Grammatica · B1
De imperatief met voornaamwoorden
door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Bij tu haken de voornaamwoorden achteraan de imperatief: dimmelo, portamelo, alzati. Bij Lei blijven ze ervoor: me lo dica, si accomodi. En vijf korte imperatieven verdubbelen de medeklinker van het voornaamwoord: dammi, dimmi, fallo, stacci, vacci.
- 4min lezen
- 17min oefeningen
- B1niveau
Wat je leert
- Vastgeplakt bij tu en voi: dimmelo, portatemi
- Ervoor bij Lei: me lo dica, si accomodi
- Dammi, fallo, vattene: de medeklinker verdubbelt
- Woordenschat: il bar
Het Italiaans en het Nederlands naast elkaar
Onze gebiedende wijs houdt de voornaamwoorden los: bel hem! Het Italiaans plakt ze vast (chiamalo!) en gebruikt in de ontkenning de infinitief (non chiamarlo!). In de beleefdheidsvorm gaat het voornaamwoord ervoor: lo chiami!
Neem deze pagina mee
Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (in het Nederlands, met de Italiaanse uitleg als bijlage): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Het zit in de volledige cursus, of je krijgt alle 61 overzichten in één aankoop. Deze pagina blijft gratis, oefeningen inbegrepen.
Bij de volledige cursus zitten alle 61 overzichten er al bij.
Bekijk de voorbeelden van de werkbladen →



De woorden van deze pagina
Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.
De twee posities
| Register | Positie | Aan de balie |
|---|---|---|
| tu | vastgeplakt, erachter | scaldamelo, prendine due, siediti qui |
| voi | vastgeplakt, erachter | portatemi il conto, servitevi pure |
| Lei | ervoor, los | me lo scaldi, si accomodi, ne prenda uno |
De ontkenning
| Register | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| tu | non + infinitief (voornaamwoord ervoor of erachter) | non dirmelo! / non me lo dire! |
| Lei | non + congiuntivo, voornaamwoord ervoor | non si preoccupi, non me lo dica |
Goed om te weten
- Volgt er een infinitief, dan hangt het voornaamwoord aan de infinitief, niet aan de imperativo: vieni a trovarmi, prova a chiamarlo.
- Stammi bene! is een groet: het ga je goed. Het is de imperativo van stare met mi eraan, en de m verdubbelt.
De meest gemaakte fouten
lo dimmi subito→ dimmelo subito (bij tu gaat het voornaamwoord achteraan)signora, accomodati→ signora, si accomodi (register Lei)da mi un cornetto→ dammi un cornetto (verdubbeling na da')
Zinnen om mee te nemen
Veel vaste uitdrukkingen zijn een imperativo met een voornaamwoord. Je hoort ze elke dag, en ze laten zich niet woord voor woord vertalen.
| Zin | Betekenis |
|---|---|
| fammi sapere | laat het me weten |
| fatti sentire | laat eens van je horen |
| datti una mossa | schiet eens op |
| fatti coraggio | houd moed |
| lasciami stare | laat me met rust |
| non ti preoccupare | maak je geen zorgen |
Met Lei worden ze mi faccia sapere, si faccia sentire, non si preoccupi.
Bij de klassieken
«Lasciatemi andare! Chi siete voi? Dove mi conducete? Perchè m’avete presa? Lasciatemi andare, lasciatemi andare!»‘Laat me gaan! Wie zijn jullie? Waar brengen jullie me heen? Waarom hebben jullie me meegenomen? Laat me gaan, laat me gaan!’
Lucia roept het naar haar ontvoerders. Lasciate is de imperativo voor voi, het voornaamwoord plakt achteraan, en de klemtoon blijft op la: LA-scia-te-mi. Er verdubbelt hier niets: dat doen alleen de korte vormen zoals da' en di'.
Wist je dat?
Bij de korte gebiedende vormen verdubbelt de eerste medeklinker van het voornaamwoord: di' plus mi wordt dimmi, fa' plus lo wordt fallo, da' plus ci wordt dacci. Bij di' en fa' is dat een spoor van het Latijn: dic mihi werd dimmi, doordat de slot-c van dic zich aanpaste aan de medeklinker erna; de andere korte vormen volgden het voorbeeld. Eén vorm ontsnapt: gli, dat nooit verdubbelt, dus digli.
Lees en begrijp
De grammatica van dit hoofdstuk in een tekst uit het dagelijks leven: een chat over de parmigiana.
online
Vragen
Che cosa deve portare, oltre al vino?
Per chi è la sorpresa?
«Dimmi», «portalo», «digli»: dove va il pronome con l'imperativo?
Completa: «Questo libro è per Anna: ___ appena la vedi» (tu, dare, a lei, il libro).

Oefeningen
Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.
01 Attaccati alla fine
Bij tu, noi, voi plakt het voornaamwoord vast. Herschrijf.
- Chiama Marco! →
- Scrivi a me! →
- Prendi le chiavi! →
- Diamo il libro a lui! →
- Aspettate noi! →
- Alzati presto! →
02 I cinque verbi corti
Va’, da’, fa’, sta’, di’ verdubbelen de medeklinker van het voornaamwoord. Herschrijf.
- Dare il libro a me! →
- Dire la verità a me! →
- Fare questo! →
- Andare via! (tu) →
- Stare zitto! (tu) →
- Dare una mano a lui! →
03 Il negativo
Bij tu gebruikt de ontkenning de infinitief, en het voornaamwoord kan ervoor of vastgeplakt. Vorm om.
- Chiamalo! →
- Dimmelo! →
- Alzati! →
- Compratele! (voi) →
- Diamoglielo! →
- Fallo! →
04 Con il Lei: il pronome sta davanti
In de beleefdheidsvorm is de gebiedende wijs een congiuntivo en komt het voornaamwoord ervoor. Herschrijf.
- Chiamalo! (a un cliente) →
- Dimmi! (a un signore) →
- Scusami! (a una signora) →
- Aspettami! (a un collega, Lei) →
- Siediti! (a un ospite, Lei) →
- Dammelo! (a un impiegato, Lei) →
05 Istruzioni in cucina
Vul de gebiedende wijs, de voornaamwoorden en de verbindingswoorden in.
Herhaling gecombineerde voornaamwoorden · verbindingswoorden · A2: imperatief
- (tu / prendere) le uova e (romperle) in una ciotola.
- (aggiungere) il sale, non troppo.
- La pasta? (buttarla) appena l’acqua bolle.
- (non scolare) tutta l’acqua: (tenerne) un po’.
- (mescolare) la crema (essere) liscia. (finché)
- Se serve, (chiedere) a tua madre: (lei / spiegartelo) meglio di me.
Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Kies je volgende oefening →

Elk onderwerp, een wereld
In de app
amo Italiaans oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.
De helft van de A1-cursus gratis, zonder account
★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018
Download
Lees en begrijp
Nog een tekst met dezelfde grammatica: de startpagina van een app.
Tre minuti, poi pensaci tu
Scarica l'app e apri il primo capitolo: leggilo con calma, sono due schermate.
Il test di livello fa paura a tutti: fallo lo stesso, e non prenderlo troppo sul serio. Serve a noi, non a giudicare te.
Gli esercizi sbagliati tornano da soli dopo tre giorni: rifalli senza guardare le soluzioni. Se un audio è troppo veloce, rallentalo con il tasto tartaruga.
Un dubbio di grammatica? Scrivicelo: risponde una persona, non un robot. E la serie dei giorni di studio… non fartela scappare!
Vragen
Dopo quanti giorni tornano gli esercizi sbagliati?
A che cosa serve il tasto tartaruga?
«Fallo» ha due elle perché…
Completa: «È un segreto: ___ per te» (tu, tenere, il segreto).
Nog een tekst over dit onderwerp? Het antwoordapparaat van de dokter · Het recept voor tiramisù
Nog één keer
Haak het voornaamwoord aan of los:
- Questo caffè è freddo: , per favore.
- Prego signora, al tavolo.
- la verità: è decaffeinato?
- Le paste sono fresche: due.
- Non : avete finito i cornetti.
Veelgestelde vragen
Waar ligt de klemtoon in portamelo?
Hoe zeg je «laten we het doen»?
Waarom hoor ik de hele dag dai!?
Waar staat het voornaamwoord bij een bevel?
Wanneer verdubbelt de medeklinker?
Hoe zit het met het ontkennende bevel?
Wat gebeurt er met de beleefde vorm?
Hoe zeg je «ga weg» en «kom hier»?
De twee positiesBronnen en methode
Dit hoofdstuk is geschreven vanuit de lespraktijk en volgt niveau B1 van het Europees Referentiekader. Om verder te lezen:
- Treccani, La grammatica italiana: uitgebreide Italiaanse referentiegrammatica, online
- Raad van Europa, CEFR Companion Volume (2020): niveaubeschrijvingen

Alessio
- Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
- Master Italiaans als tweede taal, Università Giustino Fortunato (Benevento)
- Geeft les sinds 2018 · 45 beoordelingen