Download on the App StoreShkarko
Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(6)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Gramatika · B1

Si-ja pavetore

nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Një rrugicë me menynë në mur, dy fuçi dhe një Vespa · gramatika italiane B1
Darkohet vonë, jetohet jashtë: dolce vita flet në pavetore.

Kur kryefjala është «njerëzit në përgjithësi», italishtja përdor si + folje: in Italia si cena tardi, d’estate si vive fuori. Është gramatika e dolce vita-s: askush në veçanti, të gjithë në përgjithësi.

  • 4min lexim
  • 17min ushtrime
  • B1niveli

Çfarë mëson

  • senza oggetto, oggetto singolare, oggetto plurale
  • Kur përdoret si-ja pavetore
  • Dolce vita në gjashtë fjali
  • Fjalori: le vacanze

Italishtja dhe shqipja përballë

Shqipja përdor veten e tretë shumës ose pësoren; italishtja përqendron gjithçka te si: in Italia si cena tardi. Kujdes me përshtatjen: nëse vjen një shumës, folja shkon në shumës.

Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(6)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Fjalori i kësaj faqeje

Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.

Rregulli

RastiFoljaShembull
senza oggettoterza singolarein piazza si chiacchiera fino a tardi
oggetto singolareterza singolaresi beve un aperitivo al tramonto
oggetto pluraleterza pluralesi ordinano stuzzichini per tutti
Me essere, mbiemri kalon në shumës edhe me foljen në njëjës: quando si è rilassati, tutto sembra più bello. Dhe si-ja pësore (si affitta casa / si affittano case) është i njëjti mekanizëm, ku kundrinori e drejton foljen.

Dolce vita në gjashtë fjali

FjaliaPse kështu
si cena alle noveabitudine collettiva, verbo singolare
si prendono due spritzoggetto plurale: verbo plurale
al mare si sta benissimostare senza oggetto: singolare
non si lavora ad agostola negazione precede il si

Gabimet më të shpeshta

  • si ordina due caffè → si ordinano due caffè (kundrinor në shumës: folje në shumës)
  • quando si è stanco, si dorme → quando si è stanchi, si dorme (mbiemër në shumës)
  • la gente si mangia bene qui → qui si mangia bene (ose: la gente mangia bene, pa si)

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: tabela e një shtëpie pushimesh.

CASA VACANZE IL GELSO

Come funziona qui

Ingressosi entra senza scarpe: le pantofole sono nel cesto

Cucinasi può usare tutto, ma poi si lava quello che si sporca

Silenziodopo le 23 si parla piano: i muri sono del 1700

Fumoin casa non si fuma; in giardino sì

Rifiutisi fa la raccolta differenziata: i bidoni sono spiegati sul frigo

Partenzasi paga alla partenza e si parte entro le 10

Per tutto il resto: si chiede! Siamo al piano di sotto.

Pyetje

Dove sono le pantofole?

Dove si può fumare?

«Si entra», «si paga»: chi fa queste azioni?

Completa: «In Italia ___ molto caffè» (bere).

A e dije se…?

Si-ja italiane bën atë që shqipja e bën me formën joveprore: in Italia si mangia bene, «në Itali hahet mirë». Ty të mjafton një mbaresë (-het), italishtja i ngarkon gjithçka një fjalëze të vetme. Italishtja e vjetër kishte edhe një formë me uomo, «njeri», e afërt me on-in frëngjisht që vjen nga homme; ajo u zhduk dhe si-ja vetvetore mori gjithçka përsipër. Prandaj sot një fjalëz e vetme bën tri punë: vetvetore, e ndërsjellë dhe pavetore, si -hem/-het në shqip.

Ushtrime

Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.

  1. 01 La forma base

    Rishkruaj me si të pashquar, si në shembull: La gente mangia bene → Si mangia bene.

    1. In Italia la gente cena tardi. →
    2. Qui non è permesso fumare. →
    3. Come si dice questo? →
    4. In questo bar si beve un buon caffè. →
    5. D’estate la gente esce più tardi. →
    6. Al Sud la gente parla più forte. →

  2. 02 Il verbo va al plurale?

    Nëse pas vjen një shumës, edhe folja e ndjek. Plotëso.

    1. In Italia (mangiare) molta pasta.
    2. In Italia (mangiare) molti tipi di pasta.
    3. Qui (vendere) il pane fresco.
    4. Qui (vendere) libri usati.
    5. In classe (fare) un esercizio al giorno.
    6. In classe (fare) molti esercizi.

  3. 03 Con gli aggettivi

    Me si të pashquar mbiemri shkon në mashkullore shumës. Plotëso.

    1. Quando si è (stanco) , si dorme male.
    2. Da giovani si è (impaziente) .
    3. Se si è (preparato) , l’esame è facile.
    4. Si diventa (bravo) con la pratica.
    5. Quando si è (solo) , si legge di più.
    6. Si resta (sorpreso) davanti a quel panorama.

  4. 04 Al passato: sempre essere

    Në të shkuarën si merr essere; pjesorja shkon në shumës me foljet që marrin essere. Plotëso.

    1. Ieri (mangiare) benissimo.
    2. (andare) tutti al mare.
    3. (partire) presto la mattina.
    4. (bere) un ottimo vino.
    5. (rimanere) fino a tardi.
    6. (vedere) un bel film.

  5. 05 Guida per chi arriva

    Plotëso me si të pashquar, përshtatjen dhe kohët e duhura.

    Përsëritje comparativi · A2: preposizioni articolate · passato prossimo

    1. A Bologna (girare) a piedi: il centro è piccolo.
    2. (mangiare) bene ovunque, ma (spendere) meno fuori dal centro.
    3. La sera (uscire) tardi e (tornare) ancora più tardi.
    4. Quando (essere) stranieri, (fare) più fatica i primi mesi.
    5. Ieri (andare) sotto i portici e (vedere) tutta la città senza ombrello.
    6. Insomma: (stare) bene, se (accettare) i ritmi di qui.

Këto pesë janë një shije. Në faqe ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Të gjitha ushtrimet →

Merre këtë faqe me vete

Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.

Shkarko fletën (PDF)
App TiApp TiApp Ti

Çdo temë, një botë

Në aplikacionin Ti, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.

Gjysma e rrugës falas, pa regjistrim

€5,83 në muajme planin vjetor

★★★★★(6)nga Alessio, mësues që nga 2018

Shkarko Ti për iPhone ↗︎

Kërko amo Italian

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit. Shembull: një artikull zakonesh.

La Gazzetta della Domenica

domenica 2 agosto · pagina 9

Costume

Ad agosto si vive a un'altra velocità

di Chiara Bonetti

Nelle città d'agosto si cammina piano e si parla a voce bassa. Si cena tardi, si dorme con le finestre aperte.

Al mare è il contrario: si è sempre in ritardo per qualcosa. L'ombrellone, il traghetto, la cena delle otto.

Poi c'è la regola non scritta: in vacanza si diventa tutti più gentili. O almeno ci si prova.

A settembre si torna di corsa, si sa. Ma questa è un'altra storia.

Pyetje

Come si dorme nelle città d'agosto?

Qual è la regola non scritta delle vacanze?

«Si diventa tutti più gentilI»: perché l'aggettivo è al plurale?

Completa: «In biblioteca ___ in silenzio» (stare).

Provo edhe një herë

Pavetore, njëjës apo shumës?

  1. In Italia più tardi che nel Nord Europa.
  2. D’estate feste in spiaggia.
  3. La domenica a pranzo dai parenti.
  4. Quando si è , si dorme poco e si vive tanto.
  5. Qui non il coperto.

Pyetje të shpeshta

Si përdoret Si-ja pavetore në italisht?
Darkohet vonë, jetohet jashtë: dolce vita flet në pavetore. Kur kryefjala është «njerëzit në përgjithësi», italishtja përdor si + folje: in Italia si cena tardi, d'estate si vive fuori . Është gramatika e dolce vita -s: askush në veçanti, të gjithë në përgjithësi.
Cilat janë gabimet më të shpeshta?
Gabimet që dëgjoj më shpesh në klasë:
  • quando si è stanco, si dorme → quando si è stanchi, si dorme (mbiemër në shumës)
  • la gente si mangia bene qui → qui si mangia bene (ose: la gente mangia bene, pa si)
A ka ushtrime dhe një PDF për Si-ja pavetore?
Në këtë faqe ka 5 ushtrime interaktive që korrigjohen vetë, me përgjigje, plus një fletë PDF për printim. Gjithçka falas, pa regjistrim.
Cili është ndryshimi mes «si impersonale» dhe «si passivante»?
Si mangia bene është pavetore: s'ka kundrinor («hahet mirë»). Si vendono case është pësore: case është kryefjala, prandaj folja del në shumës («shiten shtëpi»). Vëre që edhe shqipja e nxjerr foljen në shumës: shitet një shtëpi, por shiten shtëpi. I njëjti mekanizëm.
Pse thuhet «si mangia» por «si vendono»?
Pikërisht për atë arsye: pa kundrinor folja mbetet në njëjës; me kryefjalë në shumës kalon në shumës. Nëpër vitrina sheh vendesi dhe affittasi («shitet», «jepet me qira»), forma të vjetra me përemrin të ngjitur pas foljes. Krahaso me shqipen: «hahet mirë» në njëjës, «shiten shtëpi» në shumës, i njëjti rregull.
Cilën ndihmëse merr «si» në të shkuarën?
Gjithmonë essere, edhe me foljet që normalisht marrin avere: si è mangiato bene, u hëngr mirë. Dhe mbiemri a pjesorja del në shumës kur kuptimi është «ne të gjithë»: si è stati contenti, u ndenjt të kënaqur.
Çfarë ndodh kur folja është tashmë vetvetore?
Atëherë si si shmanget dhe e para bëhet ci: ci si alza presto, zgjohet njeriu herët, kurrë si si alza. Shqipja këtu s'e ka problemin, sepse i mjafton forma joveprore: «zgjohet herët». Mbaje mend thjesht si formulë: ci si + folje.
A e përdorin italianët «si» edhe për «ne»?
Vazhdimisht, sidomos në Toskanë: si va al mare për «shkojmë në det». Gramatikisht është pavetore, në praktikë është veta e parë shumës. Në Firence e dëgjon në çdo bisedë: noi si fa così, ne kështu bëjmë. Nuk ke pse ta imitosh, por duhet ta njohësh kur ta thonë.