Grammatica · B1
De condizionale presente
door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

De condizionale is beleefdheid in grammaticavorm: vorrei un appuntamento klinkt zacht waar voglio bot klinkt. Je gebruikt hem om te vragen, te adviseren, te wensen en te veronderstellen, en zijn stammen zijn dezelfde als die van de toekomende tijd.
- 4min lezen
- 15min oefeningen
- B1niveau
Wat je leert
- Eigen uitgangen: vorrei, potrei, prenderemmo
- Vier taken: vragen, adviseren, wensen, nieuws onder voorbehoud
- De dubbele m: parleremmo of parleremo
- Woordenschat: dal medico
Het Italiaans en het Nederlands naast elkaar
Het Nederlands gebruikt zou; het Italiaans heeft eigen uitgangen: vorrei, partirei. Het gebruik voor onbevestigd nieuws ken je al: il treno arriverebbe alle otto is precies ons de trein zou om acht uur aankomen. Hier vallen de twee talen samen.
Neem deze pagina mee
Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (in het Nederlands, met de Italiaanse uitleg als bijlage): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Het zit in de volledige cursus, of je krijgt alle 61 overzichten in één aankoop. Deze pagina blijft gratis, oefeningen inbegrepen.
Bij de volledige cursus zitten alle 61 overzichten er al bij.
Bekijk de voorbeelden van de werkbladen →
De condizionale ligt niet op de lijn van het werkelijke: hij takt af. Hij zegt wat er zou gebeuren, niet wat gebeurt.



De woorden van deze pagina
Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.
De vormen
| parl-ARE | prend-ERE | dorm-IRE | |
|---|---|---|---|
| io | parlerei | prenderei | dormirei |
| tu | parleresti | prenderesti | dormiresti |
| lui / lei | parlerebbe | prenderebbe | dormirebbe |
| noi | parleremmo | prenderemmo | dormiremmo |
| voi | parlereste | prendereste | dormireste |
| loro | parlerebbero | prenderebbero | dormirebbero |
Vier taken
| Gebruik | Bij de dokter |
|---|---|
| beleefd vragen | vorrei prenotare una visita, potrebbe ricevermi domani? |
| advies geven | dovresti riposare, al posto suo farei le analisi |
| wensen | mi piacerebbe dormire una notte intera |
| onbevestigd nieuws | il nuovo farmaco sarebbe già disponibile |
Goed om te weten
- Onpersoonlijke vormen maken iets zachter zonder dat je een congiuntivo nodig hebt: sarebbe meglio, converrebbe, sarebbe il caso di (sarebbe il caso di chiamarlo: misschien moeten we hem bellen).
- Een wens over het verleden zeg je met de condizionale passato: avrei voluto vederlo, mi sarebbe piaciuto venire.
De meest gemaakte fouten
voglio un appuntamento per domani→ vorrei un appuntamento: het beleefde verzoek gebruikt de condizionalepotevi darmi qualcosa per il mal di testa? (tegen de dokter, nu)→ potrebbe darmi qualcosa? (verzoek in het heden: condizionale, en met Lei)noi prenderemo volentieri un consiglio, se possibile→ prenderemmo volentieri: de beleefde veronderstelling wil de dubbele m
Van bot naar zacht
Dezelfde vraag kan op vier hoogtes staan. Hoe meer je toevoegt, hoe zachter ze klinkt, net als in het Nederlands van «doe de deur dicht» tot «zou u het erg vinden om…».
| Trede | Voorbeeld | Voor wie |
|---|---|---|
| 1. imperativo | chiudi la porta, per favore | vrienden, familie |
| 2. presente | puoi chiudere la porta? | collega's, elke dag |
| 3. condizionale | potresti chiudere la porta? | wie je weinig kent |
| 4. condizionale + dispiacere | le dispiacerebbe chiudere la porta? | formeel, met Lei |
De vierde trede is de zin waarmee beleefde mails eindigen: le dispiacerebbe confermarmi la data?
Bij de klassieken
«Vorrei dirle una parola in confidenza.»‘Ik zou u graag in vertrouwen iets willen zeggen.’
Renzo gaat naar de advocaat en begint beleefd met vorrei in plaats van voglio: wie iets wil, vraagt het in de condizionale. Dirle is een infinitief met het voornaamwoord eraan vast: dire + le (u).
Wist je dat?
De condizionale bestond in het Latijn helemaal niet: het is een Romaanse uitvinding. Hij is gebouwd zoals de toekomende tijd, maar met het verleden van habere: cantare habui, «ik had te zingen», werd canterei. Er was ook een tweede vorm, cantare habebam, die canteria gaf; die leefde in de Siciliaanse dichtersschool van de dertiende eeuw en raakte pas later uit de literaire taal. Vandaar dat de uitgangen op die van ebbi lijken.
Lees en begrijp
De grammatica van dit hoofdstuk in een tekst uit het dagelijks leven: een chat over het concert.
online
Vragen
Perché l'amico non può dire subito di sì?
Che cosa offre Davide, oltre al biglietto?
«Mi piacerebbe, ma…»: qui il condizionale serve a…
Completa la richiesta gentile: «___ chiudere la finestra?» (tu, potere).

Oefeningen
Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.
01 Le forme
Vul de condizionale presente in.
- io (parlare)
- tu (prendere)
- lei (finire)
- noi (lavorare)
- voi (scrivere)
- loro (partire)
02 Gli irregolari
Ze zijn dezelfde als bij de toekomende tijd. Vul aan.
- io (essere)
- tu (avere)
- lui (fare)
- noi (andare)
- voi (venire)
- loro (potere)
- io (volere)
- tu (dovere)
03 Chiedere con garbo
Herschrijf het verzoek beleefder, met de condizionale.
- Mi dai una mano? →
- Voglio un caffè. →
- Puoi aprire la finestra? →
- Mi presti la macchina? →
- Devi parlargli. →
- Ci accompagni tu? →
04 Desiderio, consiglio, notizia incerta
Schrijf D (wens), C (advies) of N (onbevestigd nieuws).
- Mi piacerebbe vivere in Italia. →
- Dovresti dormire di più. →
- Secondo il giornale, il treno arriverebbe alle otto. →
- Vorrei cambiare lavoro. →
- Al posto tuo non lo farei. →
- L’azienda assumerebbe cento persone. →
05 La mail al proprietario
Vul de condizionale en de juiste tijden in.
Herhaling A2: toekomende tijd · indirecte voornaamwoorden
- Buongiorno, (io / volere) chiederLe una cosa.
- (Lei / potere) dirmi quando arriva il tecnico?
- (noi / avere) bisogno di riparare il riscaldamento prima dell’inverno.
- Se possibile, (io / preferire) un appuntamento di mattina.
- (Lei / essere) così gentile da confermarmi la data?
- La (io / ringraziare) molto. Cordiali saluti.
Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Kies je volgende oefening →

Elk onderwerp, een wereld
In de app
amo Italiaans oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.
De helft van de A1-cursus gratis, zonder account
★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018
Download
Lees en begrijp
Nog een tekst met dezelfde grammatica: een e-mail aan een residentie.
Vorrei qualche informazione per settembre
daTomas Berg <t.berg@mail.nl>
ainfo@residenzagiardino.it
datamer 2 lug, 10:15
Gentile direzione,
vorrei prenotare un bilocale per tutto settembre, per me e mia moglie. Sarebbe possibile avere un piano alto?
Avremmo bisogno anche di un posto auto coperto: la macchina è nuova e mia moglie non me lo perdonerebbe mai.
Potreste indicarmi il prezzo finale, pulizie incluse? E sapreste dirmi se a settembre la piscina è ancora aperta?
Un'ultima cosa: ci piacerebbe portare il nostro gatto. È anziano e dormirebbe tutto il giorno, garantito.
Cordiali saluti,
Tomas Berg
Vragen
Per quanto tempo vorrebbe prenotare?
Come descrive il suo gatto?
«Potreste indicarmi il prezzo?»: perché il condizionale e non «potete»?
Completa: «Al posto tuo io non ___ quella casa» (comprare).
Nog een tekst over dit onderwerp? Een afspraak bij de dokter · De horoscoop van de week
Nog één keer
Zet in de condizionale:
- Buongiorno, prenotare una visita.
- Dottore, prescrivermi qualcosa di leggero?
- Al posto tuo subito le analisi.
- Mi dormire otto ore, una volta tanto.
- (Noi) tutti camminare di più.
Veelgestelde vragen
Hoe vraag je beleefd de weg?
Ik zou graag: vorrei of mi piacerebbe?
Hoe zeg je «ik zou het niet weten»?
Waarvoor gebruik je de condizionale?
Wat is het verschil tussen vorrei en voglio?
Hoe zeg je in het Italiaans «naar verluidt»?
Welke werkwoorden zijn onregelmatig?
Wanneer gebruik je de condizionale passato?
De vormenBronnen en methode
Dit hoofdstuk is geschreven vanuit de lespraktijk en volgt niveau B1 van het Europees Referentiekader. Om verder te lezen:
- Treccani, La grammatica italiana: uitgebreide Italiaanse referentiegrammatica, online
- Raad van Europa, CEFR Companion Volume (2020): niveaubeschrijvingen

Alessio
- Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
- Master Italiaans als tweede taal, Università Giustino Fortunato (Benevento)
- Geeft les sinds 2018 · 45 beoordelingen