Download on the App StoreVerder in de appIn de app
25 leesboeken op niveau en een woordenboek met 4.000 woordenApp Store★★★★★(7)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

Grammatica · C2

De literaire tijden

door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Een hand bladert door een oud boek · Italiaanse grammatica C2
Hij stond op en keek naar het meer: de pagina heeft haar eigen tijden.

Italiaanse verhaalkunst heeft haar eigen tijdmechaniek: de passato remoto draagt de handeling (uscì, vide, disse), de imperfetto legt de achtergrond, de trapassato remoto (quando ebbe finito, partì) leeft alleen na quando en appena. De klassiekers lezen is haar aan het werk zien.

  • 5min lezen
  • 17min oefeningen
  • C2niveau

Wat je leert

  • passato remoto, imperfetto, trapassato prossimo, trapassato remoto
  • Wanneer gebruik je de literaire tijden
  • De motor van het verhaal
  • Woordenschat: la narrativa storica

Italiaans en het Nederlands naast elkaar

Het Nederlands vertelt in de onvoltooid verleden tijd. De Italiaanse literaire vertelling gebruikt de passato remoto en, na appena of dopo che, het zeldzame trapassato remoto: appena ebbe finito, uscì.

De tijdlijn
trapassato remotopassato remotopresenteNU

De trapassato remoto komt vóór de passato remoto, en alleen na appena of dopo che: appena ebbe finito, uscì.

25 leesboeken op niveau en een woordenboek met 4.000 woordenApp Store★★★★★(7)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

De woorden van deze pagina

Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.

De motor van het verhaal

TijdRolOp de pagina
passato remotogli eventi in catenasi alzò, aprì la finestra, guardò il lago
imperfettolo sfondo e i pensieriil lago era immobile, pensava a sua madre
trapassato prossimoil prima già notoaveva lasciato il paese dieci anni prima
trapassato remotoil prima immediato, dopo quando/appenaquando ebbe letto la lettera, la bruciò
De historische presente is de andere versnelling van het vertellen: Cesare passa il Rubicone, en de lezer staat erbij. Veel hedendaagse romans wisselen remoto en presente af om de afstand tot de scène te regelen.

Manzoni in miniatuur

ZinMechanisme
don Abbondio tornava tranquillo, quando vide i bravisfondo all’imperfetto, evento al remoto
appena li ebbe visti, si fermòtrapassato remoto: anteriorità immediata
aveva sempre evitato i guai: quella sera non potètrapassato prossimo per l’abitudine precedente

De meest gemaakte fouten

  • quando aveva finito la lettera, la bruciòquando ebbe finito la lettera, la bruciò (na quando + remoto: trapassato remoto)
  • si alzava, apriva la porta e uscì (catena di eventi)si alzò, aprì la porta e uscì (geketende gebeurtenissen nemen de remoto)
  • il paese fu povero e la gente partì ogni annoil paese era povero e la gente partiva ogni anno (achtergrond en gewoonte)

Wist je dat?

Sommige vormen leven alleen nog op papier. De trapassato remoto (ebbi fatto) komt uitsluitend voor na appena, quando en dopo che met een passato remoto ernaast. De congiuntivo imperfetto in zelfstandige wensen (fosse vero!) is literair. En het participio presente als echt werkwoord (i cittadini aventi diritto) leeft alleen nog in juridische taal. Ze herkennen is C2; ze gebruiken hoeft niet.

Oefeningen

Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.

  1. 01 Il trapassato remoto

    Si usa solo dopo quando, dopo che, appena con un passato remoto. Completa.

    1. Appena (lui / finire) di parlare, uscì.
    2. Dopo che (loro / arrivare) , cominciò la cerimonia.
    3. Quando (io / leggere) la lettera, capii tutto.
    4. Appena (noi / uscire) , cominciò a piovere.
    5. Dopo che (lei / partire) , la casa parve vuota.
    6. Quando (loro / mangiare) , si alzarono da tavola.

  2. 02 Il congiuntivo nei testi antichi

    Riscrivi in italiano d’oggi, mantenendo il senso.

    1. Ch’io vada o resti, poco importa. →
    2. Volle che si facesse silenzio. →
    3. Temeva non giungesse in tempo. →
    4. Fosse anche vero, non cambierebbe nulla. →
    5. Chiunque ei sia, lo riceva. →
    6. Pria che il sole tramonti… →

  3. 03 Il presente storico

    Riscrivi il passo al presente storico, come si fa nelle cronache e nei saggi.

    1. Nel 1861 l’Italia si unì. →
    2. Dante scrisse la Commedia in esilio. →
    3. Nel 1348 la peste arrivò a Firenze. →
    4. Galileo pubblicò il Sidereus Nuncius nel 1610. →
    5. Cavour morì poco dopo. →
    6. L’assemblea approvò la legge. →

  4. 04 Riconoscere il tempo

    Scrivi il nome del tempo verbale.

    1. ebbe detto →
    2. disse →
    3. aveva detto →
    4. avrebbe detto →
    5. dicesse →
    6. avesse detto →

  5. 05 La pagina di romanzo

    Completa con i tempi della narrazione letteraria.

    Herhaling C1: passato remoto · concordanza dei tempi

    1. Quando (lui / entrare) nella stanza, tutti (tacere) .
    2. Appena (sedersi) , (cominciare) a parlare.
    3. Nessuno (osare) interromperlo, benché molti (dissentire) .
    4. Disse che l’indomani (partire) per non tornare.
    5. Solo più tardi (loro / capire) che cosa (accadere) davvero.
    6. Ma allora (essere) troppo tardi.

Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Alle oefeningen →

Neem deze pagina mee

Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (tabellen in het Italiaans): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Een tip van een docent: grammatica blijft hangen door vaak te herhalen, niet door eén keer te stampen.

Download het overzicht (PDF)
App TiApp TiApp Ti

Elk onderwerp, een wereld

In de app Ti oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.

Halve leerlijn gratis, zonder account

€5,83 per maandmet het jaarabonnement

★★★★★(7)van Alessio, docent sinds 2018

Download Ti voor iPhone ↗︎

Zoek op amo Italiaans

Nog één keer

Regisseer de scène als een verteller:

  1. La sera calda; Renzo fino al ponte.
  2. Appena il biglietto, lo strappò.
  3. il paese da ragazzo, e nessuno lo ricordava.
  4. La porta di colpo: tutti .

Veelgestelde vragen

Hoe gebruik je De literaire tijden in het Italiaans?
Hij stond op en keek naar het meer: de pagina heeft haar eigen tijden. Italiaanse verhaalkunst heeft haar eigen tijdmechaniek: de passato remoto draagt de handeling ( uscì, vide, disse ), de imperfetto legt de achtergrond, de trapassato remoto ( quando ebbe finito, partì ) leeft alleen na quando en appena .
Wat zijn de meest gemaakte fouten?
De fouten die ik in de les het vaakst hoor:
  • si alzava, apriva la porta e uscì (catena di eventi)si alzò, aprì la porta e uscì (geketende gebeurtenissen nemen de remoto)
  • il paese fu povero e la gente partì ogni annoil paese era povero e la gente partiva ogni anno (achtergrond en gewoonte)
Zijn er oefeningen en een PDF over De literaire tijden?
Op deze pagina staan 5 interactieve oefeningen die zichzelf nakijken, met de antwoorden, plus een printbaar PDF-blad. Alles gratis, zonder account.
Welke tijden zijn alleen nog literair?
De trapassato remoto, het participio presente met werkwoordswaarde, en de conjunctief in zelfstandige wensen. De passato remoto zelf is niet literair maar regionaal: in het zuiden gewoon gesproken taal.
Wanneer gebruik je de trapassato remoto?
Alleen in een bijzin met appena, quando, dopo che en een passato remoto in de hoofdzin: appena ebbe finito, uscì. Buiten die context bestaat hij niet.
Wat is het historisch presens?
De tegenwoordige tijd voor gebeurtenissen uit het verleden, om ze levendiger te maken: nel 1492 Colombo arriva in America. Heel gewoon in geschiedenisboeken en documentaires.
Wat betekent fosse vero?
«Was het maar waar», een zelfstandige conjunctief die een wens uitdrukt. Dezelfde constructie als magari fosse en volesse il cielo.
Moet ik deze vormen actief beheersen?
Nee, herkennen volstaat. Wie Italiaanse literatuur leest komt ze tegen; wie Italiaans schrijft heeft ze zelden nodig, tenzij hij een roman schrijft die in de negentiende eeuw speelt.