Download on the App StoreShkarko
Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(6)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Gramatika · B2

Përcjellorja dhe pjesorja

nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Një luginë e gjelbër me shtëpi të shpërndara dhe një bredh në plan të parë · gramatika italiane B2
Duke u ngjitur shihet lugina: shtegu zgjedhohet në përcjellore.

Format implicite e ngjeshin fjalinë: camminando nel bosco ho visto un capriolo (ndërsa ecja), arrivati al rifugio, abbiamo riposato (kur mbërritëm). Më pak fjalë, më shumë hap.

  • 4min lexim
  • 15min ushtrime
  • B2niveli

Çfarë mëson

  • tempo (mentre), modo (come), causa (poiché), ipotesi (se)
  • Kur përdoren përcjellorja dhe pjesorja
  • Gabimet më të shpeshta
  • Fjalori: la montagna

Italishtja dhe shqipja përballë

Përcjellorja shqipe (duke përfunduar) i përgjigjet mirë gerundio-s italiane. Kushti është i njëjti: kryefjala duhet të jetë e njëjtë me atë të fjalisë kryesore.

Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(6)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Fjalori i kësaj faqeje

Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.

Përcjellorja

VleraShembull në shteg
tempo (mentre)salendo, si vede tutta la valle
modo (come)procedete seguendo i segni bianchi e rossi
causa (poiché)essendo tardi, siamo tornati indietro
ipotesi (se)partendo all’alba, si evita il caldo
Rregulli i artë: kryefjala e përcjellores duhet të jetë ajo e kryesores. Camminando nel bosco, il temporale ci ha sorpresi e vë stuhinë të ecë: më mirë mentre camminavamo.

Pjesorja absolute

FjaliaBarazohet me
arrivati in cima, abbiamo aperto lo zainodopo che siamo arrivati
finita la salita, il sentiero spianaquando la salita è finita
vista l’ora, meglio rientrareconsiderata l’ora

Gabimet më të shpeshta

  • essendo il sentiero è ripido, andiamo piano → essendo il sentiero ripido, andiamo piano (pa folje të dyfishtë)
  • camminando, la pioggia ci ha bagnati → mentre camminavamo, la pioggia ci ha bagnati (kryefjalë të ndryshme)
  • arrivato in cima, abbiamo brindato (noi) → arrivati in cima, abbiamo brindato (përshtatje me kryefjalën)

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: emaili i gjyshit për kopshtin.

Come ho salvato l'orto (sbagliando)

daAldo Ferri <aldo.ferri@mail.it>

amatteo.ferri@mail.it

datadom 18 mag, 07:40

Caro Matteo,

l'orto è salvo. Guardando bene le foglie, ho capito che era colpa delle lumache. Cercando su internet ho trovato dieci rimedi; leggendo i commenti ne ho scartati nove.

Finita la pioggia, ho messo la cenere intorno all'insalata: detto tra noi, funziona davvero.

Tua nonna, vedendomi nell'orto alle sei del mattino, ha pensato a un ladro. Chiarito l'equivoco, mi ha portato il caffè.

Sapendo che sabato vieni, pianto anche i pomodori.

Nonno Aldo

Pyetje

Di chi era la colpa, nell'orto?

Che cosa ha messo intorno all'insalata?

«Guardando bene le foglie, ho capito»: il gerundio qui dice…

«Finita la pioggia» significa…

Completa: «___ di casa, ho incontrato Pia» (uscire).

A e dije se…?

Gerundio italiane është motra e përcjellores shqipe: camminando = «duke ecur», leggendo = «duke lexuar», përkthim thuajse një me një, përparësi e madhe. Edhe rregulli i rreptë është i njëjti: kryefjala e gerundio duhet të jetë ajo e fjalisë kryesore. Camminando, ho visto Marco do të thotë që unë po ecja, si «duke ecur, pashë Markun». Kurse participio presente me -ante dhe -ente sot është ngurtësuar në mbiemra e emra: interessante, cantante, studente. Si folje nuk jeton më.

Ushtrime

Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.

  1. 01 Il gerundio che spiega

    Rishkruaj me përcjelloren, si në shembull: Poiché studia molto, passa gli esami → Studiando molto, passa gli esami.

    1. Poiché era stanco, è andato a letto. →
    2. Mentre tornavo a casa, ho incontrato Luca. →
    3. Se studi ogni giorno, impari. →
    4. Siccome non aveva soldi, è rimasto a casa. →
    5. Poiché ho letto il libro, conosco la storia. →
    6. Mentre parlava, gesticolava molto. →

  2. 02 Gerundio semplice o composto

    Përcjellorja e përbërë tregon se veprimi ishte më parë. Plotëso.

    1. (finire) il lavoro, è uscito.
    2. (camminare) , pensava ai fatti suoi.
    3. (arrivare) in ritardo, non è entrato.
    4. (leggere) la mail, ho capito il problema.
    5. (aspettare) , ho bevuto un caffè.
    6. (non dormire) la notte, era stanchissimo.

  3. 03 Il participio passato da solo

    Rishkruaj me pjesoren absolute, si te: Dopo che ebbe finito → Finito il lavoro…

    1. Dopo che ha letto la lettera, ha telefonato. →
    2. Dopo che sono arrivati, si sono seduti. →
    3. Dopo che ha finito la riunione, è uscito. →
    4. Dopo che ebbero chiuso il negozio, tornarono a casa. →
    5. Dopo che ha superato l’esame, ha festeggiato. →
    6. Dopo che sono uscite, ha piovuto. →

  4. 04 Il participio presente

    Disa pjesore të tashme sot janë emra ose mbiemra. Plotëso.

    1. chi insegna →
    2. chi studia →
    3. chi canta →
    4. che segue →
    5. che diverte →
    6. che interessa →

  5. 05 La relazione di lavoro

    Plotëso me përcjellore, pjesore dhe kohët e duhura.

    Përsëritje forma passiva · discorso indiretto

    1. (analizzare) i dati del trimestre, abbiamo notato un calo.
    2. (non avere) informazioni sui costi, non possiamo concludere.
    3. (chiudere) il bilancio, invieremo la relazione definitiva.
    4. Il documento (allegare) contiene i dettagli.
    5. (leggere) le vostre osservazioni, abbiamo corretto due tabelle.
    6. Restiamo a disposizione per il punto (seguire) .

Këto pesë janë një shije. Në faqe ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Të gjitha ushtrimet →

Merre këtë faqe me vete

Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.

Shkarko fletën (PDF)
App TiApp TiApp Ti

Çdo temë, një botë

Në aplikacionin Ti, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.

Gjysma e rrugës falas, pa regjistrim

€5,83 në muajme planin vjetor

★★★★★(6)nga Alessio, mësues që nga 2018

Shkarko Ti për iPhone ↗︎

Kërko amo Italian

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: historia e një vrapueseje.

La Gazzetta della Domenica

domenica 30 marzo · pagina 11

La storia

Correndo ha ritrovato la sua città

di Chiara Bonetti

Ogni mattina, attraversando il parco alle sei, Lena fotografa quello che cambia. Avendo perso il lavoro l'anno scorso, aveva cominciato a correre «per non pensare».

Correndo ha scoperto strade che non conosceva. E pur abitando qui da sempre, racconta, non aveva mai visto l'alba dal ponte vecchio.

Arrivata a mille chilometri, ha aperto un profilo con le sue foto: essendo immagini piene di luce, i giornali locali se ne sono accorti in fretta.

«Messa da parte la paura, la città ti ripaga», sorride. Ora una galleria le ha chiesto una mostra per giugno.

Pyetje

Perché Lena aveva cominciato a correre?

Che cosa le ha chiesto una galleria?

«Avendo perso il lavoro, aveva cominciato a correre»: il gerundio composto qui indica…

«Pur abitando qui da sempre» significa…

Completa: «___ i compiti, uscì a giocare» (finire).

Provo edhe një herë

Ngjeshe fjalinë:

  1. di quota, l’aria si fa più fresca.
  2. al lago, ci siamo fermati a mangiare.
  3. il rifugio pieno, abbiamo montato la tenda.
  4. Si impara la montagna sentiero qualche volta.
  5. la discesa, ci aspettava la funivia.

Pyetje të shpeshta

Si përdoret Përcjellorja dhe pjesorja në italisht?
Duke u ngjitur shihet lugina: shtegu zgjedhohet në përcjellore. Format implicite e ngjeshin fjalinë: camminando nel bosco ho visto un capriolo (ndërsa ecja), arrivati al rifugio, abbiamo riposato (kur mbërritëm). Më pak fjalë, më shumë hap.
Cilat janë gabimet më të shpeshta?
Gabimet që dëgjoj më shpesh në klasë:
  • camminando, la pioggia ci ha bagnati → mentre camminavamo, la pioggia ci ha bagnati (kryefjalë të ndryshme)
  • arrivato in cima, abbiamo brindato (noi) → arrivati in cima, abbiamo brindato (përshtatje me kryefjalën)
A ka ushtrime dhe një PDF për Përcjellorja dhe pjesorja?
Në këtë faqe ka 5 ushtrime interaktive që korrigjohen vetë, me përgjigje, plus një fletë PDF për printim. Gjithçka falas, pa regjistrim.
Si përkthehet «duke» në italisht?
Me gerundio: «duke lexuar» = leggendo, «duke punuar» = lavorando. Dhe «po lexoj» = sto leggendo, me stare + gerundio, njësoj si «jam duke lexuar». Kujdes vetëm në të shkruar: italishtja nuk ka asnjë fjalë të veçantë si «duke», mbaresa -ndo bën gjithçka.
Çfarë mund të shprehë gerundio?
Mënyrën (ho imparato leggendo, mësova duke lexuar), kohën (tornando a casa, ho incontrato Marco), shkakun (essendo stanco, sono rimasto, duke qenë i lodhur) dhe kushtin (studiando, passerai). Konteksti vendos cilën, saktësisht si «duke» në shqip.
Çfarë është gerundio composto?
Avendo fatto, essendo andato: tregon diçka që ka ndodhur më parë. Avendo finito, sono uscito (pasi kisha mbaruar, dola). Shqipja këtu përdor «pasi» + folje të zgjedhuar; italishtja e mban gjithçka në një ndërtim pa vetë, tipik për gjuhën e shkruar.
A përdoret participio passato më vete?
Po, në fjali të ngjeshura: finito il lavoro, sono uscito, «mbaruar puna, dola». Qëndron në krye dhe përshtatet në gjini e numër: finita la lezione. Këtu italishtja kërkon kujdes: pjesorja shqipe «mbaruar» nuk ndryshon kurrë, ajo italiane po (andato, andata, andati, andate).
Ku vendosen përemrat me gerundio?
Të ngjitur pas: guardandolo, duke e parë; parlandone, duke folur për të. Vëre ndryshimin nga shqipja: ti e fut klitikun në mes («duke e parë»), italishtja e ngjit në fund. Me stare mund të dalë edhe përpara: lo sto guardando ose sto guardandolo.