Grammatica · B1
De gecombineerde voornaamwoorden
door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Wanneer een indirect voornaamwoord een direct ontmoet, versmelten ze: mi + lo = me lo, gli + la = gliela. De volgorde ligt vast, indirect eerst: me lo porta? Glielo chiedo subito.
- 5min lezen
- 18min oefeningen
- B1niveau
Wat je leert
- Indirect eerst, direct daarna: me lo, te la
- Glielo: één woord voor hem, haar en u
- De samentrekkingstabel
- Woordenschat: il bar
Het Italiaans en het Nederlands naast elkaar
In het Nederlands blijven de voornaamwoorden gescheiden: ik heb het hem gegeven. Het Italiaans smelt ze samen tot één woord vóór het werkwoord: gliel'ho dato. De volgorde is meewerkend eerst, lijdend daarna: precies omgekeerd aan het Nederlands.
Neem deze pagina mee
Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (in het Nederlands, met de Italiaanse uitleg als bijlage): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Het zit in de volledige cursus, of je krijgt alle 61 overzichten in één aankoop. Deze pagina blijft gratis, oefeningen inbegrepen.
Bij de volledige cursus zitten alle 61 overzichten er al bij.
Bekijk de voorbeelden van de werkbladen →



De woorden van deze pagina
Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.
De samentrekkingstabel
| + lo | + la | + li | + le | + ne | |
|---|---|---|---|---|---|
| mi | me lo | me la | me li | me le | me ne |
| ti | te lo | te la | te li | te le | te ne |
| gli / le / Le | glielo | gliela | glieli | gliele | gliene |
| ci | ce lo | ce la | ce li | ce le | ce ne |
| vi | ve lo | ve la | ve li | ve le | ve ne |
Aan de bar
| Zin | Erin |
|---|---|
| il solito? Glielo preparo subito | gli + lo |
| me la fa doppia, la tazzina? | mi + la |
| i cornetti? Ve li scaldo | vi + li |
| di brioche ce ne sono due | ci + ne |
Goed om te weten
- Bij de onpersoonlijke si draait de volgorde om: lo si fa, niet si lo fa. Het is het enige geval waarin het lijdend voorwerp vóór si komt.
- Me lo, te lo, ce lo schrijf je los; alleen de vormen met glie- worden één woord: glielo, gliene. Aan een infinitief of imperativo plakt alles vast: dirtelo, portamelo.
De meest gemaakte fouten
gli lo porto subito→ glielo porto subito (derde persoon: één enkel woord)mi lo scaldi, per favore?→ me lo scaldi (mi wordt me voor lo)gliel’ho portato, la spremuta→ gliel’ho portata (het deelwoord buigt mee met la spremuta)
Als het voornaamwoord zijn klinker verliest
Voor een klinker verliezen lo en la hun klinker, en ne ook. Li en le nooit.
| Onderdelen | Resultaat | Voorbeeld |
|---|---|---|
| me + lo + ho | me l'ho | me l'ha detto Marco |
| te + la + ha | te l'ha | te l'ha mandata Anna |
| glielo + ho | gliel'ho | gliel'ho già detto |
| ce + ne + è | ce n'è | ce n'è ancora un po' |
| me + li + ha | me li ha | me li ha dati ieri |
In de spreektaal hoor je één lettergreep minder dan je schrijft: me l'ha detto klinkt als drie lettergrepen, niet vier.
Bij de klassieken
«Vorrei un po’ di legno per fabbricare il mio burattino; me lo date?»‘Ik zou graag wat hout hebben om mijn houten pop te maken; geeft u het mij?’
Geppetto vraagt met twee voornaamwoorden tegelijk: mi (mij) en lo (het hout) worden me lo en staan vóór het werkwoord. In het Nederlands is de volgorde omgekeerd: «het mij», «geeft u het mij».
Wist je dat?
Als twee voornaamwoorden naast elkaar komen, verandert het eerste zijn i in een e: mi lo wordt me lo, ti ne wordt te ne. Eigenlijk is het andersom dan het lijkt: me en te zijn de oude vormen, rechtstreeks uit het Latijnse me en te. Alleen het losse, onbeklemtoonde woordje verzwakte zijn klinker tot mi; in het groepje bleef de oude e staan. Bij gli en le gaat het verder: allebei worden ze glie- en plakken ze vast aan het volgende woord, glielo, gliene.
Lees en begrijp
De grammatica van dit hoofdstuk in een tekst uit het dagelijks leven: een chat over de boormachine.
sta scrivendo…
Vragen
Dove porterà il trapano?
Chi ha regalato le punte nuove?
«Te lo porto»: che cosa sono «te» e «lo»?
Completa: «La foto? ___ mando subito» (a voi).

Oefeningen
Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.
01 La tabella
Combineer het indirecte en het directe voornaamwoord.
- mi + lo →
- ti + la →
- gli + li →
- le + lo →
- ci + le →
- vi + lo →
- gli + ne →
02 Sostituisci tutto
Herschrijf de zin met het gecombineerde voornaamwoord.
- Do il libro a Marco. →
- Presti la macchina a me? →
- Mando le foto a voi. →
- Compro i biglietti per te. →
- Spiego la regola agli studenti. →
- Porti il caffè a noi? →
03 Dove si mettono
Voor het werkwoord, of vastgeplakt aan de infinitief en de gebiedende wijs. Vul aan.
- Il libro? do domani. (a te)
- Le chiavi? Devo dar. (a lui)
- La verità? Voglio dir. (a voi)
- Il numero? Dammi! (a me, il numero)
- I documenti? mandi tu? (a noi)
- La risposta? Puoi dar subito. (a me)
04 Al passato: il participio segue
Met lo, la, li, le buigt het deelwoord mee. Vul aan.
- La lettera? ho spedit ieri. (a lui)
- I libri? ho dat stamattina. (a te)
- Le foto? ha mandat Marco. (a noi)
- Il messaggio? hanno scritt loro. (a me)
- Le chiavi? ho lasciat in portineria. (a voi)
- Il regalo? abbiamo comprat insieme. (a lei)
05 Al lavoro
Vul gecombineerde voornaamwoorden en de juiste tijden in.
Herhaling A2: directe voornaamwoorden · indirecte voornaamwoorden · ne en ci
- – Hai mandato il preventivo al cliente? – Sì, ho mandato ieri.
- – E le condizioni? – ho spiegate al telefono.
- – Puoi girare la mail anche a me? – Certo, giro subito.
- – Se chiede lo sconto? – Non possiamo fare, purtroppo.
- – I documenti mancanti? – Ha detto che manda domani. (a noi)
- – Bene, poi dici tu com’è andata? (a me)
Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Kies je volgende oefening →

Elk onderwerp, een wereld
In de app
amo Italiaans oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.
De helft van de A1-cursus gratis, zonder account
★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018
Download
Lees en begrijp
Nog een tekst met dezelfde grammatica: de e-mail van een museum.
La visita del 20: ve la confermiamo
daUfficio gruppi <gruppi@museocivico.it>
ascuola.manzoni@edu.it
dataven 6 mar, 12:02
Gentile professoressa,
la visita per le due classi è confermata: ve la segniamo per venerdì 20 alle 9.30.
I biglietti non serve stamparli: ai ragazzi glieli diamo noi all'ingresso, insieme alla mappa. Le audioguide invece sono poche: ve ne possiamo garantire quindici.
Il laboratorio del pomeriggio è la parte più bella: il materiale ce lo mettiamo noi, voi portate solo i grembiuli.
Se vi serve la fattura, ce lo dica entro mercoledì e gliela prepariamo per il giorno stesso.
A presto,
l'ufficio gruppi
Vragen
Quante audioguide possono garantire?
Che cosa deve portare la scuola?
«Ve ne possiamo garantire quindici»: «ne» sta per…
Completa: «Serve la conferma a Marta? ___ mando io» (a lei, la conferma).
Nog een tekst over dit onderwerp? De mededeling van de VvE
Nog één keer
Versmelt de voornaamwoorden:
- Il caffè per il dottore? porto io.
- Questa brioche è buonissima: consiglio.
- Il resto? tenga pure.
- Di paste sono rimaste tre.
- La ricevuta? un attimo fa.
Veelgestelde vragen
Hoe zeg je «geef me er een»?
Waarom se lo mette en niet si lo mette?
Kan glielo ook «het aan hen» betekenen?
In welke volgorde staan ze?
Waarom wordt gli lo tot glielo?
Hoe zie ik het verschil tussen «aan hem» en «aan haar»?
Waar staan gecombineerde voornaamwoorden bij een infinitief?
Buigt het deelwoord mee bij gecombineerde vormen?
De samentrekkingstabelBronnen en methode
Dit hoofdstuk is geschreven vanuit de lespraktijk en volgt niveau B1 van het Europees Referentiekader. Om verder te lezen:
- Treccani, La grammatica italiana: uitgebreide Italiaanse referentiegrammatica, online
- Raad van Europa, CEFR Companion Volume (2020): niveaubeschrijvingen

Alessio
- Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
- Master Italiaans als tweede taal, Università Giustino Fortunato (Benevento)
- Geeft les sinds 2018 · 45 beoordelingen