Gramatika · A2
Urdhërorja
nga Alessio · mësues i italishtes për të huaj, master ITALS

Urdhërorja jep udhëzime dhe këshilla: prendi queste gocce, beva molta acqua. Ka dy regjistra: tu-ja e drejtpërdrejtë për miqtë dhe familjen, Lei-ja e sjellshme për mjekun, sportelin, botën.
- 4min lexim
- 15min ushtrime
- A2niveli
Çfarë mëson
- format për tu, Lei, noi, voi
- Kur përdoret urdhërorja
- Gabimet më të shpeshta
- Fjalori: dal medico
Italishtja dhe shqipja përballë
Urdhërorja ngjason, por italishtja ndryshon formën e tu te foljet në -are (parla!) dhe përdor paskajoren për mohimin: non parlare! Përemrat ngjiten në fund: chiamalo, dimmi.
Merre këtë faqe me vete
Fleta e këtij kapitulli në PDF të printueshëm (tabelat në italisht): rregullat, gabimet tipike dhe ushtrimi me zgjidhje. Është në kursin e plotë, ose e merr bashkë me të 61 fletët në një blerje të vetme. Kjo faqe mbetet falas, bashkë me ushtrimet.
Me kursin e plotë, të 61 fletët janë të përfshira.



Fjalori i kësaj faqeje
Zvarrit çdo fjalë te përkufizimi i saj, ose prek fjalën dhe pastaj kutinë.
Format
| tu | Lei (mirësjellje) | noi | voi | Loro (mirësjellje) | |
|---|---|---|---|---|---|
| -are (riposare) | riposa! | riposi! | riposiamo! | riposate! | riposino! |
| -ere (prendere) | prendi! | prenda! | prendiamo! | prendete! | prendano! |
| -ire (dormire) | dormi! | dorma! | dormiamo! | dormite! | dormano! |
| -ire me -isc (finire) | finisci! | finisca! | finiamo! | finite! | finiscano! |
Te mjeku
| Regjistri | Shembull |
|---|---|
| mjeku, me Lei | si accomodi, respiri profondamente, dica trentatré |
| mjeku, mohore | non prenda antibiotici da solo, non esageri |
| një miku | riposati, bevi tanta acqua, non ti preoccupare |
| mohore me tu | non + paskajore: non uscire stasera, non toccare |
Gabimet më të shpeshta
dottore, prendi il mio referto→ prenda il mio referto (me Lei: -a për foljet me -ere)non prendi queste pastiglie (a un amico)→ non prendere queste pastiglie (tu mohore: non + paskajore)signora, va' allo sportello 3→ vada allo sportello 3 (urdhërore mirësjelljeje)
Urdhërore të ngurta të përditshme
| Me tu | Me Lei | Shqip |
|---|---|---|
| scusa | scusi | më fal / më falni |
| senti | senta | dëgjo / dëgjoni |
| guarda | guardi | shiko / shikoni |
| tieni | tenga | merre / merreni |
| figurati | si figuri | s’ka përse |
| aspetta un attimo | aspetti un attimo | prit një çast / prisni një çast |
Shumë prej tyre nuk janë më urdhra të vërtetë: senta dhe guardi hapin një fjali (guardi, il treno è già partito), tenga shoqëron diçka që i jep dikujt, figurati i përgjigjet një «faleminderit». Mësoji si formula, secilën në të dyja trajtat.
Lexo dhe kupto
Gramatika e kapitullit në një tekst të përditshëm: tabela e pishinës.
PISCINA COMUNALE
Regole per i visitatori
Ingressofate la doccia prima di entrare
Vasca grandenuotate sempre a destra
Bordo vascanon correte: il pavimento è bagnato
Cuffiaportate la cuffia, è obbligatoria
Armadiettichiudete l'armadietto e tenete la chiave al polso
Bambininon lasciate i bambini da soli
Per le lezioni, chiedete in segreteria. Buon bagno!
Pyetje
Che cosa è obbligatorio in piscina?
Perché non si può correre a bordo vasca?
«Fate», «chiudete», «tenete»: il cartello parla…
Il cartello dice «non correte». E a un solo bambino, che cosa dici?

A e dije se…?
Urdhërorja italiane ka një veçori të trashëguar nga latinishtja: te foljet në -are trajta pohore është parla!, por ndalimi bëhet me paskajore (non parlare!). Kjo ndodh vetëm në vetën e dytë njëjës, dhe latinishtja bënte njësoj me noli dicere, fjalë për fjalë «mos dëshiro të thuash». Për ty kjo është kthesa e vërtetë e kapitullit: shqipja thotë mos fol! me po atë urdhërore, kurse italishtja të kërkon të hidhesh te paskajorja. Ndalimi italian tingëllon kështu gjithmonë pak më i butë se urdhri.
Ushtrime
Pesë ushtrime sipas vështirësisë. Të fundit rimarrin atë që ke parë më parë.
01 Tu, noi, voi
Plotëso me urdhëroren. Kujdes me foljet në -are: tu parla!
- (tu / parlare) più piano!
- (tu / scrivere) qui il tuo nome.
- (tu / dormire) un po’!
- (noi / andare) !
- (voi / ascoltare) bene.
- (voi / aprire) i libri.
02 I brevi irregolari
Pesë folje kanë formë të shkurtër me tu. Plotëso.
- (tu / andare) a casa!
- (tu / dare) qua!
- (tu / fare) presto!
- (tu / stare) zitto!
- (tu / dire) la verità!
- (tu / essere) gentile!
03 Il negativo
Me tu mohorja merr paskajoren: non parlare! Shndërro.
- Parla! →
- Scrivi! →
- Andate! →
- Fai così! →
- Andiamo! →
- Di’ niente! →
04 Con i pronomi attaccati
Përemri ngjitet në fund: chiamalo! Rishkruaj.
- Chiama Marco! →
- Scrivi a me! →
- Prendi le chiavi! →
- Dai il libro a lui! →
- Fai questo! →
- Alzati! (tu) →
05 Consigli a un amico
Plotëso me urdhëroren, përemrat dhe parafjalët.
Përsëritje foljet vetvetore · përemrat e drejtë · parafjalët e nyjëzuara
- Sei stanco? (riposarsi) un po’!
- Non capisci? (chiedere) professore. (a)
- Il libro è utile: (leggere) !
- Non (preoccuparsi) : ce la farai.
- (scrivere) quando arrivi. (a me)
- E (non dimenticare) le chiavi!
Këto pesë janë një shije. Në këtë sajt ka mbi shtatëqind, falas dhe pa llogari. Zgjidh ushtrimin tjetër →

Çdo temë, një botë
Në aplikacionin
amo Italian, gramatika stërvitet në itinerare tematike me fjalor të specializuar: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia dhe shtatëmbëdhjetë të tjera. Zgjidh botën tënde dhe gramatika vjen vetë, e shpjeguar edhe në shqip.
Gjysma e kursit A1 falas, pa regjistrim
★★★★★(29)nga Alessio, mësues që nga 2018
Shkarko
Lexo dhe kupto
Edhe një tekst me të njëjtën gramatikë: receta e gjyshes në chat.
ultimo accesso 16:15
Pyetje
Qual è il segreto del ragù?
Per quanto tempo non si deve aprire la pentola?
«Non aprire», «non chiamare»: perché c'è l'infinito?
La nonna parla a un solo nipote. E a due nipoti, come direbbe «gira»?
Provo edhe një herë
Zgjidh urdhëroren e duhur:
- Dottore a paziente: " profondamente, per favore."
- A un amico: " e tanta acqua."
- In farmacia: " una compressa dopo i pasti."
- A tuo fratello: "Non con questa febbre!"
- Il medico: " trentatré."
Pyetje të shpeshta
Si shkruhen recetat italiane?
Ç’do të thotë pure pas urdhërores?
Ç’do të thotë dai!?
Si bëhet ndalimi në vetën e dytë njëjës?
Cila është urdhërorja e mirësjelljes?
Cilat urdhërore janë të parregullta?
Ku vendoset përemri me urdhëroren?
Si bëhet ftesa në vend të urdhrit?
FormatBurimet dhe metoda
Ky kapitull shkruhet nga praktika e klasës dhe ndjek nivelin A2 të Kuadrit të Përbashkët Evropian të Referencës. Për të lexuar më tej:
- Treccani, La grammatica italiana: gramatika e referencës e italishtes, në internet
- Këshilli i Evropës, CEFR Companion Volume (2020): përshkrimet e niveleve

Alessio
- Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
- Master në italishten si gjuhë e dytë, Università Giustino Fortunato (Benevento)
- Jep mësim që nga 2018 · 45 vlerësime