Download on the App StoreShkarko

Gramatika · B2

Lidhorja e pakryer dhe e kryer

nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Një stampë e vjetër e brendësisë së një teatri, me llozhat plot dhe skenën e pikturuar · gramatika italiane B2
Mendoja se ishte Verdi: në teatër edhe dyshimet kanë stil.

Lidhorja e braktis të tashmen: pensavo che fosse un’aria di Verdi (e pakryer), temo che il tenore abbia stonato (e kryer). Rregulli i artë: koha e kryesores e tërheq pas vetes kohën e lidhores.

  • 4min lexim
  • 15min ushtrime
  • B2niveli

Çfarë mëson

  • format: che io parlassi, che io abbia parlato
  • Kur përdoren lidhorja e pakryer dhe e kryer
  • Gabimet më të shpeshta
  • Fjalori: il teatro d'opera

Italishtja dhe shqipja përballë

Lidhorja ekziston në shqip, prandaj risia është përshtatja e kohëve: italishtja kërkon congiuntivo imperfetto pas një folje kryesore në të shkuarën (credevo che fosse) dhe congiuntivo passato për diçka të përfunduar.

Merre këtë faqe me vete

Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Është në kursin e plotë, ose e merr bashkë me të 61 fletët në një blerje të vetme. Kjo faqe mbetet falas, bashkë me ushtrimet.

Shkarko këtë fletë me të gjitha të tjerat · 9 €

Me kursin e plotë, të 61 fletët janë të përfshira.

Vija e kohës
passato prossimopresentecongiuntivoTANI

Lidhorja është një flluskë mbi faktet: ajo që mendohet, frikësohet a shpresohet, jo ajo që është.

Rruga e plotë, nga A1 në C2App Store★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018Vazhdo në aplikacion →

Fjalori i kësaj faqeje

Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.

Format

cant-AREessereavere
che io / tucantassifossiavessi
che lui / leicantassefosseavesse
che noicantassimofossimoavessimo
che voicantastefosteaveste
che lorocantasserofosseroavessero
Lidhorja e kryer është e përbërë: che abbia cantato, che sia arrivata. Të parregulltat e së pakryerës: fossi (essere), dessi (dare), stessi (stare), facessi (fare), dicessi (dire), bevessi (bere).

Cilën të zgjedhësh

Fjalia kryesoreLidhorjaNë opera
e tashme + fakt i njëkohshëmpresentecredo che la regia sia audace
e tashme + fakt i mëparshëmpassatocredo che il debutto sia andato male
e shkuar + fakt i njëkohshëmimperfettopensavo che il baritono fosse spagnolo
dëshirë jorealeimperfettomagari cantasse ancora la Callas!

Gabimet më të shpeshta

  • pensavo che sia un’opera di Puccini → pensavo che fosse un’opera di Puccini (kryesorja në të shkuarën: e pakryer)
  • credo che ieri il coro era stanco → credo che ieri il coro fosse stanco (mendim për një gjendje të përshkruar)
  • speravo che venissi… anzi: che tu vieni → speravo che tu venissi (shpresë në të shkuarën: lidhore e pakryer)

Katër ndërtime që kërkojnë imperfetto

ItalishtShqip
magari fosse vero!ah, sikur të ishte e vërtetë!
parla come se fosse il capoflet sikur të ishte shefi
se potessi, verreisikur të mundja, do të vija
bisognava che tu venissiduhej të vije
prima che fosse troppo tardipara se të ishte vonë

Këtu shqipja është aleatja më e mirë: në të pesë rreshtat ajo përdor lidhoren e pakryer («të ishte», «të mundja», «të vije»), pikërisht aty ku italishtja vë congiuntivo imperfetto. Rregulli që duhet mbajtur mend: pas se, come se dhe magari nuk vjen kurrë kushtorja.

Nga klasikët

«Appena il burattino si accorse di avere i piedi, saltò giù dalla tavola dove stava disteso, e principiò a fare mille sgambetti e mille capriòle, come se fosse ammattito dalla gran contentezza.»

“Sapo kukulla vuri re se kishte këmbë, u hodh poshtë nga tryeza ku rrinte shtrirë dhe nisi të bënte një mijë kërcime e një mijë kapërdimje, sikur të ishte çmendur nga gëzimi i madh.”

Pas come se italishtja vë congiuntivo (fosse ammattito, trapassato, sepse «çmendja» mendohet para kërcimeve). Shqipja thotë «sikur të ishte çmendur», me lidhoren më se të kryer: e njëjta ide, e njëjta mënyrë. Capriòle, me theks, është shkrimi i Collodi-t.

Carlo Collodi, Le avventure di Pinocchio, kap. VIII (1881-1883)

Lexo dhe kupto

Gramatika e kapitullit në një tekst të përditshëm: një bisedë për darkën e humbur.

GGiulia
online
G
GiuliaMa Marta? Pensavo che venisse anche lei stasera.22:10
Anch'io. Credevo che avesse solo un po' di ritardo, e invece niente.22:11
G
GiuliaEra strano che non rispondesse ai messaggi, lei risponde sempre.22:12
Ecco, ha scritto ora! Pensava che la cena fosse domani. E si scusa tre volte.22:14
G
GiuliaTipico suo. Temo che si sia segnata la data sbagliata sul calendario. Meglio così: avevo paura che fosse successo qualcosa.22:15

Pyetje

Perché Marta non è venuta alla cena?

Come capiscono che sta bene?

«Pensavo che venisse»: perché il congiuntivo imperfetto?

«Temo che si sia segnata la data sbagliata»: perché il passato?

Completa: «Non sapevo che tu ___ il francese» (parlare).

Një tavolinë e vogël dhe karrige druri të palosshme bosh para një muri të kuq
Pensavo che venisse anche lei stasera.

A e dije se…?

Congiuntivo imperfetto është forma e vetme e italishtes që mbetet plotësisht e rregullt: -assi, -essi, -issi për të gjitha foljet, me një përjashtim të vetëm të vërtetë, fossi. Edhe avere, i parregullt kudo, këtu bën urtësisht avessi. Kush di tri mbaresat, di gjithë kohën, lehtësim i madh në një gjuhë me kaq shumë të shkuara të parregullta. Dhe funksionin e njeh nga shqipja: është lidhorja e pakryer, «të vija», ajo që përdor vetvetiu pas «doja» dhe pas «sikur».

Ushtrime

Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.

  1. 01 Le forme dell’imperfetto

    Plotëso me congiuntivo imperfetto.

    1. che io (parlare)
    2. che tu (prendere)
    3. che lui (dormire)
    4. che noi (lavorare)
    5. che voi (scrivere)
    6. che loro (finire)

  2. 02 Gli irregolari

    Plotëso. Janë pak, por kthehen vazhdimisht.

    1. che io (essere)
    2. che tu (fare)
    3. che lei (dare)
    4. che noi (stare)
    5. che voi (dire)
    6. che loro (bere)

  3. 03 Il congiuntivo passato

    Congiuntivo presente i essere/avere + pjesore. Plotëso.

    1. Credo che (lui / partire) ieri.
    2. Mi dispiace che (voi / non venire) .
    3. Penso che (loro / capire) tutto.
    4. Non sono sicuro che (lei / ricevere) la mail.
    5. È strano che (tu / non accorgersi) di niente.
    6. Spero che (io / non dire) una sciocchezza.

  4. 04 Quale dei due

    Lidhorja e kryer për diçka të përfunduar, imperfetto për diçka të njëkohshme ose të mëvonshme. Zgjidh.

    1. Credevo che (tu / essere) a Roma in quel momento.
    2. Credevo che (tu / andare) a Roma la settimana prima.
    3. Pensavo che (lui / lavorare) ancora qui.
    4. Pensavo che (lui / cambiare) lavoro l’anno scorso.
    5. Speravo che (voi / arrivare) in orario.
    6. Speravo che (voi / già mangiare) .

  5. 05 Il reclamo

    Plotëso mesazhin me congiuntivo imperfetto e passato dhe me kushtoren.

    Përsëritje B1: lidhorja e tashme · kushtorja e tashme

    1. Gentili signori, credevo che il pacco (arrivare) entro venerdì.
    2. Il vostro sito diceva che (essere) già stato spedito.
    3. Non pensavo che (voi / avere) bisogno di altri tre giorni.
    4. Se lo (io / sapere) prima, (scegliere) un’altra consegna.
    5. Vorrei che qualcuno mi (dire) dove si trova ora.
    6. Mi (fare) piacere ricevere una risposta entro domani.

Këto pesë janë një shije. Në këtë sajt ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Zgjidh ushtrimin tjetër →

Çdo temë, një botë

Në aplikacionin amo Italian, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.

Gjysma e kursit A1 falas, pa regjistrim

€5,83 në muajplani vjetor

★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018

Shkarko amo Italian për iPhone ↗︎

Kërko amo Italian

Një rrotull peri të kuq
Nessuno pensava che la merceria chiudesse.

Lexo dhe kupto

Edhe një tekst me të njëjtën gramatikë: një letër për gazetën.

Il Corriere del Quartiere

lunedì 2 marzo · pagina 7

La lettera

Nessuno pensava che finisse così

di Guido Maran

La merceria di via Piave ha chiuso sabato. Nessuno del quartiere immaginava che chiudesse davvero, benché i segnali ci fossero da mesi.

«Pensavamo che il Comune intervenisse», racconta una cliente storica. «E ci dispiace che nessuno abbia fatto niente, nemmeno una telefonata».

La proprietaria ringrazia tutti: «Non credevo che tanta gente mi volesse così bene. Qualcuno ha persino temuto che me ne andassi senza salutare: mai e poi mai».

Il locale resterà vuoto, a meno che non arrivi presto un'idea nuova. Il quartiere, per una volta, spera di sbagliarsi.

Pyetje

Quando ha chiuso la merceria?

Che cosa pensavano i clienti che facesse il Comune?

«Nessuno immaginava che chiudesse»: perché il congiuntivo imperfetto?

«Ci dispiace che nessuno abbia fatto niente»: perché il passato e non l'imperfetto?

Completa: «Speravo che il treno ___ in orario» (essere).

Provo edhe një herë

Zgjidh lidhoren e duhur:

  1. Pensavo che questa un’opera di Rossini.
  2. Temo che il tenore nel finale.
  3. Speravamo che i biglietti meno.
  4. Credo che la prima benissimo.
  5. Magari ancora Pavarotti!

Pyetje të shpeshta

«Po sikur të shkonim në det?»: si e bëj këtë propozim?
E se andassimo al mare? Italishtja e bën propozimin me se dhe congiuntivo imperfetto, pikërisht si «po sikur të shkonim» në shqip, me lidhoren e pakryer. Njësoj e se lo chiamassimo?, «po sikur ta merrnim në telefon?». Gabimi që duhet shmangur është kushtorja pas se: e se andremmo nuk ekziston.
«Edhe sikur të binte shi, nisem»: si thuhet?
Anche se piovesse, parto. Kur «edhe sikur» paraqet një hipotezë, italishtja kërkon congiuntivo imperfetto, si pas çdo se hipotetik. Nëse shiu është real, mbetesh te dëftorja: anche se piove, parto, «edhe pse bie shi, nisem». Dallimi mes dy fjalive është dallimi mes asaj që ndodh dhe asaj që mund të ndodhte.
Si thuhet «ishte koha!»?
Era ora!, dhe nëse shton se kush: era ora che arrivassi!, «ishte koha të vije!». Shprehja qëndron në të pakryerën edhe kur flet për diçka që ndodh tani, dhe kërkon congiuntivo imperfetto. Me të tashmen, è ora che tu parta, kuptimi ndryshon: «është koha të nisesh», një nxitje, jo një lehtësim.
Kur përdoret congiuntivo imperfetto?
Kur folja e fjalisë kryesore është në të shkuarën: pensavo che fosse, mendoja se ishte. Dhe në periudhën me kusht të tipit 2: se avessi tempo, «sikur të kisha kohë». Të dyja përdorimet i ke edhe në shqip me lidhoren e pakryer: doja të vija, sikur të vija.
Cili është ndryshimi mes congiuntivo imperfetto dhe congiuntivo passato?
Congiuntivo passato (che sia andato) shkon me kryesore në të tashmen dhe tregon diçka të mëparshme: penso che sia andato, mendoj se ka shkuar. Imperfetto shkon me kryesore në të shkuarën: pensavo che andasse. Pra: e para lëviz kohën e faktit, e dyta kohën e këndvështrimit.
Cilat folje janë të parregullta në congiuntivo imperfetto?
Pothuajse asnjë. Essere jep fossi; fare, dire dhe bere përdorin temën e gjatë: facessi, dicessi, bevessi. Gjithçka tjetër është e rregullt, përfshirë avessi dhe andassi. Është koha më e sigurt e gjithë italishtes: mëso mbaresat -assi, -essi, -issi dhe s'gabon dot.
A ekziston edhe një congiuntivo trapassato?
Po: che avessi fatto, che fossi andato. Përdoret në periudhën me kusht të tipit 3 (se avessi saputo, «sikur ta kisha ditur») dhe pas një kryesoreje në të shkuarën që tregon diçka edhe më të hershme: pensavo che fosse già partito.
A e shmangin italianët congiuntivo imperfetto?
Në të folur po, sidomos në veri: zëvendësohet me të pakryerën dëftore. Në italishten e shkruar dhe të kujdesshme është krejt i gjallë, dhe në periudhën me kusht është norma: se potessi, verrei. Në provime dhe në tekste zyrtare mos e shmang kurrë.
Lidhorja e pakryer dhe e kryer (B2): FormatFormat

Burimet dhe metoda

Ky kapitull shkruhet nga praktika e klasës dhe ndjek nivelin B2 të Kuadrit të Përbashkët Evropian të Referencës. Për të lexuar më tej:

Alessio
Shkruar dhe kontrolluar nga

Alessio

  • Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
  • Master në italishten si gjuhë e dytë, Università Giustino Fortunato (Benevento)
  • Jep mësim që nga 2018 · 45 vlerësime
Më shumë për Alession →