Download on the App StoreVerder in de appIn de app
Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

Grammatica · B1

De gecombineerde voornaamwoorden

door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Een steegje met een groene deur, een scooter en planten in potten · Italiaanse grammatica B1
Me lo scaldi? Glielo porto: in de steegjes reizen de voornaamwoorden per twee.

Wanneer een indirect voornaamwoord een direct ontmoet, versmelten ze: mi + lo = me lo, gli + la = gliela. De volgorde ligt vast, indirect eerst: me lo porta? Glielo chiedo subito.

  • 5min lezen
  • 18min oefeningen
  • B1niveau

Wat je leert

  • Indirect eerst, direct daarna: me lo, te la
  • Glielo: één woord voor hem, haar en u
  • De samentrekkingstabel
  • Woordenschat: il bar

Het Italiaans en het Nederlands naast elkaar

In het Nederlands blijven de voornaamwoorden gescheiden: ik heb het hem gegeven. Het Italiaans smelt ze samen tot één woord vóór het werkwoord: gliel'ho dato. De volgorde is meewerkend eerst, lijdend daarna: precies omgekeerd aan het Nederlands.

Neem deze pagina mee

Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (in het Nederlands, met de Italiaanse uitleg als bijlage): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Het zit in de volledige cursus, of je krijgt alle 61 overzichten in één aankoop. Deze pagina blijft gratis, oefeningen inbegrepen.

Download dit overzicht met alle andere · € 9

Bij de volledige cursus zitten alle 61 overzichten er al bij.
Bekijk de voorbeelden van de werkbladen →

Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

De woorden van deze pagina

Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.

De samentrekkingstabel

+ lo+ la+ li+ le+ ne
mime lome lame lime leme ne
tite lote late lite lete ne
gli / le / Leglieloglielaglieliglielegliene
cice loce lace lice lece ne
vive love lave live leve ne
De i wordt e (mi → me), en in de derde persoon versmelt alles tot één woord: glielo geldt voor hem, voor haar en voor het beleefde Lei. In de verleden tijd buigt het deelwoord mee met het directe voornaamwoord: gliel’ho portata.

Aan de bar

ZinErin
il solito? Glielo preparo subitogli + lo
me la fa doppia, la tazzina?mi + la
i cornetti? Ve li scaldovi + li
di brioche ce ne sono dueci + ne

Goed om te weten

  • Bij de onpersoonlijke si draait de volgorde om: lo si fa, niet si lo fa. Het is het enige geval waarin het lijdend voorwerp vóór si komt.
  • Me lo, te lo, ce lo schrijf je los; alleen de vormen met glie- worden één woord: glielo, gliene. Aan een infinitief of imperativo plakt alles vast: dirtelo, portamelo.

De meest gemaakte fouten

  • gli lo porto subito → glielo porto subito (derde persoon: één enkel woord)
  • mi lo scaldi, per favore? → me lo scaldi (mi wordt me voor lo)
  • gliel’ho portato, la spremuta → gliel’ho portata (het deelwoord buigt mee met la spremuta)

Als het voornaamwoord zijn klinker verliest

Voor een klinker verliezen lo en la hun klinker, en ne ook. Li en le nooit.

OnderdelenResultaatVoorbeeld
me + lo + home l'home l'ha detto Marco
te + la + hate l'hate l'ha mandata Anna
glielo + hogliel'hogliel'ho già detto
ce + ne + èce n'èce n'è ancora un po'
me + li + hame li hame li ha dati ieri

In de spreektaal hoor je één lettergreep minder dan je schrijft: me l'ha detto klinkt als drie lettergrepen, niet vier.

Bij de klassieken

«Vorrei un po’ di legno per fabbricare il mio burattino; me lo date?»

‘Ik zou graag wat hout hebben om mijn houten pop te maken; geeft u het mij?’

Geppetto vraagt met twee voornaamwoorden tegelijk: mi (mij) en lo (het hout) worden me lo en staan vóór het werkwoord. In het Nederlands is de volgorde omgekeerd: «het mij», «geeft u het mij».

Carlo Collodi, Le avventure di Pinocchio, hfst. II (1881-1883)

Wist je dat?

Als twee voornaamwoorden naast elkaar komen, verandert het eerste zijn i in een e: mi lo wordt me lo, ti ne wordt te ne. Eigenlijk is het andersom dan het lijkt: me en te zijn de oude vormen, rechtstreeks uit het Latijnse me en te. Alleen het losse, onbeklemtoonde woordje verzwakte zijn klinker tot mi; in het groepje bleef de oude e staan. Bij gli en le gaat het verder: allebei worden ze glie- en plakken ze vast aan het volgende woord, glielo, gliene.

Lees en begrijp

De grammatica van dit hoofdstuk in een tekst uit het dagelijks leven: een chat over de boormachine.

NNico
sta scrivendo…
N
NicoMi presti il trapano per il weekend?15:21
Te lo porto domani in ufficio, va bene?15:22
N
NicoPerfetto. E la prolunga? Senza non arrivo alla parete.15:23
Te la lascio nella stessa borsa. Le punte nuove però trattale bene: me le ha regalate mio padre.15:24
N
NicoTranquillo. A proposito, il tuo libro: l'ho finito. Te lo restituisco con il trapano.15:26
Tienilo. Anzi, daglielo a tua sorella: gliene ho parlato sabato e le piaceva.15:27

Vragen

Dove porterà il trapano?

Chi ha regalato le punte nuove?

«Te lo porto»: che cosa sono «te» e «lo»?

Completa: «La foto? ___ mando subito» (a voi).

De binnenkant van een geopende boormachine: motor, tandwielen en boorkop
Mi presti il trapano? Te lo porto domani.

Oefeningen

Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.

  1. 01 La tabella

    Combineer het indirecte en het directe voornaamwoord.

    1. mi + lo →
    2. ti + la →
    3. gli + li →
    4. le + lo →
    5. ci + le →
    6. vi + lo →
    7. gli + ne →

  2. 02 Sostituisci tutto

    Herschrijf de zin met het gecombineerde voornaamwoord.

    1. Do il libro a Marco. →
    2. Presti la macchina a me? →
    3. Mando le foto a voi. →
    4. Compro i biglietti per te. →
    5. Spiego la regola agli studenti. →
    6. Porti il caffè a noi? →

  3. 03 Dove si mettono

    Voor het werkwoord, of vastgeplakt aan de infinitief en de gebiedende wijs. Vul aan.

    1. Il libro? do domani. (a te)
    2. Le chiavi? Devo dar. (a lui)
    3. La verità? Voglio dir. (a voi)
    4. Il numero? Dammi! (a me, il numero)
    5. I documenti? mandi tu? (a noi)
    6. La risposta? Puoi dar subito. (a me)

  4. 04 Al passato: il participio segue

    Met lo, la, li, le buigt het deelwoord mee. Vul aan.

    1. La lettera? ho spedit ieri. (a lui)
    2. I libri? ho dat stamattina. (a te)
    3. Le foto? ha mandat Marco. (a noi)
    4. Il messaggio? hanno scritt loro. (a me)
    5. Le chiavi? ho lasciat in portineria. (a voi)
    6. Il regalo? abbiamo comprat insieme. (a lei)

  5. 05 Al lavoro

    Vul gecombineerde voornaamwoorden en de juiste tijden in.

    Herhaling A2: directe voornaamwoorden · indirecte voornaamwoorden · ne en ci

    1. – Hai mandato il preventivo al cliente? – Sì, ho mandato ieri.
    2. – E le condizioni? – ho spiegate al telefono.
    3. – Puoi girare la mail anche a me? – Certo, giro subito.
    4. – Se chiede lo sconto? – Non possiamo fare, purtroppo.
    5. – I documenti mancanti? – Ha detto che manda domani. (a noi)
    6. – Bene, poi dici tu com’è andata? (a me)

Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Kies je volgende oefening →

Elk onderwerp, een wereld

In de app amo Italiaans oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.

De helft van de A1-cursus gratis, zonder account

€5,83 per maandjaarabonnement

★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018

Download amo Italiaans voor iPhone ↗︎

Zoek op amo Italiaans

Een zaal in een stedelijk museum met grote schilderijen en rode stoelen
La visita del 20? Ve la confermiamo.

Lees en begrijp

Nog een tekst met dezelfde grammatica: de e-mail van een museum.

La visita del 20: ve la confermiamo

daUfficio gruppi <gruppi@museocivico.it>

ascuola.manzoni@edu.it

dataven 6 mar, 12:02

Gentile professoressa,

la visita per le due classi è confermata: ve la segniamo per venerdì 20 alle 9.30.

I biglietti non serve stamparli: ai ragazzi glieli diamo noi all'ingresso, insieme alla mappa. Le audioguide invece sono poche: ve ne possiamo garantire quindici.

Il laboratorio del pomeriggio è la parte più bella: il materiale ce lo mettiamo noi, voi portate solo i grembiuli.

Se vi serve la fattura, ce lo dica entro mercoledì e gliela prepariamo per il giorno stesso.

A presto,
l'ufficio gruppi

Vragen

Quante audioguide possono garantire?

Che cosa deve portare la scuola?

«Ve ne possiamo garantire quindici»: «ne» sta per…

Completa: «Serve la conferma a Marta? ___ mando io» (a lei, la conferma).

Nog een tekst over dit onderwerp? De mededeling van de VvE

Nog één keer

Versmelt de voornaamwoorden:

  1. Il caffè per il dottore? porto io.
  2. Questa brioche è buonissima: consiglio.
  3. Il resto? tenga pure.
  4. Di paste sono rimaste tre.
  5. La ricevuta? un attimo fa.

Veelgestelde vragen

Hoe zeg je «geef me er een»?
Me ne dai uno? Ne combineert ook met de andere voornaamwoorden: me ne, te ne, gliene, ce ne. Te ne porto due, ik breng je er twee. Gliene ho parlato, ik heb er met hem over gepraat. Het Nederlandse «er» zit dus gewoon in de groep, op de tweede plaats.
Waarom se lo mette en niet si lo mette?
Omdat ook het wederkerende si zijn i in een e verandert als er een tweede voornaamwoord volgt: se lo mette, hij trekt het aan; se l'è dimenticato, hij is het vergeten; se n'è andata, ze is weggegaan. Dezelfde regel als bij mi en ti: me lo, te lo.
Kan glielo ook «het aan hen» betekenen?
Ja. In de spreektaal vervangt gli ook loro, en dus is glielo do «ik geef het hem», «ik geef het haar» én «ik geef het hun». Formeel kan lo do loro, met loro achter het werkwoord, maar dat klinkt als een officiële brief. De context zegt wie bedoeld wordt.
In welke volgorde staan ze?
Het meewerkend voorwerp eerst, het lijdend voorwerp daarna: me lo dai, je geeft het me. Dat is precies andersom dan in het Nederlands, waar «het» vaak eerst komt.
Waarom wordt gli lo tot glielo?
Om de uitspraak: gli en le smelten allebei samen tot glie- en worden aan het tweede voornaamwoord vastgeschreven. Dus glielo, gliela, glieli, gliele, gliene.
Hoe zie ik het verschil tussen «aan hem» en «aan haar»?
Dat zie je niet: glielo do is zowel «ik geef het hem» als «ik geef het haar». Alleen de context maakt het duidelijk, of je zegt lo do a lei.
Waar staan gecombineerde voornaamwoorden bij een infinitief?
Vastgeplakt, allebei: voglio dartelo, devo dirglielo. Met potere, volere en dovere mogen ze ook allebei vooraan: te lo voglio dare.
Buigt het deelwoord mee bij gecombineerde vormen?
Ja, met het lijdend voorwerp: gliel'ho data, ik heb het haar gegeven, als het om la lettera gaat. Het meewerkend voorwerp heeft geen invloed.
De gecombineerde voornaamwoorden (B1): De samentrekkingstabelDe samentrekkingstabel

Bronnen en methode

Dit hoofdstuk is geschreven vanuit de lespraktijk en volgt niveau B1 van het Europees Referentiekader. Om verder te lezen:

Alessio
Geschreven en nagekeken door

Alessio

  • Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
  • Master Italiaans als tweede taal, Università Giustino Fortunato (Benevento)
  • Geeft les sinds 2018 · 45 beoordelingen
Meer over Alessio →