Grammatica · A1
Ontkenning en vragen
door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

De Italiaanse ontkenning is één woord: non, altijd voor het werkwoord. En de eenvoudigste vraag verandert zelfs de woordvolgorde niet: intonatie volstaat. Prendi un caffè?
- 4min lezen
- 20min oefeningen
- A1niveau
Wat je leert
- non voor het werkwoord, en de dubbele ontkenning
- Vragen zonder inversie: de intonatie doet het werk
- De vraagwoorden: chi, che cosa, dove, quando, come, perché, quanto
- Woordenschat: il bancone del bar
Het Italiaans en het Nederlands naast elkaar
Ontkennen is eenvoudiger dan in het Nederlands: non vóór het werkwoord, klaar. Geen geen versus niet, geen verplaatsing naar het eind van de zin. Wel houdt het Italiaans de dubbele ontkenning die wij vermijden: non ho visto nessuno is correct. Vragen vragen geen inversie: dezelfde woordvolgorde, alleen je stem gaat omhoog.
Neem deze pagina mee
Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (in het Nederlands, met de Italiaanse uitleg als bijlage): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Het zit in de volledige cursus, of je krijgt alle 61 overzichten in één aankoop. Deze pagina blijft gratis, oefeningen inbegrepen.
Bij de volledige cursus zitten alle 61 overzichten er al bij.
Bekijk de voorbeelden van de werkbladen →



De woorden van deze pagina
Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.
De ontkenning
| Type | Voorbeeld |
|---|---|
| non + werkwoord | non capisco, non c’è zucchero |
| non… mai | non bevo mai il caffè dopo cena |
| non… niente / nessuno | non ordino niente, non c’è nessuno |
| non… più | non prendo più lo zucchero |
De vraagwoorden
| Woord | Voorbeeld in de bar |
|---|---|
| chi | chi paga oggi? |
| che cosa / cosa | che cosa prendi? |
| dove | dove sono i tavolini? |
| quando | quando chiudete? |
| perché | perché il gelato qui è così buono? |
| come | come si dice «flat white» in italiano? |
| quanto / quanti | quanto costa? quanti cornetti avete? |
Goed om te weten
- In de spreektaal versterk je non met mica (non è mica vero), affatto (non mi piace affatto) of per niente. Informeel, maar je hoort ze overal.
- Neanche, nemmeno en neppure betekenen hetzelfde. Vóór het werkwoord staan ze alleen (neanche io lo so), erna vragen ze non: non lo so neanche io.
- Come mai vraagt naar de reden, met een beetje verbazing: come mai non sei venuto? Het klinkt zachter dan perché en wordt veel gebruikt.
De meest gemaakte fouten
io no capisco→ non capisco (de ontkenning is non, voor het werkwoord)c’è non zucchero→ non c’è zucchero (non staat voor het werkwoord)cosa tu prendi?→ cosa prendi? (geen inversie: het vraagwoord volstaat)
Waar «niet» staat, en waar non staat
Het Nederlandse «niet» zwerft naar het eind van de zin. Non zit vast vóór het werkwoord, met alleen de voornaamwoorden ertussen.
| Nederlands | Italiaans |
|---|---|
| ik werk niet | non lavoro |
| ik werk vandaag niet | oggi non lavoro |
| ik heb het niet gezien | non l'ho visto |
| hij belt me niet terug | non mi richiama |
| we gaan morgen niet naar zee | domani non andiamo al mare |
Zoek dus eerst het werkwoord en zet non ervoor. De rest van de zin blijft staan waar hij stond.
Wist je dat?
In het Italiaans is de dubbele ontkenning niet fout maar verplicht: non ho visto nessuno, letterlijk «ik heb niemand niet gezien». Het standaard-Nederlands verbiedt dat (al hoor je het in sommige Vlaamse dialecten nog precies zo), en het klassieke Latijn ook: daar heffen twee ontkenningen elkaar op. Het Italiaans koos een andere logica: alle ontkennende woorden in de zin blijven ontkennend. Alleen als het ontkennende woord vóór het werkwoord staat, valt non weg: nessuno è venuto.
Lees en begrijp
De grammatica van dit hoofdstuk in een tekst uit het dagelijks leven: een post-it op de koelkast.
Per il turno di domani:
Non c'è più niente nel frigo del bar.
Non abbiamo nessun cornetto: chiama il forno!
Il caffè lo prendi amaro, vero?
Non aprire prima delle sette!
A domani ♥
Vragen
Com'è il frigo del bar?
«Vero?» alla fine della frase serve a…
«Non c'è niente» ha due parole negative. È corretto?

Oefeningen
Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.
01 Metti il non
Maak er de ontkennende vorm van.
- Parlo tedesco. →
- Marco è a casa. →
- Abbiamo tempo. →
- Vengono domani. →
- C’è il pane. →
- Sono le tre. →
02 Due negazioni sono giuste
In het Italiaans blijft non staan, ook bij niente, nessuno, mai. Vul aan.
- mangio . (zero cose)
- c’è in casa. (zero persone)
- vado al cinema. (zero volte)
- ho tempo. (zero volte)
- conosco qui. (zero persone)
- capisco . (zero cose)
03 Fai la domanda sì/no
In het Italiaans verandert de woordvolgorde niet: het vraagteken volstaat. Vorm om.
- Parli italiano. →
- Marco è a casa. →
- Avete fame. →
- C’è un problema. →
- Vieni con noi. →
- Il treno parte alle otto. →
04 La parola giusta per chiedere
Vul in met chi, che cosa, dove, quando, come, perché, quanto.
- è quella ragazza? · È mia sorella.
- fai stasera? · Niente di speciale.
- abiti? · A Torino.
- parte il treno? · Alle otto.
- stai? · Bene, grazie.
- studi italiano? · Perché mi piace.
- costa? · Dodici euro.
05 Al telefono
Vul de dialoog aan: vragen, ontkenningen, werkwoorden, lidwoorden, tijden. Dit is heel A1 in één keer.
Herhaling heel A1
- – Pronto, parla?
- – Sono Elena. (tu / essere) a casa?
- – No, (io / essere) a casa: in ufficio.
- — (tu / finire) di lavorare?
- — 18:00. Ma stasera (io / avere) tempo: ho lezione.
- – Va bene. Allora ci vediamo sabato: (esserci) una festa Marta.
Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Kies je volgende oefening →

Elk onderwerp, een wereld
In de app
amo Italiaans oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.
De helft van de A1-cursus gratis, zonder account
★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018
Download
Lees en begrijp
Nog een tekst met dezelfde grammatica: de chat over de diensten in de bar.
3 partecipanti
Vragen
Che cosa non ha ancora Luca?
«Non arriva nemmeno il fornaio»: «nemmeno» significa…
Completa: «Stamattina non vedo ___».
Nog een tekst over dit onderwerp? Een briefje op de koelkast · Het bord in het park
Nog één keer
Ontken of vraag:
- prendo zucchero, grazie.
- costa un cornetto?
- Non c’è in fila: che fortuna.
- sono i bagni, per favore?
- Non bevo il cappuccino dopo pranzo.
Veelgestelde vragen
Hoe vertaal je «geen»?
Waar staat non als er een voornaamwoord bij komt?
Is no hetzelfde als non?
Hoe maak je een zin ontkennend?
Waarom staat er twee keer een ontkenning?
Hoe stel je een vraag?
Wat betekent vero? aan het eind van een zin?
Hoe zeg je nog niet en niet meer?
De ontkenningBronnen en methode
Dit hoofdstuk is geschreven vanuit de lespraktijk en volgt niveau A1 van het Europees Referentiekader. Om verder te lezen:
- Treccani, La grammatica italiana: uitgebreide Italiaanse referentiegrammatica, online
- Raad van Europa, CEFR Companion Volume (2020): niveaubeschrijvingen

Alessio
- Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
- Master Italiaans als tweede taal, Università Giustino Fortunato (Benevento)
- Geeft les sinds 2018 · 45 beoordelingen