Grammatica · C2
De gemarkeerde constructies
door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS
Gesproken Italiaans stelt informatie scherp door haar te verplaatsen: la Vespa, l’ho comprata io (dislocatie), è a Roma che voglio vivere (gekloofde zin). Dit zijn geen fouten: het is de regie van het gesprek, en de dolce vita staat er vol mee.
- 5min lezen
- 15min oefeningen
- C2niveau
Wat je leert
- dislocazione a destra, frase scissa, tema sospeso, ci presentativo
- Wanneer gebruik je de gemarkeerde constructies
- De regie van het gesprek
- Woordenschat: le vacanze italiane
Italiaans en het Nederlands naast elkaar
Het Nederlands legt nadruk met klemtoon en met het is … die. Het Italiaans verplaatst juist de zinsdelen: lui l'ho visto, l'ho visto, lui. In het gesproken Italiaans is dit de norm, niet de uitzondering.
De woorden van deze pagina
Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.
Het repertoire
| Constructie | Hoe het werkt | Op vakantie |
|---|---|---|
| dislocazione a sinistra | il tema prima, ripreso dal pronome | il gelato, lo prendo dopo cena |
| dislocazione a destra | il pronome prima, il tema dopo | lo prendo dopo, il gelato |
| frase scissa | è… che mette a fuoco | è al mare che si sta meglio |
| tema sospeso | il tema si stacca del tutto | Roma, non se ne va mai la voglia |
| ci presentativo | c’è… che introduce | c’è una terrazza che devi vedere |
De regie van het gesprek
| Neutraal | Gemarkeerd | Effect |
|---|---|---|
| ho comprato io la Vespa | la Vespa, l’ho comprata io | il tema è la Vespa, il nuovo è chi |
| voglio vivere a Roma | è a Roma che voglio vivere | esclude le alternative |
| conosco un posto perfetto | c’è un posto che conosco, perfetto | introduce in scena |
De meest gemaakte fouten
la granita, ho assaggiato a Catania→ la granita, l’ho assaggiata a Catania (verplichte hervatting)è che voglio vivere a Roma→ è a Roma che voglio vivere (de gekloofde zin stelt eén element scherp)il tramonto, l’ho visto il tramonto→ il tramonto, l’ho visto (eén hervatting volstaat)
Wist je dat?
Gesproken Italiaans verplaatst voortdurend zinsdelen om nadruk te leggen: il libro, l'ho letto in plaats van ho letto il libro. Dat heet dislocazione en het is geen fout maar een eigen systeem, met een verplicht voornaamwoord dat het verplaatste deel opvangt. Taalkundigen beschouwen deze constructies als een van de duidelijkste kenmerken van het gesproken Italiaans van vandaag.
Oefeningen
Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.
01 La dislocazione a sinistra
Sposta l’oggetto all’inizio e riprendilo con il pronome.
- Ho già letto questo libro. →
- Non conosco quella persona. →
- Ho comprato le sedie ieri. →
- Non ho mai capito la matematica. →
- Ho dato il libro a Marco. →
- Non sopporto queste discussioni. →
02 La dislocazione a destra
Anticipa il pronome e metti l’oggetto in fondo.
- Ho già visto il film. →
- Non trovo le chiavi. →
- Ho detto tutto a Luca. →
- Non conosco quella storia. →
- Ho chiuso la finestra. →
- Non capisco questo passaggio. →
03 La frase scissa
Riscrivi con è … che per mettere in rilievo l’elemento indicato.
- Marco ha rotto il vetro. (Marco) →
- Ti chiamo per questo. (per questo) →
- Parto domani. (domani) →
- Voglio parlare con te. (con te) →
- Mi preoccupa il silenzio. (il silenzio) →
- L’ho saputo ieri. (ieri) →
04 Il tema sospeso e il c’è presentativo
Riscrivi come indicato.
- Non ho ancora parlato con Marco. (tema sospeso) →
- Una persona ti cerca. (c’è presentativo) →
- Un problema complica tutto. (c’è presentativo) →
- Di questo film non mi importa nulla. (tema sospeso) →
- Qualcuno ha suonato. (c’è presentativo) →
- A quella storia non credo. (tema sospeso) →
05 Il parlato di un dialogo
Riscrivi le battute usando le costruzioni marcate del parlato.
Herhaling C1: registro formale · B2: pronomi combinati
- – Hai visto il mio telefono? (dislocazione a destra) →
- – Non ho ancora finito questo lavoro. (a sinistra) →
- – Ti ho chiamato per il preventivo. (scissa) →
- – Una cosa mi preoccupa. (c’è presentativo) →
- – Di Marta non so più niente. (tema sospeso) →
- – Ho dato io la risposta. (scissa) →
Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Alle oefeningen →
Neem deze pagina mee
Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (tabellen in het Italiaans): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Een tip van een docent: grammatica blijft hangen door vaak te herhalen, niet door eén keer te stampen.
Elk onderwerp, een wereld
In de app Ti oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.
Halve leerlijn gratis, zonder account
★★★★★(6)van Alessio, docent sinds 2018
Download Ti voor iPhone ↗︎Zoek op amo Italiaans
Nog één keer
Stel scherp:
- Il tiramisù, nel posto giusto: Treviso.
- la terrazza da' il meglio.
- una spiaggetta che conoscono in pochi.
- La Vespa, guido solo d’estate.
- Lo prendo dopo, : prima la passeggiata.
Veelgestelde vragen
Hoe gebruik je De gemarkeerde constructies in het Italiaans?
Wat zijn de meest gemaakte fouten?
è che voglio vivere a Roma→ è a Roma che voglio vivere (de gekloofde zin stelt eén element scherp)il tramonto, l’ho visto il tramonto→ il tramonto, l’ho visto (eén hervatting volstaat)