Download on the App StoreVerder in de appIn de app
Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

Grammatica · B2

De als-zin: types 1 en 2

door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Een speler haalt uit op doel tijdens de wedstrijd, de tribune achter hem · Italiaanse grammatica B2
Se giocasse lui, vinceremmo: elk sportcafé is een als-zin.

Italiaanse als-zinnen hebben twee versnellingen: de werkelijkheid (se segna, vinciamo: indicatief) en de mogelijkheid (se segnasse, vinceremmo: congiuntivo imperfetto + condizionale). Logica vóór etiketten: hoe sterk geloof je erin?

  • 5min lezen
  • 20min oefeningen
  • B2niveau

Wat je leert

  • Type 1, de werkelijkheid: se segna, vinciamo
  • Type 2, de mogelijkheid: se segnasse, vinceremmo
  • Nuances uit het sportcafé
  • Woordenschat: il calcio

Het Italiaans en het Nederlands naast elkaar

De Nederlandse voorwaardelijke zinnen lijken erop: type 1 met de tegenwoordige tijd, type 2 met zou. Het Italiaans doet hetzelfde met congiuntivo imperfetto + condizionale: se avessi tempo, verrei = als ik tijd had, zou ik komen.

Neem deze pagina mee

Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (in het Nederlands, met de Italiaanse uitleg als bijlage): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Het zit in de volledige cursus, of je krijgt alle 61 overzichten in één aankoop. Deze pagina blijft gratis, oefeningen inbegrepen.

Download dit overzicht met alle andere · € 9

Bij de volledige cursus zitten alle 61 overzichten er al bij.
Bekijk de voorbeelden van de werkbladen →

De tijdlijn
se…presentecondizionaleNU

De hypothese opent een zijtak: komt die uit, dan volgt het gevolg op de condizionale.

Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

De woorden van deze pagina

Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.

De twee types

TypeConstructieIn het stadion
1: werkelijkheidse + indicativo, indicativose vinciamo oggi, andiamo in Europa
2: mogelijkheidse + cong. imperfetto, condizionalese avessimo un bomber vero, vinceremmo il derby
De beroemdste fout van Italië: se avrei bestaat niet. Na se komt nooit de condizionale: se avessi, farei. Ook moedertaalsprekers op de tribune doen het fout, wat troost biedt.

Nuances uit het sportcafé

ZinLezing
se l’arbitro fischia il rigore, è finitaik vind het waarschijnlijk: type 1
se giocasse il capitano, sarebbe un’altra partitamaar hij is geblesseerd: type 2
se per caso arrivassimo quarti, faremmo festamogelijk, maar onwaarschijnlijk: type 2

Goed om te weten

  • Bij type 1 kan de hoofdzin ook een gebiedende wijs of een gewone mededeling zijn: se piove, prendi l'ombrello; se hai fame, c'è la pasta.
  • Se no of sennò betekent «anders»: sbrigati, sennò perdiamo il treno.

De meest gemaakte fouten

  • se avrei i soldi, comprerei l’abbonamento → se avessi i soldi, comprerei l’abbonamento (nooit de condizionale na se)
  • se il mister cambierebbe modulo, vinciamo → se il mister cambiasse modulo, vinceremmo (volledig type 2)
  • se segniamo, vinceremmo → se segniamo, vinciamo (coherent type 1) of se segnassimo, vinceremmo

Korte zinnen met se

Veel alledaagse zinnen zijn een als-zin van een paar woorden. Ze volgen de schema's hierboven niet, en je hoort ze steeds.

FormuleBetekenisVoorbeeld
se non sbaglioals ik me niet vergisse non sbaglio, è giovedì
se non altroin ieder gevalse non altro ci hai provato
se maivoor het geval datse mai, ti chiamo domani
se per casomocht je toevalligse per caso lo vedi, salutalo
se non fosse perals … er niet wasse non fosse per te, non ce l'avrei fatta

De laatste is een type 2 en 3 tegelijk: de als-zin in het heden, het gevolg in het verleden.

Bij de klassieken

«O non sarebbe più saporito se lo friggessi in padella? O se invece lo cuocessi a uso uovo a bere?»

‘Of zou het niet smakelijker zijn als ik het in de pan bakte? Of als ik het juist zacht kookte, om op te drinken?’

Pinocchio heeft honger en vraagt zich af hoe hij het ei zal klaarmaken: twee keer type 2. Se + congiuntivo imperfetto (friggessi, cuocessi), in de hoofdzin de condizionale (sarebbe), en deze keer staat de hoofdzin vóór de als-zin.

Carlo Collodi, Le avventure di Pinocchio, hfst. V (1881-1883)

Wist je dat?

De Italiaanse als-zin heeft drie types, en de tweede is de lastigste voor Nederlanders omdat hij twee wijzen combineert die het Nederlands niet onderscheidt: de conjunctief in de als-zin en de condizionale in de gevolgzin. Se avessi tempo, verrei. Nooit andersom, en nooit twee keer dezelfde wijs. Wie in het Italiaans se avrei zegt, maakt de fout waar Italianen onmiddellijk op letten: hij geldt als het schoolvoorbeeld van slecht Italiaans.

Lees en begrijp

De grammatica van dit hoofdstuk in een tekst uit het dagelijks leven: een chat over het uitje naar het meer.

PPaolo
ultimo accesso 17:40
P
PaoloDomenica gita al lago? Se il tempo regge, facciamo il giro lungo.17:30
Volentieri. Se parto presto, arrivo da te per le otto.17:31
P
PaoloPerfetto. Se avessi ancora il furgone, porterei anche le bici, ma l'ho venduto a marzo.17:33
Peccato. Se trovassimo due bici a noleggio, sarebbe la giornata perfetta.17:34
P
PaoloC'è un noleggio proprio al lago. Se chiami stasera, te le tengono da parte.17:35

Vragen

Che fine ha fatto il furgone di Paolo?

Dove si possono noleggiare le bici?

«Se il tempo regge, facciamo il giro lungo»: che ipotesi è?

«Se avessi il furgone, porterei le bici»: perché questa coppia di verbi?

Completa: «Se ___ alla lotteria, farei un anno di viaggi» (vincere).

Het Comomeer gezien vanaf het hooggelegen Sentiero del Viandante
Se il tempo regge, facciamo il giro lungo.

Oefeningen

Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.

  1. 01 La realtà: tipo 1

    Se + indicativo, daarna indicativo of gebiedende wijs. Vul aan.

    1. Se (piovere) , resto a casa.
    2. Se (tu / avere) tempo, chiamami.
    3. Se (noi / partire) presto, arriveremo per pranzo.
    4. Se lo (tu / vedere) , digli di chiamarmi.
    5. Se (esserci) sciopero, prendo la macchina.
    6. Se (voi / volere) , vi accompagno io.

  2. 02 La possibilità: tipo 2

    Se + congiuntivo imperfetto, daarna condizionale presente. Vul aan.

    1. Se (io / avere) tempo, (venire) volentieri.
    2. Se (tu / studiare) di più, (passare) l’esame.
    3. Se (noi / vivere) in Italia, (parlare) meglio.
    4. Se (loro / essere) qui, ci (aiutare) .
    5. Se (fare) meno caldo, (io / uscire) .
    6. Che cosa (tu / fare) se (vincere) alla lotteria?

  3. 03 Tipo 1 o tipo 2?

    Schrijf 1 als het waarschijnlijk is en 2 als het alleen mogelijk of onwerkelijk is, en vul de werkwoorden in. Waar het cijfer er al staat, vul je alleen aan.

    1. Se domani (esserci) il sole, andiamo al mare.
    2. Se (io / essere) in te, non lo farei.
    3. Se (tu / finire) presto, ti aspetto.
    4. [2] Se (noi / avere) una casa più grande, (potere) ospitarti.
    5. Se il treno (essere) in ritardo, avvisami.
    6. [2] Se (loro / accettare) , (cambiare) tutto.

  4. 04 Come si dice altrimenti

    Herschrijf de zin zonder se, met de uitdrukking tussen haakjes.

    1. Se non piove, esco. (a meno che) →
    2. Se studi, passi. (basta che) →
    3. Se avessi tempo, verrei. (magari) →
    4. Se me lo dici, ti aiuto. (purché) →
    5. Se fossi ricco, viaggerei. (al posto tuo) →
    6. Se non parti ora, perdi il treno. (altrimenti) →

  5. 05 Il colloquio

    Vul voorwaardelijke zinnen van type 1 en 2 in.

    Herhaling congiuntivo imperfetto · B1: condizionale presente

    1. Se (voi / assumermi) , (io / cominciare) subito.
    2. Se (io / avere) più esperienza nel settore, (essere) più tranquillo.
    3. Se il posto (richiedere) trasferte, non è un problema.
    4. Se (io / potere) scegliere, (preferire) il part-time.
    5. Se (voi / avere) altre domande, sono qui.
    6. Se (io / non ricevere) notizie, (io / richiamare) fra due settimane.

Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Kies je volgende oefening →

Elk onderwerp, een wereld

In de app amo Italiaans oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.

De helft van de A1-cursus gratis, zonder account

€5,83 per maandjaarabonnement

★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018

Download amo Italiaans voor iPhone ↗︎

Zoek op amo Italiaans

Een leeggelopen buitenzwembad, met de banen op de bodem geschilderd
Se i fondi arrivassero, la piscina riaprirebbe entro un anno.

Lees en begrijp

Nog een tekst met dezelfde grammatica: een interview over het zwembad.

La Gazzetta della Domenica

domenica 15 giugno · pagina 4

L'intervista

«Se i fondi arrivassero, la piscina riaprirebbe entro un anno»

di Elisa Marchetti

La piscina comunale è chiusa da due anni. Ne parliamo con l'assessora Ricci, che non si nasconde.

«Se il bando va bene, i lavori partono in autunno», spiega. «E se tutto procedesse senza sorprese, potremmo riaprire per l'estate».

I costi restano il nodo: «Se dovessimo rifare anche il tetto, la spesa salirebbe parecchio. Ma se i cittadini continuano a scriverci così numerosi, una strada la troviamo».

E chiude con l'immagine a cui tiene: «Se un bambino di oggi imparasse a nuotare qui tra due estati, per me sarebbe il traguardo più bello».

Vragen

Da quanto tempo è chiusa la piscina?

Se il bando va bene, quando partono i lavori?

«Se il bando va bene, i lavori partono»: perché qui l'indicativo?

«Se dovessimo rifare il tetto, la spesa salirebbe»: «dovessimo» è…

Completa: «Se non piovesse, ___ a piedi» (noi, andare).

Nog een tekst over dit onderwerp? Als ik een miljoen zou winnen

Nog één keer

Bouw de als-zin:

  1. Se stasera, andiamo in finale.
  2. Se un portiere migliore, meno gol.
  3. Se il capitano , sarebbe tutta un’altra storia.
  4. Se l’arbitro il rigore, la partita è chiusa.

Veelgestelde vragen

Mocht je hulp nodig hebben: hoe zeg je dat?
Met se dovessi en een infinitief: se dovessi avere bisogno, chiamami. Het is de Italiaanse tegenhanger van ons «mocht»: een voorwaarde die je onwaarschijnlijk wilt laten klinken. In mails staat het overal: se dovesse avere domande, sono a disposizione. Formeler is nel caso in cui + congiuntivo.
Waarom «als ik rijk was» en se fossi ricco?
Hier helpt het Nederlands je: wij zetten de als-zin ook een stap terug in de tijd (was, had), en precies op die plek staat in het Italiaans de congiuntivo imperfetto. Se avessi una macchina, als ik een auto had. Het «zou» van de hoofdzin wordt de condizionale: andrei al mare.
Wat betekent e se andassimo al mare?
«Wat als we naar zee gingen?», of gewoon: zullen we naar zee gaan? Met e se en de congiuntivo imperfetto doe je een voorstel zonder hoofdzin. E se lo chiamassimo?, en als we hem eens belden? Het is een vriendelijke manier om iets voor te stellen, en je hoort het voortdurend.
Wat zijn de drie types van de als-zin?
Type 1, de werkelijkheid: se piove, resto a casa, allebei indicatief. Type 2, de mogelijkheid: se piovesse, resterei, conjunctief plus condizionale. Type 3, de onwerkelijkheid in het verleden: se avesse piovuto, sarei restato.
Waarom mag se avrei niet?
Omdat de condizionale alleen in de gevolgzin staat, nooit na se. De als-zin krijgt de indicatief (type 1) of de conjunctief (type 2 en 3). Dit is in Italië een bekend sjibbolet, ook onder moedertaalsprekers.
Kun je type 1 met de toekomende tijd maken?
Ja: se pioverà, resterò a casa. Anders dan in het Nederlands mag de toekomende tijd hier ook ná se staan. Maar de presente is even goed en gewoner.
Hoe zeg je «als ik jou was»?
Se fossi in te, letterlijk «als ik in jou was». Se fossi te hoor je ook, maar de eerste vorm is de gebruikelijke en de veiligste.
Mag je in spreektaal twee keer de imperfetto gebruiken?
In informeel Italiaans hoor je se lo sapevo, venivo in plaats van se l'avessi saputo, sarei venuto. Het is wijdverbreid maar blijft spreektalig: schrijf het niet.
De als-zin: types 1 en 2 (B2): De twee typesDe twee types

Bronnen en methode

Dit hoofdstuk is geschreven vanuit de lespraktijk en volgt niveau B2 van het Europees Referentiekader. Om verder te lezen:

Alessio
Geschreven en nagekeken door

Alessio

  • Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
  • Master Italiaans als tweede taal, Università Giustino Fortunato (Benevento)
  • Geeft les sinds 2018 · 45 beoordelingen
Meer over Alessio →