Download on the App StoreShkarko
Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(11)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Gramatika · B2

Foljet përemërore

nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Një burrë me çantë shpine pi nga një shishe, me Positanon pas · gramatika italiane B2
S’ia dal më, po iki: gjuha e folur autentike udhëton në blloqe.

Janë folje me pjesëza të trupëzuara, zemra e gjuhës së folur të të rinjve: farcela (t’ia dalësh), andarsene (të ikësh), fregarsene (të mos ta ndiesh), volerci (të duhet). Fjalori i vetëm nuk mjafton: mësohen në bllok.

  • 4min lexim
  • 15min ushtrime
  • B2niveli

Çfarë mëson

  • farcela, andarsene, fregarsene, cavarsela, volerci, metterci
  • Kur përdoren foljet përemërore
  • Gabimet më të shpeshta
  • Fjalori: il trasloco

Italishtja dhe shqipja përballë

Farcela, andarsene, cavarsela nuk kanë barasvlerës të drejtpërdrejtë: janë folje më vete me përemra të ngjitur dhe kuptim të vetin. Mësohen të plota.

Merre këtë faqe me vete

Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm dhe falas (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.

Shkarko falas fletën (PDF)
Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(11)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Fjalori i kësaj faqeje

Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.

Gjashtëshja e rrugës

FoljaDo të thotëSi tingëllon
farcelariuscirenon ce la faccio più, raga
andarseneandare viaè tardi, me ne vado
fregarsenenon curarsise ne frega dei voti
cavarselauscirne beneme la sono cavata all’esame
volerciessere necessarioci vuole pazienza, ci vogliono due ore
metterciimpiegare tempoquanto ci metti a prepararti?
Në të shkuarën: farcela dhe cavarsela marrin essere me përshtatje te la-ja (ce l’ho fatta, se l’è cavata); andarsene gjithashtu (se n’è andata). Volerci përshtatet me gjënë: c’è voluta un’ora, ci sono volute due ore.

Gabimet më të shpeshta

  • non la faccio più → non ce la faccio più (blloku është farcela, me ce-në e vet)
  • me ne ho andato presto → me ne sono andato presto (andarsene merr essere)
  • ci vuole tre ore per arrivarci → ci vogliono tre ore (volerci përshtatet)

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: një bisedë transferimi.

LLuca
sta scrivendo…
L
LucaAllora, il trasloco? Ce la fai da solo?14:20
Non ce la faccio più: sesto piano senza ascensore. Ci vogliono almeno altre due ore.14:21
L
LucaArrivo, dai. Il divano com'è andato?14:22
Me la sono cavata con un graffio. Il vicino invece se l'è presa perché ho bloccato le scale dieci minuti.14:24
L
LucaNon prendertela, capita a tutti. Porto io le pizze.14:25
Grazie! La vecchia padrona di casa invece se n'è andata senza salutare. E sai che c'è? Non me ne importa niente.14:26

Pyetje

Perché il trasloco è così faticoso?

Perché il vicino se l'è presa?

«Me la sono cavata con un graffio»: cavarsela significa…

«Ci vogliono altre due ore»: perché «vogliono» al plurale?

Completa: «Basta, io ___!» (andarsene, presente).

A e dije se…?

Folje si andarsene, farcela, cavarsela dhe prendersela kanë përemra të ngurtësuar brenda, që s'tregojnë më asgjë: nuk i ndan dot pa e prishur kuptimin. Farcela nuk është «ta bësh atje», por «ia dal». Dhe pikërisht «ia dal» tregon se shqipja e njeh dukurinë: edhe aty «ia» nuk i referohet askujt; është klitik i ngurtësuar në një shprehje të pandashme, si ce la në italisht. Këto folje janë tipike për të folurën, tejet të shpeshta, dhe janë ato që e ndajnë italishten e saktë nga italishtja e natyrshme.

Ushtrime

Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.

  1. 01 Farcela, andarsene

    Plotëso me foljen përemërore në të tashmen.

    1. (io / farcela) da solo.
    2. (tu / andarsene) già?
    3. (noi / farcela) a finire per le sei.
    4. (loro / andarsene) senza salutare.
    5. (io / non farcela) più.
    6. (voi / andarsene) presto?

  2. 02 Cavarsela, sentirsela, prendersela

    Plotëso.

    1. In italiano (io / cavarsela) abbastanza bene.
    2. (tu / sentirsela) di parlare in pubblico?
    3. Non (lei / prendersela) per una sciocchezza.
    4. (noi / cavarsela) con poco.
    5. (io / non sentirsela) di dirglielo.
    6. (loro / prendersela) sempre con me.

  3. 03 Al passato

    Marrin essere, dhe pjesorja përshtatet me la. Plotëso.

    1. (io / farcela) per un soffio.
    2. (lei / andarsene) alle otto.
    3. (noi / cavarsela) bene.
    4. (tu / prendersela) troppo.
    5. (loro / non sentirsela) di venire.
    6. (io / andarsene) prima della fine.

  4. 04 Che cosa vogliono dire

    Lidh foljen me kuptimin: riuscire, allontanarsi, offendersi, avere coraggio, arrangiarsi, non sopportare più.

    1. farcela →
    2. andarsene →
    3. prendersela →
    4. sentirsela →
    5. cavarsela →
    6. non poterne più →

  5. 05 Il messaggio a un amico

    Plotëso me folje përemërore, me të shkuarën dhe përemrat.

    Përsëritje gerundio e participio · B1: pronomi combinati

    1. Ciao, scusa se ieri (io / andarsene) senza salutare.
    2. (io / non sentirsela) di restare: ero troppo stanco.
    3. Spero che tu (non prendersela) .
    4. Con il lavoro (io / non poterne) più: sono tre settimane così.
    5. Però (io / farcela) a consegnare tutto in tempo.
    6. Se (tu / avere) tempo sabato, (noi / vedersi) ?

Këto pesë janë një shije. Në këtë sajt ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Të gjitha ushtrimet →

Çdo temë, një botë

Në aplikacionin amo Italian, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.

Gjysma e rrugës falas, pa regjistrim

€5,83 në muajplani vjetor

★★★★★(11)nga Alessio, mësues që nga 2018

Shkarko amo Italian për iPhone ↗︎

Kërko amo Italian

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: rubrika e këshillave.

La posta · Rubriche della Sera
rubrichedellasera.it/posta

«Non ce la faccio più con il mio coinquilino»

Caro Michele, ho letto la tua lettera due volte. Il coinquilino che se ne va ogni weekend lasciando i piatti nel lavandino: conosco bene il tipo.

Primo: non prendertela in silenzio. Chi tace poi esplode, e ci rimette sempre chi aveva ragione.

Secondo: parlagli. Se ci tieni alla convivenza, diglielo con calma; ci vuole il momento giusto, e non è il lunedì mattina.

E se dopo tutto questo non cambia niente? Allora vattene senza sensi di colpa: ce la si fa benissimo anche da soli, e spesso si respira meglio.

In bocca al lupo: faccelo sapere, come finisce.

Pyetje

Che cosa fa il coinquilino ogni weekend?

Qual è il momento sbagliato per parlargli?

«Ci rimette sempre chi aveva ragione»: rimetterci significa…

«Se ci tieni alla convivenza»: tenerci a significa…

Completa: «Tranquillo, ___ da solo» (farcela, io, presente).

Provo edhe një herë

Merri në bllok:

  1. L’esame era tosto, ma .
  2. Che noia questa festa: .
  3. Quanto ad arrivare in centro?
  4. Per capire lo slang orecchio.
  5. Lui di quello che pensano.

Pyetje të shpeshta

Si përdoren foljet përemërore në italisht?
S'ia dal më, po iki: gjuha e folur autentike udhëton në blloqe. Janë folje me pjesëza të trupëzuara, zemra e gjuhës së folur të të rinjve: farcela (t'ia dalësh), andarsene (të ikësh), fregarsene (të mos ta ndiesh), volerci (të duhet). Fjalori i vetëm nuk mjafton: mësohen në bllok.
Cilat janë gabimet më të shpeshta?
Gabimet që dëgjoj më shpesh në klasë:
  • me ne ho andato presto → me ne sono andato presto (andarsene merr essere)
  • ci vuole tre ore per arrivarci → ci vogliono tre ore (volerci përshtatet)
A ka ushtrime dhe një PDF për foljet përemërore?
Në këtë faqe ka 5 ushtrime interaktive që korrigjohen vetë, me përgjigje, plus një fletë PDF për printim. Gjithçka falas, pa regjistrim.
Cilat janë foljet përemërore më të rëndësishme?
Andarsene (të ikësh), farcela (ia dal), cavarsela (ia dal disi), prendersela (ta marrësh për keq, të zemërohesh), metterci (të harxhosh kohë), volerci (duhet, lipset), sentirsela (të kesh guximin). Mësoji si fjalë të reja më vete, jo si folje + përemra.
Si zgjedhohet «andarsene»?
Me ne vado, te ne vai, se ne va, ce ne andiamo, ve ne andate, se ne vanno: dy klitikët ndërrojnë me vetën, folja zgjedhohet normalisht. Në kohët e përbëra me essere: me ne sono andato, ika. Urdhërorja: vattene!, ik!
Çfarë do të thotë «non ce la faccio»?
«Nuk ia dal», një nga shprehjet më të përdorura të italishtes. Edhe fizikisht (s'mundem më) edhe praktikisht (s'po ma del). Në të shkuarën: non ce l'ho fatta, nuk ia dola. Vëre simetrinë e plotë me shqipen: ce la dhe «ia» luajnë të njëjtën lojë.
Cili është ndryshimi mes «volerci» dhe «metterci»?
Ci vuole është pavetore: duhet, lipset (ci vogliono due ore, duhen dy orë, me foljen në shumës si në shqip). Ci metto është vetore: unë harxhoj (io ci metto tre ore, mua më duhen tri orë). E para flet për nevojën në përgjithësi, e dyta për ty.
Pse «farcela» ka edhe «ce» edhe «la»?
Sepse forma e ngurtësuar i përmban të dy, pa treguar më asgjë konkrete. Është i njëjti proces si te «ia dola» në shqip: dikur «ia» tregonte dikë a diçka, sot është pjesë e pandashme e shprehjes. Gjuhët i kristalizojnë klitikët. Italishtja thjesht i shkruan të ngjitur.
Foljet përemërore (B2): Gjashtëshja e rrugësGjashtëshja e rrugës