Gramatika · A2
Urdhërorja
nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS
Urdhërorja jep udhëzime dhe këshilla: prendi queste gocce, beva molta acqua. Ka dy regjistra: tu-ja e drejtpërdrejtë për miqtë dhe familjen, Lei-ja e sjellshme për mjekun, sportelin, botën.
- 4min lexim
- 15min ushtrime
- A2niveli
Çfarë mëson
- -ere (prendere), -ire (dormire), -ire in -isc (finire)
- Kur përdoret urdhërorja
- Gabimet më të shpeshta
- Fjalori: dal medico
Italishtja dhe shqipja përballë
Urdhërorja ngjason, por italishtja ndryshon formën e tu te foljet në -are (parla!) dhe përdor paskajoren për mohimin: non parlare! Përemrat ngjiten në fund: chiamalo, dimmi.
Fjalori i kësaj faqeje
Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.
Format
| tu | Lei (mirësjellje) | voi | |
|---|---|---|---|
| -are (riposare) | riposa! | riposi! | riposate! |
| -ere (prendere) | prendi! | prenda! | prendete! |
| -ire (dormire) | dormi! | dorma! | dormite! |
| -ire in -isc (finire) | finisci! | finisca! | finite! |
Te mjeku
| Regjistri | Shembull |
|---|---|
| il medico a Lei | si accomodi, respiri profondamente, dica trentatré |
| il medico, negativo | non prenda antibiotici da solo, non esageri |
| a un amico | riposati, bevi tanta acqua, non ti preoccupare |
| negativo con tu | non + infinito: non uscire stasera, non toccare |
Gabimet më të shpeshta
dottore, prendi il mio referto→ prenda il mio referto (me Lei: -a për foljet me -ere)non prendi queste pastiglie (a un amico)→ non prendere queste pastiglie (tu mohore: non + paskajore)signora, va' allo sportello 3→ vada allo sportello 3 (urdhërore mirësjelljeje)
Lexo dhe kupto
Gramatika e kapitullit. Shembull: tabela e pishinës.
PISCINA COMUNALE
Regole per i visitatori
Ingressofate la doccia prima di entrare
Vasca grandenuotate sempre a destra
Bordo vascanon correte: il pavimento è bagnato
Cuffiaportate la cuffia, è obbligatoria
Armadiettichiudete l'armadietto e tenete la chiave al polso
Bambininon lasciate i bambini da soli
Per le lezioni, chiedete in segreteria. Buon bagno!
Pyetje
Che cosa è obbligatorio in piscina?
Perché non si può correre a bordo vasca?
«Fate», «chiudete», «tenete»: il cartello parla…
Il cartello dice «non correte». E a un solo bambino, che cosa dici?
A e dije se…?
Urdhërorja italiane ka një veçori të trashëguar nga latinishtja: te foljet në -are trajta pohore është parla!, por ndalimi bëhet me paskajore (non parlare!). Kjo ndodh vetëm në vetën e dytë njëjës, dhe latinishtja bënte njësoj me noli dicere, «mos dashuro me thënë». Për ty kjo është kthesa e vërtetë e kapitullit: shqipja thotë mos fol! me po atë urdhërore, kurse italishtja të kërkon të hidhesh te paskajorja. Ndalimi italian tingëllon kështu gjithmonë pak më i butë se urdhri.
Ushtrime
Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.
01 Tu, noi, voi
Plotëso me urdhëroren. Kujdes me foljet në -are: tu parla!
- (tu / parlare) più piano!
- (tu / scrivere) qui il tuo nome.
- (tu / dormire) un po’!
- (noi / andare) !
- (voi / ascoltare) bene.
- (voi / aprire) i libri.
02 I brevi irregolari
Pesë folje kanë formë të shkurtër me tu. Plotëso.
- (tu / andare) a casa!
- (tu / dare) qua!
- (tu / fare) presto!
- (tu / stare) zitto!
- (tu / dire) la verità!
- (tu / essere) gentile!
03 Il negativo
Me tu mohorja merr paskajoren: non parlare! Shndërro.
- Parla! →
- Scrivi! →
- Andate! →
- Fai così! →
- Andiamo! →
- Di’ niente! →
04 Con i pronomi attaccati
Përemri ngjitet në fund: chiamalo! Rishkruaj.
- Chiama Marco! →
- Scrivi a me! →
- Prendi le chiavi! →
- Dai il libro a lui! →
- Fai questo! →
- Alzati! (tu) →
05 Consigli a un amico
Plotëso me urdhëroren, përemrat dhe parafjalët.
Përsëritje verbi riflessivi · pronomi diretti · preposizioni articolate
- Sei stanco? (riposarsi) un po’!
- Non capisci? (chiedere) professore. (a)
- Il libro è utile: (leggere) !
- Non (preoccuparsi) : ce la farai.
- (scrivere) quando arrivi. (a me)
- E (non dimenticare) le chiavi!
Këto pesë janë një shije. Në faqe ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Të gjitha ushtrimet →
Merre këtë faqe me vete
Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Një këshillë mësuesi: gramatika ngulitet duke e përsëritur shpesh, jo duke e mësuar përmendsh një herë të vetme.
Çdo temë, një botë
Në aplikacionin Ti, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.
Gjysma e rrugës falas, pa regjistrim
★★★★★(7)nga Alessio, mësues që nga 2018
Shkarko Ti për iPhone ↗︎Kërko amo Italian
Lexo dhe kupto
Gramatika e kapitullit. Shembull: receta e gjyshes në chat.
ultimo accesso 16:15
Pyetje
Qual è il segreto del ragù?
Per quanto tempo non si deve aprire la pentola?
«Non aprire», «non chiamare»: perché c'è l'infinito?
La nonna parla a un solo nipote. E a due nipoti, come direbbe «gira»?
Provo edhe një herë
Zgjidh urdhëroren e duhur:
- Dottore a paziente: " profondamente, per favore."
- A un amico: " e tanta acqua."
- In farmacia: " una compressa dopo i pasti."
- A tuo fratello: "Non con questa febbre!"
- Il medico: " trentatré."
Pyetje të shpeshta
Si përdoret Urdhërorja në italisht?
Cilat janë gabimet më të shpeshta?
non prendi queste pastiglie (a un amico)→ non prendere queste pastiglie (tu mohore: non + paskajore)signora, va' allo sportello 3→ vada allo sportello 3 (urdhërore mirësjelljeje)