Download on the App StoreVerder in de appIn de app
Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(7)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

Grammatica · B2

De indirecte rede

door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

De marmeren buste van een Romein in toga · Italiaanse grammatica B2
Disse che sarebbe tornato: geciteerde woorden overleven wie ze uitsprak.

Andermans woorden weergeven verschuift alles: tijden, voornaamwoorden, referentiepunten. «Vengo domani» wordt ha detto che sarebbe venuto il giorno dopo. De sleutel is de condizionale passato voor de toekomst-in-het-verleden.

  • 4min lezen
  • 15min oefeningen
  • B2niveau

Wat je leert

  • «vincerò» (futuro), «vieni!» (imperativo)
  • Wanneer gebruik je de indirecte rede
  • De meest gemaakte fouten
  • Woordenschat: le interviste e il consiglio comunale

Italiaans en het Nederlands naast elkaar

De tijdverschuiving lijkt op het Nederlands, maar het Italiaans verschuift ook de wijs en de plaats- en tijdwoorden: oggi wordt quel giorno, qui wordt lì, en vragen krijgen de congiuntivo: mi chiese dove abitassi.

Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(7)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

De woorden van deze pagina

Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.

De tijdverschuivingen

Gezegde woordenIndirect (hoofdzin in het verleden)
«sono felice» (presente)disse che era felice (imperfetto)
«ho vinto» (passato prossimo)disse che aveva vinto (trapassato)
«vincerò» (futuro)disse che avrebbe vinto (condizionale passato)
«vieni!» (imperativo)disse di venire (di + infinito)
Ook de referentiepunten schuiven: qui → lì, domani → il giorno dopo, ieri → il giorno prima, questo → quello. Staat de hoofdzin in het heden (dice che), dan schuift er niets.

Beroemde interviews

DirectIndirect
Fellini: «i sogni sono l’unica realtà»Fellini disse che i sogni erano l’unica realtà
Ferrari: «costruirò l’auto più bella»promise che avrebbe costruito l’auto più bella
Montessori: «aiutami a fare da solo»chiedeva di aiutare il bambino a fare da solo

De meest gemaakte fouten

  • ha detto che verrà domani → ha detto che sarebbe venuto il giorno dopo (toekomst in het verleden)
  • disse che è stanco → disse che era stanco (het heden glijdt naar de imperfetto)
  • mi ha chiesto che vengo → mi ha chiesto di venire / se venissi (bevel of vraag)

Wist je dat?

In de indirecte rede verschuiven niet alleen de werkwoordstijden, maar ook de plaats- en tijdwoorden: qui wordt lì, oggi wordt quel giorno, domani wordt il giorno dopo. Het Italiaans is daar strenger in dan het Nederlands, dat vaak met de context toekomt. En één verschuiving verrast altijd: wat in de directe rede een toekomende tijd was, wordt in de indirecte een condizionale passato.

Lees en begrijp

De grammatica van dit hoofdstuk. Voorbeeld: een chat over de huisbaas.

SSara
online
S
SaraHo sentito il padrone di casa. Ha detto che sarebbe passato giovedì per il termosifone.19:05
Finalmente! E per la caldaia?19:06
S
SaraHa detto che il tecnico era già venuto la settimana scorsa e che il pezzo nuovo era arrivato ieri.19:07
Ti ha chiesto qualcosa?19:08
S
SaraMi ha chiesto se giovedì saremmo stati a casa e ha detto di lasciare la chiave ai vicini, se usciamo. E ha promesso che questa volta avrebbe avvisato prima.19:09

Vragen

Quando passa il padrone di casa?

Che cosa bisogna fare se si esce?

«Ha detto che sarebbe passato»: nel discorso diretto era…

«Ha detto di lasciare la chiave»: di + infinito riporta…

Marco: «Vengo domani». Riporta: «Marco ha detto che ___ il giorno dopo».

Oefeningen

Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.

  1. 01 I cambiamenti di base

    Herschrijf met dice che.

    1. «Sono stanco.» →
    2. «Non ho tempo.» →
    3. «Verrò domani.» →
    4. «Ho finito ieri.» →
    5. «Ti chiamo dopo.» →
    6. «Vieni con me?» →

  2. 02 Quando il verbo introduttivo è al passato

    Presens → imperfetto, passato prossimo → trapassato, toekomende tijd → samengestelde condizionale. Herschrijf.

    1. «Sono stanco.» (Ha detto) →
    2. «Ho finito.» (Ha detto) →
    3. «Verrò domani.» (Ha detto) →
    4. «Ti chiamo stasera.» (Ha detto) →
    5. «Sto lavorando.» (Ha detto) →
    6. «Non l’ho visto.» (Ha detto) →

  3. 03 Tempo e luogo si spostano

    Vul de verschuiving van de bijwoorden aan.

    1. oggi →
    2. ieri →
    3. domani →
    4. qui →
    5. adesso →
    6. la settimana prossima →

  4. 04 Domande e ordini

    Herschrijf in de indirecte rede.

    1. «Dove abiti?» (Mi ha chiesto) →
    2. «Hai finito?» (Mi ha chiesto) →
    3. «Chiamami!» (Mi ha detto) →
    4. «Non farlo.» (Mi ha detto) →
    5. «Perché sei in ritardo?» (Mi ha chiesto) →
    6. «Aspettatemi qui.» (Ci ha detto) →

  5. 05 Il racconto della telefonata

    Geef het telefoongesprek weer in de indirecte rede, in de verleden tijd.

    Herhaling concordanza al congiuntivo · congiuntivo imperfetto

    1. «Ho parlato con il capo ieri.» → Mi ha detto che
    2. «Domani ti mando il contratto.» → Ha aggiunto che
    3. «Hai già firmato?» → Mi ha chiesto se
    4. «Non preoccuparti.» → Mi ha detto di
    5. «Qui è tutto pronto.» → Ha detto che
    6. «Ci vediamo la settimana prossima.» → Ha concluso che

Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Alle oefeningen →

Neem deze pagina mee

Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (tabellen in het Italiaans): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Een tip van een docent: grammatica blijft hangen door vaak te herhalen, niet door eén keer te stampen.

Download het overzicht (PDF)
App TiApp TiApp Ti

Elk onderwerp, een wereld

In de app Ti oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.

Halve leerlijn gratis, zonder account

€5,83 per maandmet het jaarabonnement

★★★★★(7)van Alessio, docent sinds 2018

Download Ti voor iPhone ↗︎

Zoek op amo Italiaans

Lees en begrijp

De grammatica van dit hoofdstuk. Voorbeeld: een verslag uit de gemeenteraad.

La Gazzetta della Domenica

domenica 9 febbraio · pagina 3

Il consiglio

Quello che in aula è stato detto davvero

di Dario Neri

Serata lunga in consiglio comunale, sul mercato coperto.

Il sindaco ha ricordato che due anni fa aveva promesso banchi nuovi e ha assicurato che sarebbero arrivati entro la primavera.

L'opposizione ha risposto che la promessa era identica a quella dell'anno prima e ha chiesto se i fondi fossero stati davvero trovati.

Una commerciante ha raccontato che il suo banco perdeva clienti da mesi e ha invitato tutti a passare il sabato mattina, «per capire di che cosa parliamo».

Il presidente ha chiuso dicendo che la delibera sarebbe stata votata entro il mese. In sala, pochi applausi e molti taccuini.

Vragen

Che cosa aveva promesso il sindaco due anni fa?

Che cosa ha chiesto l'opposizione?

Nel discorso diretto il sindaco aveva detto «arriveranno». Perché qui «sarebbero arrivati»?

«Ha invitato tutti a passare»: la costruzione a + infinito riporta…

«Ho già pagato», ha detto Anna. Riporta: «Anna ha detto che ___».

Nog één keer

Geef de woorden weer:

  1. «Torno presto.» → Disse che presto.
  2. «Ho firmato il contratto.» → Disse che il contratto.
  3. «Sono stanco oggi.» → Disse che stanco quel giorno.
  4. «Chiamami domani!» → Mi chiese il giorno dopo.
  5. «Vincerò io.» → Giurò che lui.

Veelgestelde vragen

Hoe gebruik je De indirecte rede in het Italiaans?
Hij zei dat hij zou winnen: interviews leven twee keer. Andermans woorden weergeven verschuift alles: tijden, voornaamwoorden, referentiepunten. "Vengo domani" wordt ha detto che sarebbe venuto il giorno dopo . De sleutel is de condizionale passato voor de toekomst-in-het-verleden.
Wat zijn de meest gemaakte fouten?
De fouten die ik in de les het vaakst hoor:
  • disse che è stanco → disse che era stanco (het heden glijdt naar de imperfetto)
  • mi ha chiesto che vengo → mi ha chiesto di venire / se venissi (bevel of vraag)
Zijn er oefeningen en een PDF over De indirecte rede?
Op deze pagina staan 5 interactieve oefeningen die zichzelf nakijken, met de antwoorden, plus een printbaar PDF-blad. Alles gratis, zonder account.
Welke tijden verschuiven?
De presente wordt imperfetto, de passato prossimo wordt trapassato, de futuro wordt condizionale passato: «verrò» wordt ha detto che sarebbe venuto. De imperfetto en de trapassato veranderen niet.
Waarom sarebbe venuto en niet verrebbe?
Omdat het Italiaans voor de toekomst gezien vanuit het verleden de condizionale passato gebruikt. Het Nederlands zegt «hij zou komen» met de onvoltooide vorm; het Italiaans verplicht de voltooide.
Wat gebeurt er met de gebiedende wijs?
Die wordt di plus infinitief of een conjunctief: «vieni!» wordt mi ha detto di venire, of mi ha detto che venissi. De eerste vorm is gewoner.
Hoe zit het met vragen?
Met se voor ja-neevragen (mi ha chiesto se venivo) en met het vraagwoord voor de andere (mi ha chiesto dove andavo). De vraagvolgorde verdwijnt.
Verschuiven de tijden altijd?
Niet als de hoofdzin in het heden staat: dice che viene. En niet als het gezegde nog steeds waar is: ha detto che l'italiano è bello mag met de presente blijven.