinishtja: lo dhe la janë ç'ka mbetur nga illum dhe illam, të njëjtat trajta që dhanë edhe nyjat il dhe la. Nyja dhe përemri janë pra binjakë: il libro dhe lo leggo kthehen te e njëjta fjalë, e bluar nga dy mijë vjet. Ti ke një përparësi të rëndë këtu, sepse shqipja ka klitikë të njëjtë në të njëjtin vend: e shoh është lo vedo, me përemrin e vogël para foljes. Mekanizmi s'ka nevojë të mësohet, veç trajtat.
Ushtrime
Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.
01 Le forme
Zëvendëso pjesën në kllapa me përemrin e drejtë.
- Leggo (il libro) →
- Vedo (la casa) →
- Compro (i biglietti) →
- Mangio (le mele) →
- Aspetto (Marco) →
- Chiamo (Anna e Sara) →
02 Dove si mette
Përemri vjen para foljes, por ngjitet te paskajorja. Plotëso.
- Il caffè? prendo volentieri.
- Le chiavi? Non trovo.
- Voglio comprar (il pane).
- Devo chiamar (Maria).
- Puoi aiutar? (me)
- conosci? (noi)
03 Mi, ti, ci, vi
Plotëso me përemrin e duhur.
- Marco chiama ogni sera. (a me)
- aspetto alle otto. (te)
- La professoressa ascolta. (noi)
- vedo domani, ragazzi. (voi)
- Nessuno capisce. (me)
- accompagno io. (te)
04 Al passato il participio si accorda
Me lo, la, li, le pjesorja ndjek përemrin. Plotëso.
- La pizza? ho mangiat.
- I libri? ho lett.
- Le lettere? ho scritt.
- Il film? ho vist ieri.
- Le tue amiche? ho incontrat in centro.
- I biglietti? ho comprat online.
05 Al telefono
Plotëso me përemrat e drejtë dhe kohët e duhura.
Përsëritje passato prossimo · zgjedhja e ndihmëses
- — Hai visto Luca? — Sì, ho vist stamattina.
- — E le chiavi? — Non trovo più: ho perse.
- — Vuoi che aiuti? (te) · Sì, grazie.
- — Chiami tu Anna? — chiamo adesso.
- — I documenti? — Devo ancora prepararli, finisco stasera.
- — Allora aspetto alle nove. (voi)
Këto pesë janë një shije. Në këtë sajt ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Zgjidh ushtrimin tjetër →

Çdo temë, një botë
Në aplikacionin
amo Italian, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.
Gjysma e kursit A1 falas, pa regjistrim
★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018
Shkarko
Lexo dhe kupto
Edhe një tekst me të njëjtën gramatikë: një email zyre.
Prima di venerdì: chi fa che cosa
daSilvia Nardi <s.nardi@studiomora.it>
ateam@studiomora.it
datamar 7 ott, 09:12
Buongiorno a tutti,
il contratto Rossi: l'ho riletto ieri sera e lo firmo oggi. Poi lo manda Piero al cliente.
Le fatture di settembre le ha controllate Anna: le trovate già nella cartella condivisa.
I biglietti per la fiera li compra Marco entro domani. La sala riunioni la prenoto io per giovedì alle nove.
Domande? Mi trovate in ufficio fino alle sei.
Silvia
Pyetje
Chi manda il contratto al cliente?
Dove sono le fatture di settembre?
«Le fatture le ha controllatE Anna»: perché il participio finisce in -e?
Completa: «I documenti? ___».
Provo edhe një herë
Zëvendëso me përemrin:
- Il parmigiano? prendo stagionato.
- Le zucchine? scelgo piccole.
- La torta? per stasera.
- I funghi? io.
- Vuoi assaggiare il pecorino? Sì, voglio .
Pyetje të shpeshta
«Të dua»: ti amo apo ti voglio bene?
«E pashë Marinë»: përsëritet përemri si në shqip?
Si i them «ju falënderoj» dikujt me Lei?
Ku qëndron përemri i drejtë në fjali?
Kur shkurtohet lo ose la në l'?
Ç'është ai lo që zëvendëson një fjali të tërë?
Pse dëgjoj ne në vend të lo me sasitë?
A përshtatet pjesorja me lo, la, li, le?
FormatBurimet dhe metoda
Ky kapitull shkruhet nga praktika e klasës dhe ndjek nivelin A2 të Kuadrit të Përbashkët Evropian të Referencës. Për të lexuar më tej:
- Treccani, La grammatica italiana: gramatika e referencës e italishtes, në internet
- Këshilli i Evropës, CEFR Companion Volume (2020): përshkrimet e niveleve

Alessio
- Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
- Master në italishten si gjuhë e dytë, Università Giustino Fortunato (Benevento)
- Jep mësim që nga 2018 · 45 vlerësime