Grammatica · A2
De directe voornaamwoorden
door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Directe voornaamwoorden vervangen het lijdend voorwerp zodat je het niet herhaalt: compri il pecorino? Sì, lo compro. Ze staan voor het werkwoord, en in de verleden tijd laten ze het deelwoord meebuigen: l’ho comprata.
- 4min lezen
- 18min oefeningen
- A2niveau
Wat je leert
- lo, la, li, le en mi, ti, ci, vi
- Waar ze staan: lo prendo, voglio prenderlo
- In de passato prossimo: l’ho presa
- Woordenschat: il mercato
Het Italiaans en het Nederlands naast elkaar
In het Nederlands staat het lijdend voorwerp na het werkwoord: ik zie hem. In het Italiaans ervoor: lo vedo. Alleen bij een infinitief of gebiedende wijs plakt het achteraan: voglio vederlo, chiamalo! De plaats is hier belangrijker dan de vorm.
Neem deze pagina mee
Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (in het Nederlands, met de Italiaanse uitleg als bijlage): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Het zit in de volledige cursus, of je krijgt alle 61 overzichten in één aankoop. Deze pagina blijft gratis, oefeningen inbegrepen.
Bij de volledige cursus zitten alle 61 overzichten er al bij.
Bekijk de voorbeelden van de werkbladen →



De woorden van deze pagina
Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.
De vormen
| Voornaamwoord | Vervangt | Op de markt |
|---|---|---|
| mi / ti | me / te | mi senti? ti vedo alla bancarella |
| lo | een mannelijk zelfstandig naamwoord | il vino? lo assaggio volentieri |
| la | een vrouwelijk zelfstandig naamwoord | la mozzarella? la prendo subito |
| ci / vi | noi / voi | ci chiamano quando i porcini arrivano |
| li | mannelijk meervoud | i pomodori? li scelgo uno a uno |
| le | vrouwelijk meervoud | le olive? le compro qui da anni |
In de passato prossimo buigt het deelwoord mee
| Zin | Waarom |
|---|---|
| il pane? l’ho preso | lo + ho = l’ho, deelwoord mannelijk |
| la ricotta? l’ho presa | la laat het deelwoord meebuigen: presa |
| i carciofi? li ho presi | li: deelwoord op -i |
| le arance? le ho prese | le: deelwoord op -e |
Goed om te weten
- Lo neemt ook een bijvoeglijk naamwoord over na essere: sei stanca? Sì, lo sono. Het blijft altijd lo, ook bij een vrouw en in het meervoud.
- Aan ecco plakken de voornaamwoorden vast: eccolo (daar is hij), eccola, eccoli, eccomi (hier ben ik).
De meest gemaakte fouten
compro lo domani→ lo compro domani (het voornaamwoord staat voor het werkwoord)la mozzarella? l’ho comprato→ l’ho comprata (met la buigt het deelwoord mee)vedo ti alla bancarella→ ti vedo alla bancarella (nooit na het vervoegde werkwoord)
Luisteren naar, wachten op: in het Italiaans zonder voorzetsel
Veel Nederlandse werkwoorden hebben een voorzetsel bij zich. Hun Italiaanse tegenhanger neemt gewoon een lijdend voorwerp, en dus een direct voornaamwoord.
| Nederlands | Italiaans | Met voornaamwoord |
|---|---|---|
| luisteren naar de radio | ascoltare la radio | l'ascolto |
| wachten op de bus | aspettare l'autobus | l'aspetto |
| zoeken naar de sleutels | cercare le chiavi | le cerco |
| kijken naar de film | guardare il film | lo guardo |
| betalen voor de koffie | pagare il caffè | lo pago io |
Aspetto per l'autobus of ascolto alla radio zijn letterlijke vertalingen die een Italiaan meteen hoort. Het voorzetsel valt gewoon weg.
Wist je dat?
De onbeklemtoonde voornaamwoorden komen rechtstreeks uit het Latijn: lo en la zijn wat er over is van illum en illam, dezelfde vormen die ook de lidwoorden il en la hebben opgeleverd. Lidwoord en voornaamwoord zijn dus tweelingen: il libro en lo leggo gaan terug op hetzelfde woord, met tweeduizend jaar sleet.
Lees en begrijp
De grammatica van dit hoofdstuk in een tekst uit het dagelijks leven: een chat over huisdingen.
sta scrivendo…
Vragen
Dove sono le chiavi della cantina?
Chi ha preso i palloncini?
In «le ho messe», «le» sostituisce…
Completa: «Il giornale? ___ leggo stasera».

Oefeningen
Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.
01 Le forme
Vervang het deel tussen haakjes door het directe voornaamwoord.
- Leggo (il libro) →
- Vedo (la casa) →
- Compro (i biglietti) →
- Mangio (le mele) →
- Aspetto (Marco) →
- Chiamo (Anna e Sara) →
02 Dove si mette
Het voornaamwoord staat voor het werkwoord, maar plakt aan de infinitief. Vul aan.
- Il caffè? prendo volentieri.
- Le chiavi? Non trovo.
- Voglio comprar (il pane).
- Devo chiamar (Maria).
- Puoi aiutar? (me)
- conosci? (noi)
03 Mi, ti, ci, vi
Vul het juiste voornaamwoord in.
- Marco chiama ogni sera. (a me)
- aspetto alle otto. (te)
- La professoressa ascolta. (noi)
- vedo domani, ragazzi. (voi)
- Nessuno capisce. (me)
- accompagno io. (te)
04 Al passato il participio si accorda
Met lo, la, li, le volgt het deelwoord het voornaamwoord. Vul aan.
- La pizza? ho mangiat.
- I libri? ho lett.
- Le lettere? ho scritt.
- Il film? ho vist ieri.
- Le tue amiche? ho incontrat in centro.
- I biglietti? ho comprat online.
05 Al telefono
Vul de directe voornaamwoorden en de juiste tijden in.
Herhaling passato prossimo · keuze van het hulpwerkwoord
- – Hai visto Luca? – Sì, ho vist stamattina.
- – E le chiavi? – Non trovo più: ho perse.
- – Vuoi che aiuti? (te) · Sì, grazie.
- – Chiami tu Anna? – chiamo adesso.
- – I documenti? – Devo ancora prepararli, finisco stasera.
- – Allora aspetto alle nove. (voi)
Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Kies je volgende oefening →

Elk onderwerp, een wereld
In de app
amo Italiaans oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.
De helft van de A1-cursus gratis, zonder account
★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018
Download
Lees en begrijp
Nog een tekst met dezelfde grammatica: een kantoormail.
Prima di venerdì: chi fa che cosa
daSilvia Nardi <s.nardi@studiomora.it>
ateam@studiomora.it
datamar 7 ott, 09:12
Buongiorno a tutti,
il contratto Rossi: l'ho riletto ieri sera e lo firmo oggi. Poi lo manda Piero al cliente.
Le fatture di settembre le ha controllate Anna: le trovate già nella cartella condivisa.
I biglietti per la fiera li compra Marco entro domani. La sala riunioni la prenoto io per giovedì alle nove.
Domande? Mi trovate in ufficio fino alle sei.
Silvia
Vragen
Chi manda il contratto al cliente?
Dove sono le fatture di settembre?
«Le fatture le ha controllatE Anna»: perché il participio finisce in -e?
Completa: «I documenti? ___».
Nog een tekst over dit onderwerp? Pizza bestellen via de chat
Nog één keer
Vervang door het voornaamwoord:
- Il parmigiano? prendo stagionato.
- Le zucchine? scelgo piccole.
- La torta? per stasera.
- I funghi? io.
- Vuoi assaggiare il pecorino? Sì, voglio .
Veelgestelde vragen
Voglio prenderlo of lo voglio prendere?
Ik heb ze gezien: li of le?
Wanneer zeg je ho visto lui in plaats van l'ho visto?
Waar staat het directe voornaamwoord?
Wanneer wordt lo of la afgekort tot l'?
Wat is dat lo dat een hele zin vervangt?
Waarom hoor ik ne in plaats van lo bij hoeveelheden?
Buigt het deelwoord mee bij lo, la, li, le?
Lo, la, li, le: de Italiaanse voornaamwoorden op hun plekBronnen en methode
Dit hoofdstuk is geschreven vanuit de lespraktijk en volgt niveau A2 van het Europees Referentiekader. Om verder te lezen:
- Treccani, La grammatica italiana: uitgebreide Italiaanse referentiegrammatica, online
- Raad van Europa, CEFR Companion Volume (2020): niveaubeschrijvingen

Alessio
- Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
- Master Italiaans als tweede taal, Università Giustino Fortunato (Benevento)
- Geeft les sinds 2018 · 45 beoordelingen