Download on the App StoreShkarko
Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(11)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Gramatika · B1

Passato prossimo apo imperfetto?

nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Një kishë fshati me kambanore dhe orë, në shpatin e malit · gramatika italiane B1
Fshati ishte i varfër, gjyshi u nis: dy kohë, një tregim.

Pyetja që mundon çdo student ka një përgjigje të thjeshtë: passato prossimo është një pikë (një fakt, me fillim e fund), imperfetto është një sfond (një skenë, një zakon, një gjendje). Të dyja jetojnë në të njëjtën fjali: mentre la nonna cucinava, è arrivato lo zio.

  • 5min lexim
  • 21min ushtrime
  • B1niveli

Çfarë mëson

  • Passato prossimo apo imperfetto?
  • Foljet që ndryshojnë kuptim
  • Gabimet më të shpeshta
  • Fjalori: i ricordi di famiglia

Italishtja dhe shqipja përballë

Ndarja e pakryer / e kryer është si në shqip: mangiavo për sfondin dhe zakonin, ho mangiato për faktin. Këtu shqipja ju çon gati për dore.

Merre këtë faqe me vete

Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm dhe falas (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.

Shkarko falas fletën (PDF)
Vija e kohës
imperfettopassato prossimopresenteTANI

Passato prossimo tregon një ngjarje të përfunduar; imperfetto pikturon sfondin rreth saj.

Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(11)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Fjalori i kësaj faqeje

Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.

Kriteri

PyetjaKohaShembull
Cosa è successo?passato prossimomio nonno è emigrato nel 1956
Com’erano le cose?imperfettoil paese era povero, il lavoro mancava
Cosa si faceva di solito?imperfettoscriveva a casa ogni domenica
Cosa è successo mentre…?insiemementre lavorava in miniera, ha conosciuto la nonna
Fjalët-sinjal ndihmojnë por nuk vendosin: ieri, una volta, all’improvviso shtyjnë drejt passato prossimo; sempre, di solito, mentre, da bambino drejt imperfetto. Vendos gjithmonë kuptimi, jo fjala.

Foljet që ndryshojnë kuptim

FoljaImperfettoPassato prossimo
saperesapevo (conoscevo il fatto)ho saputo (l’ho scoperto)
conoscereconoscevo (era un conoscente)ho conosciuto (l’ho incontrato la prima volta)
doveredovevo (era previsto)ho dovuto (l’ho fatto davvero)
poterepotevo (ne avevo la possibilità)ho potuto (ci sono riuscito)

Gabimet më të shpeshta

  • mentre cucinavo, il telefono suonava → mentre cucinavo, il telefono è squillato (fakti që ndërpret është një pikë)
  • da bambino sono andato ogni estate al paese → da bambino andavo ogni estate al paese (zakon)
  • ieri era una bella giornata e siamo andati al mare → e saktë siç është: era përshkruan, siamo andati tregon

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: një email nga kampingu.

Com'è andata la prima notte in tenda

daGiorgio Neri <giorgio.neri@mail.it>

afamiglia.neri@mail.it

datadom 3 ago, 08:50

Ciao a tutti,

vi racconto. Erano le undici, il campeggio dormiva e noi leggevamo con la torcia. Fuori tirava un vento strano.

A mezzanotte abbiamo sentito un rumore vicino alla tenda. Paolo ha aperto la cerniera piano piano… e ha trovato un riccio che mangiava i nostri biscotti.

Abbiamo riso per dieci minuti. Poi, mentre tornavo a dormire, è iniziato il temporale vero. Ma questa ve la racconto a pranzo.

Giorgio

Pyetje

Che cosa mangiava il riccio?

A che ora hanno sentito il rumore?

«Il campeggio dormiva e noi leggevamo»: perché l'imperfetto?

Completa: «___ la doccia quando ___ il telefono» (io fare, suonare).

A e dije se…?

Dallimi mes të dyjave nuk është koha, por aspekti: jo kur ndodhi diçka, por si e sheh. Ieri pioveva pikturon ditën, ieri ha piovuto raporton faktin. Këtu ke një përparësi të rrallë, sepse shqipja e bën saktësisht të njëjtën ndarje me të pakryerën dhe aoristin: «dje binte shi» përballë «dje ra shi». Aty ku holandezët dhe anglezët mundohen me vite, ty të mjafton të përkthesh me vete: nëse në shqip del e pakryera, në italisht del imperfetto; nëse del aoristi ose e kryera, del passato prossimo.

Ushtrime

Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.

  1. 01 Sfondo o fatto

    Shkruaj S nëse folja pikturon sfondin (imperfetto) ose F nëse tregon një ngjarje që ndodh (passato prossimo).

    1. Erano le otto di sera. →
    2. Improvvisamente è suonato il campanello. →
    3. Pioveva da giorni. →
    4. Ho aperto la porta. →
    5. Non conoscevo quella persona. →
    6. Le ho chiesto chi fosse. →

  2. 02 Mentre e quando

    Plotëso: mentre kërkon imperfetto, quando shpesh passato prossimo.

    1. Mentre (io / cucinare) , (arrivare) Luca.
    2. Quando (noi / uscire) , (piovere) ancora.
    3. Mentre (loro / dormire) , qualcuno (bussare) .
    4. Quando (tu / chiamare) , (io / essere) in riunione.
    5. Mentre (lei / studiare) , (ascoltare) musica.
    6. Quando (finire) il film, (noi / andare) a casa.

  3. 03 Una volta o tutte le volte

    Zakoni do imperfetto, ngjarja e njëhershme passato prossimo. Plotëso.

    1. Da studente (io / andare) a lezione in bici ogni giorno.
    2. Un giorno (cadere) e (rompersi) un braccio.
    3. D’estate (noi / passare) i pomeriggi al fiume.
    4. Quell’estate però (noi / restare) in città.
    5. Mia nonna (raccontare) sempre la stessa storia.
    6. L’ultima volta la (raccontare) anche ai miei figli.

  4. 04 I verbi che cambiano senso

    Sapere, conoscere, volere, dovere ndryshojnë kuptim sipas kohës. Zgjidh dhe shpjego me një fjalë.

    1. Ieri (io / sapere) la notizia da Marco.
    2. Non (io / sapere) che fossi qui.
    3. (noi / conoscere) Anna a una festa nel 2019.
    4. (io) La già da bambino.
    5. (lui / volere) partire e alla fine è partito.
    6. (lui / volere) partire, ma non l’ha fatto.

  5. 05 Il trasloco

    Plotëso tregimin duke zgjedhur mes passato prossimo dhe imperfetto.

    Përsëritje A2: passato prossimo, imperfetto, scelta dell’ausiliare

    1. Quando (noi / trasferirsi) a Bologna, (essere) febbraio e (fare) molto freddo.
    2. L’appartamento (essere) piccolo, ma (avere) un balcone che (dare) sui tetti.
    3. Il primo giorno (noi / non trovare) le chiavi: le (lasciare) nella scatola dei libri.
    4. Mentre (io / cercare) , il vicino (affacciarsi) e ci (offrire) un caffè.
    5. (noi / restare) a parlare un’ora: (lui / conoscere) tutti nel palazzo.
    6. Da quel giorno (noi / sentirsi) meno stranieri.

Këto pesë janë një shije. Në këtë sajt ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Të gjitha ushtrimet →

Çdo temë, një botë

Në aplikacionin amo Italian, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.

Gjysma e rrugës falas, pa regjistrim

€5,83 në muajplani vjetor

★★★★★(11)nga Alessio, mësues që nga 2018

Shkarko amo Italian për iPhone ↗︎

Kërko amo Italian

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: historia e maces së stacionit.

Il Corriere del Quartiere

mercoledì 8 luglio · pagina 4

Cronaca

Il gatto che viveva in stazione ha trovato casa

di Paola Renzi

Tutti lo conoscevano: dormiva sulla panchina del binario 2 e aspettava il treno delle 7.40, quello dei pendolari, che gli portavano sempre qualcosa.

Martedì però il gatto non c'era. Si è scoperto presto il perché: una famiglia lo ha adottato e lo ha portato in collina.

«Sembrava triste, ultimamente», racconta il capostazione. «Quando l'ho visto salire in macchina, ho capito che finiva un'epoca».

I pendolari hanno lasciato una ciotola sulla panchina. Non si sa mai.

Pyetje

Dove dormiva il gatto?

Che cosa hanno lasciato i pendolari?

«Dormiva sulla panchina» ma «lo ha adottato»: perché tempi diversi?

Completa: «Mentre ___, qualcuno ___ alla porta» (piovere, bussare).

Provo edhe një herë

Fakt apo sfond? Zgjidh:

  1. Mio bisnonno per l’America nel 1913.
  2. A quel tempo il paese molto povero.
  3. Ogni mese i soldi alla famiglia.
  4. Un giorno una lettera che ha cambiato tutto.
  5. Mentre , a piangere.

Pyetje të shpeshta

Kur përdoret passato prossimo dhe kur imperfetto në italisht?
Fshati ishte i varfër, gjyshi u nis: dy kohë, një tregim. Pyetja që mundon çdo student ka një përgjigje të thjeshtë: passato prossimo është një pikë (një fakt, me fillim e fund), imperfetto është një sfond (një skenë, një zakon, një gjendje). Të dyja jetojnë në të njëjtën fjali: mentre la nonna cucinava, è arrivato lo zio .
Cilat janë gabimet më të shpeshta?
Gabimet që dëgjoj më shpesh në klasë:
  • da bambino sono andato ogni estate al paese → da bambino andavo ogni estate al paese (zakon)
  • ieri era una bella giornata e siamo andati al mare → e saktë siç është: era përshkruan, siamo andati tregon
A ka ushtrime dhe një PDF për passato prossimo dhe imperfetto?
Në këtë faqe ka 5 ushtrime interaktive që korrigjohen vetë, me përgjigje, plus një fletë PDF për printim. Gjithçka falas, pa regjistrim.
Cili është rregulli praktik për të zgjedhur mes tyre?
Përkthe me vete në shqip. «Lexoja» ose «po lexoja» japin imperfetto: leggevo. «Lexova» ose «kam lexuar» japin passato prossimo: ho letto. Imperfetto është skena, passato prossimo është ngjarja që ndodh në atë skenë. Ky instinkt shqipja ta ka dhënë falas.
Si kombinohen të dyja në një fjali?
Imperfetto vendos sfondin, passato prossimo ngjarjen: dormivo quando ha suonato il telefono, «flija kur ra telefoni». E pakryera për gjumin që zgjaste, aoristi për zilen që e preu: e njëjta arkitekturë në të dyja gjuhët. Kjo skemë sfond + ngjarje është zemra e çdo tregimi në italisht.
Pse ndonjëherë dalin dy imperfetto në të njëjtën fjali?
Kur dy sfonde rrjedhin njëkohësisht: mentre lui cucinava, io leggevo, «ndërsa ai gatuante, unë lexoja». Dy vija paralele, asnjëra nuk e ndërpret tjetrën. Sapo njëra ngjarje e pret tjetrën, ajo kalon në passato prossimo: mentre cucinava, è suonato il campanello, ndërsa gatuante, ra zilja.
Çfarë ndodh me «sapere», «conoscere» dhe «volere» në të shkuarën?
Ndërrojnë kuptim. Sapevo është «e dija», ho saputo «e mora vesh». Conoscevo është «e njihja», ho conosciuto «u njoha me». Volevo është «doja», ho voluto «vendosa». Vëre që edhe shqipja i ndan me të pakryerën dhe aoristin: e dija / e mora vesh.
Po kur veprimi zgjati, por ka mbaruar?
Nëse kohëzgjatja është e kufizuar, fiton passato prossimo: ho vissuto a Roma per tre anni, «jetova tre vjet në Romë». Pa kufi kohor, imperfetto: vivevo a Roma, «jetoja në Romë», në atë kohë. Fjalët per tre anni, per due mesi janë sinjali i formës së kryer.
Passato prossimo apo imperfetto? (B1): KriteriKriteri