Download on the App StoreVerder in de appIn de app
Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

Grammatica · A2

Stare + gerundio

door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Een verlicht stadion van bovenaf, met de atletiekbaan om het veld · Italiaanse grammatica A2
Sta tirando, stanno esultando: voetbal vertel je live.

Om te zeggen dat iets nu net gebeurt, gebruikt het Italiaans stare + gerundio: sto guardando la partita. Het is het live commentaar van de taal: de handeling terwijl ze zich afspeelt.

  • 4min lezen
  • 16min oefeningen
  • A2niveau

Wat je leert

  • Stare in de presente + gerundio: sto guardando
  • Alleen voor wat nú gebeurt
  • Van de bank naar het stadion
  • Woordenschat: il calcio

Het Italiaans en het Nederlands naast elkaar

Sto mangiando is precies ons ik ben aan het eten. Let wel op: het Italiaans gebruikt de vorm veel minder. Voor gewoontes volstaat de gewone tegenwoordige tijd: lavoro in banca, niet sto lavorando in banca.

Neem deze pagina mee

Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (in het Nederlands, met de Italiaanse uitleg als bijlage): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Het zit in de volledige cursus, of je krijgt alle 61 overzichten in één aankoop. Deze pagina blijft gratis, oefeningen inbegrepen.

Download dit overzicht met alle andere · € 9

Bij de volledige cursus zitten alle 61 overzichten er al bij.
Bekijk de voorbeelden van de werkbladen →

De tijdlijn
stare + gerundiopresenteNU

Stare + gerundio duurt, maar alleen rond nu: sto mangiando. De gewone tegenwoordige tijd dekt ook gewoontes.

Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

De woorden van deze pagina

Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.

De constructie

OnderdeelHoe je het vormtVoorbeelden
stare in de presentesto, stai, sta, stiamo, state, stannosto guardando, stanno vincendo
gerundio -are-andogiocando, tifando, dribblando
gerundio -ere / -ire-endocorrendo, perdendo, finendo
onregelmatigfacendo, dicendo, bevendoil mister sta dicendo qualcosa
In de imperfetto versla je het verleden live: stavo guardando la partita quando è arrivato il rigore. En anders dan in het Engels gebruik je hem niet voor de toekomst: domani gioco, niet sto giocando domani.

Van de bank naar het stadion

ZinMoment
stanno entrando in camponu, voor je ogen
il portiere sta parando tuttoeen handeling die doorgaat
stavamo festeggiando quando hanno pareggiatolive, maar in het verleden

Goed om te weten

  • Andare en venire met een gerundio vertellen een langzame verandering: la situazione va migliorando, il rumore veniva crescendo. Hoog register, maar goed om te herkennen.
  • Rond Rome hoor je ook stare a met de infinitief, in dezelfde betekenis: che stai a fare?, wat ben je aan het doen? Spreektaal uit het Midden, niet de standaard.

De meest gemaakte fouten

  • sto gioco a calcio ogni sabato → gioco a calcio ogni sabato (gewoontes nemen de gewone presente)
  • stanno vincendo ieri sera → stavano vincendo ieri sera (in het verleden: stare in de imperfetto)
  • sto bevendo un caffè domani → domani bevo un caffè (geen stare + gerundio voor de toekomst)

Ik zit te lezen: de Nederlandse houdingswerkwoorden

Het Nederlands zegt vaak met zitten, liggen, staan of lopen + te dat iets aan de gang is. Het Italiaans heeft daar één vorm voor.

NederlandsItaliaans
ik zit te lezensto leggendo
hij ligt te slapensta dormendo
ze staat te kokensta cucinando
ze lopen te zingenstanno cantando
ik zat te wachten toen hij beldestavo aspettando quando ha chiamato

Wil je de houding toch noemen, dan zeg je het apart: è seduto in poltrona e legge, hij zit in de stoel en leest.

Wist je dat?

Het gerundio komt van de Latijnse ablativus cantando, «door te zingen». Het Italiaans gebruikt de omschrijving met stare veel spaarzamer dan het Engels: sto mangiando zeg je alleen als het écht op dit moment gebeurt. Waar het Engels I'm working in Rome zegt voor een periode, zegt het Italiaans gewoon lavoro a Roma.

Lees en begrijp

De grammatica van dit hoofdstuk in een tekst uit het dagelijks leven: een chat tussen vriendinnen.

GGiulia
online
G
GiuliaTi disturbo? Che stai facendo?13:44
Sto cucinando. Sul divano c'è Leo: sta dormendo da un'ora.13:45
G
GiuliaBeato lui. Io sto ancora lavorando: stiamo preparando la presentazione per domani.13:46
Dai, sarà quasi finita, no?13:47
G
GiuliaQuasi. E fuori sta piovendo di nuovo. Passi a prendermi tu stasera?13:48

Vragen

Che cosa sta facendo Leo?

Da quanto tempo dorme?

«Sto cucinando» significa che cucino…

Completa: «Non posso parlare adesso: ___» (io, guidare).

Het vak van een stadion vol supporters tijdens de wedstrijd
Stanno esultando: stare + gerundio is de vorm van nu.

Oefeningen

Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.

  1. 01 Il gerundio

    Schrijf het gerundio.

    1. parlare →
    2. leggere →
    3. dormire →
    4. fare →
    5. bere →
    6. dire →

  2. 02 Sto facendo

    Vul stare + gerundio in.

    1. (io / mangiare) adesso.
    2. (tu / studiare) ?
    3. Marco (dormire) .
    4. (noi / uscire) proprio ora.
    5. (voi / fare) i compiti?
    6. I bambini (giocare) in giardino.

  3. 03 Presente semplice o stare + gerundio?

    Stare + gerundio is alleen voor wat nu gebeurt. Kies.

    1. Ogni giorno (io / lavorare) otto ore.
    2. Non posso parlare: (lavorare) .
    3. Di solito (noi / mangiare) alle otto.
    4. Richiamo dopo: (noi / mangiare) .
    5. Marco (studiare) medicina da tre anni.
    6. Zitti! Marco (studiare) .

  4. 04 Al passato

    Stavo facendo: de handeling die bezig was in het verleden. Vul aan.

    1. (io / dormire) quando hai chiamato.
    2. (noi / uscire) quando è cominciato a piovere.
    3. Che cosa (tu / fare) ieri alle otto?
    4. (loro / cenare) quando siamo arrivati.
    5. (lei / leggere) e non mi ha sentito.
    6. (io / pensare) proprio a te!

  5. 05 Messaggi

    Vul stare + gerundio in, heden of verleden, en de voornaamwoorden.

    Herhaling passato prossimo · imperfetto · directe voornaamwoorden · reflexieve werkwoorden

    1. – Ciao! Che (tu / fare) ? – (io / preparare) la cena.
    2. – (io / arrivare) fra dieci minuti.
    3. – Ieri (io / provare) a chiamarti ma non (tu / rispondere) .
    4. – Scusa, (io / guidare) e non ho sentito. (il telefono)
    5. – Di solito (io / spegnere) il telefono in macchina.
    6. – Va bene, (noi / vedersi) dopo.

Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Kies je volgende oefening →

Elk onderwerp, een wereld

In de app amo Italiaans oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.

De helft van de A1-cursus gratis, zonder account

€5,83 per maandjaarabonnement

★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018

Download amo Italiaans voor iPhone ↗︎

Zoek op amo Italiaans

Het driehoekige bord voor wegwerkzaamheden, op een bergweg
Stiamo riscrivendo, stiamo provando: alles wat nu bezig is.

Lees en begrijp

Nog een tekst met dezelfde grammatica: de nieuwspagina van een app.

Novità · Tuffo Italiano
tuffoitaliano.app/novita

Che cosa stiamo preparando

In queste settimane stiamo lavorando a tre cose grandi.

Stiamo riscrivendo gli esercizi di lettura: testi veri, domande vere. In duecento li state già provando.

Il capitolo dei verbi sta crescendo: stiamo aggiungendo le storie a fumetti, una per tempo verbale.

E sta arrivando la classifica degli amici. Ultima cosa: state leggendo questa pagina invece di studiare. Tornate agli esercizi!

Vragen

A quante cose grandi stanno lavorando?

In quanti stanno già provando i nuovi esercizi?

«Sta crescendo»: il gerundio di crescere finisce in -endo perché…

Completa: «Non ora! ___ i compiti» (io, finire).

Nog een tekst over dit onderwerp? Een verjaardagskaart

Nog één keer

Bouw stare + gerundio:

  1. Zitto, il rigore!
  2. I tifosi da un’ora.
  3. Che cosa ? Inizia il secondo tempo!
  4. due a zero quando hanno pareggiato.
  5. L’arbitro il VAR.

Veelgestelde vragen

Ik sta op het punt te vertrekken: hoe zeg je dat?
Met stare per en de infinitief: sto per partire. Het is het moment vlak ervoor, niet de handeling zelf. Stavano per chiudere, ze gingen net dicht. Vergis je niet: sto partendo betekent dat je al onderweg bent of net vertrekt.
Waarom kun je niet sto sapendo zeggen?
Omdat sapere een toestand is, geen handeling die je kunt onderbreken. Werkwoorden als sapere, volere, conoscere, piacere en essere komen bijna nooit met stare: so la risposta, voglio un caffè, mi piace questa canzone. Het Nederlands doet hetzelfde: ook «ik ben het aan het weten» zegt niemand.
Ik ben de hele dag aan het werken geweest: hoe zeg je dat?
Niet met sono stato lavorando: die vorm bestaat in het Italiaans niet. Je zegt gewoon ho lavorato tutto il giorno. Stare + gerundio heeft alleen een tegenwoordige tijd en een imperfetto (sto lavorando, stavo lavorando); voor een afgesloten periode neem je de passato prossimo.
Wanneer gebruik je stare + gerundio en wanneer de gewone tegenwoordige tijd?
Sto mangiando alleen voor wat nu, op dit ogenblik, aan de gang is. Voor gewoontes, plannen en algemene feiten gebruik je de presente: mangio alle otto.
Hoe maak je het gerundio?
-are geeft -ando, -ere en -ire geven -endo: parlando, leggendo, dormendo. Onregelmatig zijn facendo, dicendo en bevendo, met dezelfde lange stam als in de imperfetto.
Kun je stare + gerundio in de verleden tijd gebruiken?
Ja, met de imperfetto van stare: stavo mangiando quando è arrivato. Dat is de duidelijkste manier om te zeggen dat het ene het andere onderbrak.
Waar staan de voornaamwoorden bij het gerundio?
Vastgeplakt aan het gerundio als het alleen staat (guardandolo), maar vóór stare in de omschrijving: lo sto guardando. Allebei komen voor, de tweede is gewoner.
Wat betekent het gerundio zonder stare?
Manier of gelijktijdigheid: ho imparato l'italiano leggendo, ik heb Italiaans geleerd door te lezen. Belangrijk: het onderwerp moet hetzelfde zijn als dat van de hoofdzin.
Stare + gerundio (A2): De constructieDe constructie

Bronnen en methode

Dit hoofdstuk is geschreven vanuit de lespraktijk en volgt niveau A2 van het Europees Referentiekader. Om verder te lezen:

Alessio
Geschreven en nagekeken door

Alessio

  • Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
  • Master Italiaans als tweede taal, Università Giustino Fortunato (Benevento)
  • Geeft les sinds 2018 · 45 beoordelingen
Meer over Alessio →