Download on the App StoreVerder in de appIn de app
Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(7)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

Grammatica · B1

Modale werkwoorden in het verleden

door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Een blanco aanmaningsformulier, met de tabel van de bedragen · Italiaanse grammatica B1
Ho dovuto tornare, non ho potuto pagare: formulieren vermenigvuldigen de modale werkwoorden.

Dovere, potere en volere nemen in de verleden tijd het hulpwerkwoord van het werkwoord dat ze begeleiden: ho dovuto compilare (compilare neemt avere), sono dovuto andare (andare neemt essere). De bureaucratie biedt eindeloos veel voorbeelden.

  • 5min lezen
  • 17min oefeningen
  • B1niveau

Wat je leert

  • senza infinito
  • Wanneer gebruik je modale werkwoorden in het verleden
  • Een ochtend bij de burgerlijke stand
  • Woordenschat: la burocrazia

Italiaans en het Nederlands naast elkaar

Het Nederlands zegt ik moest zonder te verklappen of het gebeurd is. Het Italiaans wel: dovevo studiare laat het open, ho dovuto studiare zegt dat het gebeurde. En het hulpwerkwoord volgt het werkwoord dat erbij hoort: sono dovuto partire.

De tijdlijn
imperfettopassato prossimopresenteNU

De passato prossimo vertelt een afgerond feit; de imperfetto schildert de achtergrond eromheen.

Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(7)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

De woorden van deze pagina

Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.

De regel

Begeleid werkwoordHulpwerkwoordVoorbeeld aan het loket
con avere (compilare, firmare)avereho dovuto compilare tre moduli
con essere (andare, tornare)essere (accordato)siamo dovuti tornare con la marca da bollo
senza infinitoaverenon ho potuto: c’era troppa fila
In de spreektaal mag ook overal avere (ho dovuto andare), maar in geschreven taal en op examens maakt de klassieke regel meer indruk. Bij reflexieven: mi sono dovuto alzare presto, of ho dovuto alzarmi: waar het voornaamwoord staat, bepaalt het hulpwerkwoord.

Een ochtend bij de burgerlijke stand

ZinWaarom
ho voluto prenotare onlineprenotare: avere
sono dovuta andare di persona lo stessoandare: essere, accordo femminile
non ho potuto pagare col bancomatpagare: avere
sono potuti entrare solo in dueentrare: essere

De meest gemaakte fouten

  • sono dovuto firmare il modulo → ho dovuto firmare il modulo (firmare neemt avere)
  • ho dovuto andarci di persona… anzi: Anna ha dovuta andarci → Anna è dovuta andarci (essere en aanpassing)
  • mi ho dovuto svegliare all’alba → mi sono dovuto svegliare (voornaamwoord eerst: essere)

Wist je dat?

Potere, volere en dovere veranderen van betekenis al naargelang de verleden tijd die je kiest, en dat is een verschil dat het Nederlands niet maakt. Dovevo andare betekent «ik moest gaan» zonder te zeggen of ik ging; ho dovuto andare betekent dat ik ook echt ben gegaan. Hetzelfde met potevo en ho potuto: mogelijkheid tegenover gerealiseerde mogelijkheid.

Lees en begrijp

De grammatica van dit hoofdstuk. Voorbeeld: een chat na de vergadering.

FFranca
ultimo accesso 18:50
F
FrancaMa ieri alla riunione non c'eri!18:40
Lo so, scusami. Non sono potuta venire: ho dovuto accompagnare mia madre in ospedale.18:42
F
FrancaNiente di grave, spero.18:43
No no, controlli. Però abbiamo dovuto aspettare tre ore. Volevo avvisarti, ma il telefono era scarico.18:44
F
FrancaTranquilla. Comunque niente di nuovo: dovevamo parlare del bilancio, ma il direttore non ha voluto entrare nei dettagli senza di te.18:45

Vragen

Perché non è potuta andare alla riunione?

Quanto hanno dovuto aspettare in ospedale?

«Non sono potuta venire»: perché essere e non avere?

Completa: «Marco ___ restare a casa» (dovere, passato prossimo).

Oefeningen

Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.

  1. 01 Quale ausiliare

    Het hulpwerkwoord van de modaal is dat van het werkwoord dat het regeert. Schrijf alleen het hulpwerkwoord.

    1. dovuto studiare
    2. dovuto partire
    3. potuto mangiare
    4. potuto uscire
    5. voluto restare
    6. voluto leggere

  2. 02 Al passato prossimo

    Vul aan en laat het overeenkomen waar nodig.

    1. Ieri (io / dovere) lavorare fino a tardi.
    2. Anna (dovere) andare dal medico.
    3. (noi / non potere) venire alla festa.
    4. (loro / volere) pagare loro il conto.
    5. (tu / potere) finire il lavoro?
    6. Le ragazze (volere) tornare a piedi.

  3. 03 Con i pronomi cambia l’ausiliare

    Staat het voornaamwoord voorop, dan volgt het hulpwerkwoord het geregeerde werkwoord. Vul aan.

    1. (io) Non potuto farlo.
    2. (io) Non potuto alzarmi.
    3. Non voluto dirmelo. (lui)
    4. Non voluto venire. (lui)
    5. dovuti partire subito. (noi)
    6. dovuto chiamarli. (noi)

  4. 04 Imperfetto o passato prossimo?

    Dovevo laat open of ik het gedaan heb; ho dovuto zegt dat het gebeurd is. Kies en leg uit.

    1. (io / dovere) studiare, ma sono uscito.
    2. (io / dovere) studiare tutta la notte: l’esame era il giorno dopo.
    3. (lei / volere) chiamarti, poi si è dimenticata.
    4. (lei / volere) chiamarti a tutti i costi, e l’ha fatto.
    5. (noi / potere) partire prima, ma abbiamo aspettato.
    6. (noi / non potere) partire: c’era sciopero.

  5. 05 La giornata storta

    Vul modalen in de verleden tijd, de trapassato en voornaamwoorden in.

    Herhaling trapassato prossimo · pronomi combinati

    1. Stamattina (io / dovere) alzarmi alle cinque.
    2. (io / volere) prendere il treno delle sei, ma (partire) già.
    3. (io / non potere) avvisare nessuno: il telefono (scaricarsi) .
    4. In ufficio Marta mi (chiedere) i documenti e (io / non potere) dar. (a lei)
    5. (io / dovere) tornare a casa a prenderli.
    6. Alla fine tutto (sistemarsi) , ma (essere) una giornata lunga.

Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Alle oefeningen →

Neem deze pagina mee

Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (tabellen in het Italiaans): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Een tip van een docent: grammatica blijft hangen door vaak te herhalen, niet door eén keer te stampen.

Download het overzicht (PDF)
App TiApp TiApp Ti

Elk onderwerp, een wereld

In de app Ti oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.

Halve leerlijn gratis, zonder account

€5,83 per maandmet het jaarabonnement

★★★★★(7)van Alessio, docent sinds 2018

Download Ti voor iPhone ↗︎

Zoek op amo Italiaans

Lees en begrijp

De grammatica van dit hoofdstuk. Voorbeeld: de excuusmail van een coöperatie.

Le consegne di ieri: avremmo dovuto avvisarvi prima

daAndrea Fabbri <a.fabbri@coopverde.it>

aclienti@coopverde.it

datagio 13 nov, 08:30

Gentili clienti,

ieri molte consegne non sono arrivate. Avremmo dovuto avvisarvi subito e non l'abbiamo fatto: scusateci.

Che cosa è successo? Il nostro furgone ha dovuto fermarsi per un guasto e il meccanico non è potuto arrivare prima di sera. Avremmo voluto noleggiarne un altro, ma ieri non abbiamo potuto trovarne uno libero.

Chi doveva ricevere la spesa ieri la riceverà oggi entro le 13, con un piccolo regalo. Chi non vuole aspettare può scriverci per il rimborso.

Grazie della pazienza,
Andrea

Vragen

Perché le consegne non sono arrivate?

Entro che ora arriva oggi la spesa di ieri?

«Avremmo dovuto avvisarvi»: che cosa esprime?

«Ieri Anna ___ uscire prima» (dovere): ed è uscita davvero. Completa.

Nog een tekst over dit onderwerp? Na het sollicitatiegesprek

Nog één keer

Kies het hulpwerkwoord van het modale werkwoord:

  1. (Io) compilare il modulo due volte.
  2. Anna tornare allo sportello 4.
  3. Non (noi) prenotare online.
  4. I testimoni venire di persona.
  5. (Io) alzare alle sei per fare la fila.

Veelgestelde vragen

Hoe gebruik je Modale werkwoorden in het verleden in het Italiaans?
Ik moest terugkomen, ik kon niet betalen: aan het loket vermenigvuldigen de modale werkwoorden zich. Dovere, potere en volere nemen in de verleden tijd het hulpwerkwoord van het werkwoord dat ze begeleiden: ho dovuto compilare (compilare neemt avere), sono dovuto andare (andare neemt essere).
Wat zijn de meest gemaakte fouten?
De fouten die ik in de les het vaakst hoor:
  • ho dovuto andarci di persona… anzi: Anna ha dovuta andarci → Anna è dovuta andarci (essere en aanpassing)
  • mi ho dovuto svegliare all’alba → mi sono dovuto svegliare (voornaamwoord eerst: essere)
Zijn er oefeningen en een PDF over Modale werkwoorden in het verleden?
Op deze pagina staan 5 interactieve oefeningen die zichzelf nakijken, met de antwoorden, plus een printbaar PDF-blad. Alles gratis, zonder account.
Wat is het verschil tussen dovevo en ho dovuto?
Dovevo partire laat open of ik vertrokken ben; ho dovuto partire zegt dat het gebeurd is. De imperfetto beschrijft de verplichting, de passato prossimo het feit.
En tussen potevo en ho potuto?
Potevo farlo is «ik had het kunnen doen», ho potuto farlo is «ik heb het kunnen doen», dus het is gelukt. Het verschil zit in of de mogelijkheid werkelijkheid werd.
Welk hulpwerkwoord nemen ze?
Dat van het volgende werkwoord: ho dovuto lavorare, maar sono dovuto andare. In spreektaal hoor je vaak avere in beide gevallen, en dat wordt inmiddels als aanvaardbaar beschouwd.
Hoe zeg je ik had moeten?
Met de condizionale passato: avrei dovuto. Avrei dovuto dirtelo, ik had het je moeten zeggen. Dat is de vorm van spijt en verwijt.
Wat betekent volevo alleen?
Vaak een beleefd verzoek, geen mededeling over het verleden: volevo chiederti una cosa, ik wilde je iets vragen. De verleden tijd maakt het verzoek zachter.