Download on the App StoreVerder in de appIn de app
Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

Grammatica · B2

De positie van het bijvoeglijk naamwoord

door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Etalagepoppen in catwalkjurken, voor grote zwart-witfoto’s · Italiaanse grammatica B2
Un vecchio atelier, una collezione nuova: in de mode is positie alles.

In het Italiaans kan het bijvoeglijk naamwoord voor of na het zelfstandig naamwoord staan, en de positie verandert de betekenis: un vecchio stilista (met lange carrière) is niet uno stilista vecchio (bejaard). Na het naamwoord beschrijft en onderscheidt het; ervoor oordeelt en kleurt het.

  • 4min lezen
  • 15min oefeningen
  • B2niveau

Wat je leert

  • Erachter onderscheidt het, ervoor oordeelt het
  • Un vecchio amico of un amico vecchio?
  • De paren die van betekenis wisselen
  • Woordenschat: la moda

Het Italiaans en het Nederlands naast elkaar

In het Nederlands staat het bijvoeglijk naamwoord vast vóór het zelfstandig naamwoord. In het Italiaans draagt de plaats betekenis: un vecchio amico is een oude vriend, un amico vecchio een bejaarde vriend; un grand'uomo tegenover un uomo grande.

Neem deze pagina mee

Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (in het Nederlands, met de Italiaanse uitleg als bijlage): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Het zit in de volledige cursus, of je krijgt alle 61 overzichten in één aankoop. Deze pagina blijft gratis, oefeningen inbegrepen.

Download dit overzicht met alle andere · € 9

Bij de volledige cursus zitten alle 61 overzichten er al bij.
Bekijk de voorbeelden van de werkbladen →

Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

De woorden van deze pagina

Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.

De basisregel

PositieWaardeIn het atelier
na het zelfstandig naamwoordonderscheidt, objectiefuna giacca blu, un tessuto leggero, la moda italiana
ervoorbeoordeelt, subjectiefuna splendida collezione, un raffinato dettaglio

De paren die van betekenis wisselen

ErvoorErna
un grand’uomo (belangrijk)un uomo grande (lang)
un vecchio amico (al lang bevriend)un amico vecchio (op leeftijd)
una certa notizia (een of ander)una notizia certa (zeker, betrouwbaar)
un povero stilista (beklagenswaardig)uno stilista povero (zonder geld)
diverse borse (verscheidene)borse diverse (verschillend)
Kleuren, vormen, nationaliteiten en materialen staan altijd erna: una borsa rossa, la seta cinese. En bello voor het naamwoord gedraagt zich als het lidwoord: un bel vestito, dei begli abiti, un bello specchio.

Goed om te weten

  • Bijvoeglijke naamwoorden die indelen, mogen nooit vooraan: la politica economica, la cucina italiana, l'energia solare. Italiana cucina bestaat niet.
  • Met twee bijvoeglijke naamwoorden verdeel je het werk: wat beschrijft gaat vooraan, wat indeelt achteraan. Un bel museo archeologico.

De meest gemaakte fouten

  • una rossa giacca → una giacca rossa (kleuren staan erna)
  • un amico vecchio mi ha invitato alla sfilata (bedoeld: al lang bevriend) → un vecchio amico mi ha invitato (ervoor = van lange datum)
  • un bello vestito → un bel vestito (bello wordt ingekort, net als het lidwoord)

Bijvoeglijke naamwoorden die korter worden

Voor bello staat er een tabel in het A1-hoofdstuk over bijvoeglijke naamwoorden. Nog drie gewone bijvoeglijke naamwoorden verliezen een lettergreep vóór het zelfstandig naamwoord.

Bijvoeglijk naamwoordVooraanVoorbeeld
buonobuon, buon' (vrouwelijk, voor een klinker)un buon caffè, una buon'idea
grandegran, grand' (voor een klinker)un gran film, un grand'uomo
santosan, sant'San Marco, Sant'Antonio
signoresignoril signor Rossi

Gran gebruik je niet voor s + medeklinker of z: un grande studente, un grande zaino.

Bij de klassieken

«E pensare che quel pover’uomo di Geppetto era rimasto a casa, a tremare dal freddo in maniche di camicia, per comprare l’Abbecedario al figliuolo!»

‘En dan te bedenken dat die arme Geppetto thuis was gebleven, rillend van de kou in zijn hemdsmouwen, om het abc-boek voor zijn zoon te kopen!’

Pover'uomo, met het bijvoeglijk naamwoord vooraan: beklagenswaardig, niet zonder geld. (Al is Geppetto dat ook, want hij heeft zijn jas verkocht.) De tegenhanger erachter, un uomo povero, zou gewoon een arme man zijn.

Carlo Collodi, Le avventure di Pinocchio, hfst. IX (1881-1883)

Wist je dat?

De plaats van het bijvoeglijk naamwoord is in het Italiaans geen stijl maar betekenis, en dat is een van de weinige gevallen waarin alleen de woordvolgorde de betekenis verandert. Un uomo povero is een arme man, zonder geld; un pover'uomo is een stakker. Un amico vecchio is op leeftijd, un vecchio amico is er al lang. Vooraan staat het oordeel, erachter het feit. Het Nederlands kent er een echo van: «een groot man» is belangrijk, «een grote man» is gewoon lang.

Lees en begrijp

De grammatica van dit hoofdstuk in een tekst uit het dagelijks leven: een woningadvertentie.

Case

Una piccola casa con un giardino grande

Vendiamo una vecchia casa di paese, pietre a vista e un secolo di storia: non una casa vecchia da rifare, però. I lavori sono del 2019.

Al piano terra un unico grande spazio con il camino; di sopra due camere e uno studio piccolo ma pieno di luce.

Dietro, un giardino grande con un vecchio ciliegio. Davanti, la solita piazza italiana: bar, forno, chiacchiere.

Un certo fascino non si può spiegare a parole: venite a vederla. Prezzo giusto.

agenzia Sole · 0541 223344

Vragen

Di che anno sono i lavori di ristrutturazione?

Che cosa c'è nel giardino?

«Una vecchia casa» e «una casa vecchia»: la prima suggerisce…

«Un certo fascino»: qui «certo» prima del nome significa…

Vuoi dire che Piero è tuo amico da trent'anni. Scegli:

Een oud stenen huis in een heuveldorp, met een buitentrap
Una vecchia casa, non una casa vecchia.

Oefeningen

Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.

  1. 01 Dopo il nome, quasi sempre

    Kleuren, vormen, nationaliteiten en deelwoorden komen erna. Zet het bijvoeglijk naamwoord op de juiste plaats.

    1. (rosso) una macchina →
    2. (italiano) un vino →
    3. (rotondo) un tavolo →
    4. (stanco) una giornata →
    5. (nuovo) un telefono →
    6. (elettrico) una bici →

  2. 02 Prima del nome: i più comuni

    Bello, buono, grande, piccolo, giovane, vecchio gaan vaak vooraf. Vul aan.

    1. un ragazzo (bello)
    2. una idea (buono)
    3. un problema (grande)
    4. un appartamento (piccolo)
    5. i amici (vecchio)
    6. un uomo (bello)

  3. 03 Cambia il senso

    Voor of na het zelfstandig naamwoord veranderen ze van betekenis. Leg het verschil uit in één woord.

    1. un vecchio amico / un amico vecchio →
    2. un grand’uomo / un uomo grande →
    3. un povero uomo / un uomo povero →
    4. diverse persone / persone diverse →
    5. un certo signore / una cosa certa →
    6. una nuova casa / una casa nuova →

  4. 04 Bello e buono davanti

    Ze gedragen zich als het lidwoord. Vul aan.

    1. un film (bello)
    2. un studio (bello)
    3. dei occhi (bello)
    4. dei libri (bello)
    5. un amico (buono)
    6. un studente (buono)

  5. 05 La descrizione di una casa

    Vul aan en zet het bijvoeglijk naamwoord op de juiste plaats en in de juiste vorm.

    Herhaling pronominale werkwoorden · als-zin · B1: vergrotende en overtreffende trap

    1. Cerchiamo una casa fuori città. (grande)
    2. Vorremmo una casa , magari da ristrutturare. (vecchio: non nuova)
    3. L’ultima era un appartamento con giardino. (bello)
    4. Aveva finestre e pavimenti . (nuovo, antico)
    5. Il proprietario è un amico di mio padre. (vecchio: di lunga data)
    6. Se (noi / decidere) , (noi / trasferirsi) in primavera.

Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Kies je volgende oefening →

Elk onderwerp, een wereld

In de app amo Italiaans oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.

De helft van de A1-cursus gratis, zonder account

€5,83 per maandjaarabonnement

★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018

Download amo Italiaans voor iPhone ↗︎

Zoek op amo Italiaans

Een bord spaghetti met venusschelpen
Un semplice pranzo, non un pranzo semplice.

Lees en begrijp

Nog een tekst met dezelfde grammatica: een restaurantrecensie.

La Gazzetta della Domenica

domenica 19 ottobre · pagina 15

La recensione

Un semplice pranzo, non un pranzo semplice

di Carla Voghera

La trattoria del porto è tornata. In cucina un grande cuoco, che è anche, va detto, un cuoco grande: due metri abbondanti di calma.

Il menu è corto e onesto: diverse paste, tutte fatte a mano, e piatti diversi dal solito, come il raro coniglio in umido.

Il conto? Da povero studente lo temevo: invece prezzi giusti. Solo il povero tiramisù arriva stanco a fine servizio: l'unica vera caduta della serata.

Torneremo un altro sabato, in buona compagnia: certe sale piccole chiedono voci basse e forchette felici.

Vragen

Com'è il menu della trattoria?

Qual è l'unica vera caduta della serata?

«Diverse paste» e «piatti diversi»: che cosa cambia con la posizione?

«Un grande cuoco che è anche un cuoco grande»: la battuta funziona perché…

Vuoi dire che Anna ha pochi soldi. Scegli:

Nog een tekst over dit onderwerp? Een restaurantrecensie

Nog één keer

Ervoor of erna?

  1. Ha sfilato con elettrico.
  2. Alla sfilata ho rivisto dei tempi dell’accademia.
  3. Che cappotto!
  4. Ho provato prima di trovare la mia.
  5. È , oltre che un grande sarto.

Veelgestelde vragen

Hoe zeg je «de oude stad»?
Meestal il centro storico. La città vecchia bestaat ook, bijvoorbeeld in Bari of Taranto; la vecchia città klinkt eerder als «de stad van vroeger», met heimwee erin. Op de borden langs de weg staat centro storico, en dat is ook wat je vraagt als je de weg zoekt.
Een goede vriend: un buon amico of un amico buono?
Un buon amico, met buono vooraan en ingekort tot buon: iemand op wie je kunt rekenen. Un amico buono legt de nadruk op zijn karakter: een goedhartige vriend. Hetzelfde verschil zit in un buon medico (een goede arts, die zijn vak kent) en un medico buono (een vriendelijke).
Een nieuwe auto: una nuova macchina of una macchina nuova?
Dat hangt af van wat je bedoelt. Una macchina nuova is splinternieuw, net uit de fabriek. Una nuova macchina is een andere auto dan de vorige, ook als hij tweedehands is. Het Nederlands zegt in beide gevallen «een nieuwe auto»; het Italiaans laat de plaats het verschil maken.
Welke bijvoeglijke naamwoorden veranderen van betekenis?
Onder meer povero, vecchio, grande, certo, diverso, unico, semplice, nuovo. Una certa notizia is «een bepaald bericht», una notizia certa «een zeker, betrouwbaar bericht». Het Nederlands speelt hier hetzelfde spel: «een zeker bericht» kan allebei betekenen.
Wat is de standaardplaats?
Achteraan. Dat is de neutrale positie, die onderscheidt: il vino rosso, una macchina veloce. Vooraan wordt het beschrijvend of emotioneel.
Welke soorten staan altijd achteraan?
Kleuren, vormen, nationaliteiten, godsdiensten, en alle bijvoeglijke naamwoorden die van een werkwoord komen: una ragazza italiana, un tavolo rotondo, un libro illustrato.
Wat gebeurt er met twee bijvoeglijke naamwoorden?
Meestal allebei achteraan, verbonden met e: una casa grande e luminosa. Of één voor en één na: una bella casa luminosa.
Verandert de plaats iets aan de nadruk?
Ja. Vooraan klinkt het bijvoeglijk naamwoord als een gegeven eigenschap, achteraan als informatie. Le verdi colline is poëtisch, le colline verdi onderscheidt ze van de bruine.
De positie van het bijvoeglijk naamwoord (B2): De basisregelDe basisregel

Bronnen en methode

Dit hoofdstuk is geschreven vanuit de lespraktijk en volgt niveau B2 van het Europees Referentiekader. Om verder te lezen:

Alessio
Geschreven en nagekeken door

Alessio

  • Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
  • Master Italiaans als tweede taal, Università Giustino Fortunato (Benevento)
  • Geeft les sinds 2018 · 45 beoordelingen
Meer over Alessio →