Download on the App StoreVerder in de appIn de app
Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(6)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

Grammatica · B2

De tijdenopeenvolging in de conjunctief

door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Orkest van bovenaf tijdens het concert · Italiaanse grammatica B2
Spero che attacchino insieme, temevo che sbagliassero: het orkest in twee aanvoegende wijzen.

Vier conjunctieven, eén klok: de hoofdzin zet de tijd, de bijzin kiest de juiste tijd ten opzichte daarvan. Spero che l’offerta arrivi (erna), speravo che arrivasse (tegelijk in het verleden), temo che sia già arrivata a qualcun altro (ervoor).

  • 5min lezen
  • 15min oefeningen
  • B2niveau

Wat je leert

  • presente, presente, passato, passato
  • Hoe werkt de tijdenopeenvolging in de conjunctief
  • De meest gemaakte fouten
  • Woordenschat: il colloquio di lavoro

Italiaans en het Nederlands naast elkaar

Het Nederlands verschuift de tijden in de indirecte rede, maar kent geen aparte regels voor de wijs. Het Italiaans wel: na een verleden tijd gaat alles een stap terug, en een toekomende tijd wordt een samengestelde condizionale: disse che sarebbe partito.

De tijdlijn
passato prossimopresentecongiuntivoNU

De congiuntivo is een bel boven de feiten: wat men denkt, vreest of hoopt – niet wat is.

Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(6)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

De woorden van deze pagina

Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.

De volledige klok

HoofdzinRelatieConjunctiefVoorbeeld
presentecontemporaneo / dopopresentecredo che il colloquio vada bene
presenteprimapassatocredo che il colloquio sia andato bene
passatocontemporaneo / dopoimperfettocredevo che il colloquio andasse bene
passatoprimatrapassatocredevo che il colloquio fosse andato bene
De congiuntivo trapassato: che avessi parlato, che fossi andata. Met een condizionale in de hoofdzin gedraagt hij zich als een verleden: vorrei che il capo capisse (niet capisca).

Sollicitaties en hoop

ZinWaarom
spero che mi richiaminopresente → futuro: congiuntivo presente
speravo che mi richiamasseropassato → contemporaneo: imperfetto
temo che abbiano scelto un altropresente → anteriore: passato
vorrei che l’ufficio fosse più vicinocondizionale → imperfetto

De meest gemaakte fouten

  • credevo che il capo sia d’accordocredevo che il capo fosse d’accordo (verleden → imperfetto)
  • vorrei che tu sia più puntualevorrei che tu fossi più puntuale (condizionale → imperfetto)
  • spero che ieri tutto andasse benespero che ieri tutto sia andato bene (eerder dan nu)

Wist je dat?

De tijdenopeenvolging in de conjunctief werkt als een schaakbord: de tijd van de hoofdzin bepaalt welke conjunctief volgt, en of het feit ervoor, tegelijk of erna ligt. Het Italiaans regelt dat met vier vormen waar het Nederlands er nul heeft. Het is de reden dat B2 het niveau is waarop Nederlandstaligen vastlopen: niet omdat de vormen moeilijk zijn, maar omdat de moedertaal geen enkele oefening in dit onderscheid geeft.

Lees en begrijp

De grammatica van dit hoofdstuk. Voorbeeld: de e-mail van een muziekschool.

Crediamo che sia la scelta giusta

daScuola di musica Il Pentagramma <segreteria@ilpentagramma.it>

aallievi@ilpentagramma.it

dataven 26 set, 16:10

Care allieve e cari allievi,

dal mese prossimo le lezioni serali cominciano alle 19. Sappiamo che qualcuno pensava che l'orario vecchio fosse perfetto, e ci dispiace che il cambio sia arrivato con poco preavviso.

Il motivo è semplice: molti temevano che il traffico li facesse arrivare sempre in ritardo alla lezione delle 18. Crediamo che la nuova ora sia più comoda per quasi tutti.

È possibile che a dicembre si aggiunga un secondo turno: era già previsto che la sala grande venisse liberata prima di sera.

Speriamo che il cambiamento vi aiuti. Scriveteci che ne pensate.

La segreteria

Vragen

A che ora cominciano le lezioni serali dal mese prossimo?

Che cosa è possibile che succeda a dicembre?

«Pensava che l'orario fosse perfetto»: perché «fosse»?

«Ci dispiace che il cambio sia arrivato»: perché il congiuntivo passato?

Completa: «Temevo che tu ___ l'autobus» (perdere).

Oefeningen

Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.

  1. 01 Verbo principale al presente

    Presens → congiuntivo presente (gelijktijdig) of passato (eerder). Vul aan.

    1. Penso che ora (lui / dormire) .
    2. Penso che ieri (lui / dormire) male.
    3. Credo che (loro / arrivare) domani.
    4. Credo che (loro / arrivare) stamattina.
    5. Spero che (tu / stare) bene.
    6. Spero che (tu / non offendersi) .

  2. 02 Verbo principale al passato

    Verleden tijd → congiuntivo imperfetto (gelijktijdig) of trapassato (eerder). Vul aan.

    1. Pensavo che (lui / dormire) in quel momento.
    2. Pensavo che (lui / dormire) male la notte prima.
    3. Credevo che (loro / arrivare) il giorno dopo.
    4. Credevo che (loro / già arrivare) .
    5. Speravo che (tu / stare) bene.
    6. Speravo che (tu / capire) il motivo.

  3. 03 Il congiuntivo trapassato

    Congiuntivo imperfetto van essere/avere + deelwoord. Vul aan.

    1. che io (parlare)
    2. che tu (partire)
    3. che lei (finire)
    4. che noi (uscire)
    5. che voi (vedere)
    6. che loro (arrivare)

  4. 04 Il futuro dentro il congiuntivo

    De congiuntivo heeft geen toekomst: gebruik de presens, of de samengestelde condizionale na een verleden tijd. Vul aan.

    1. Credo che domani (piovere) .
    2. Credevo che il giorno dopo (piovere) .
    3. Penso che (lui / venire) la settimana prossima.
    4. Pensavo che (lui / venire) la settimana seguente.
    5. Spero che (loro / accettare) la proposta.
    6. Speravo che (loro / accettare) la proposta.

  5. 05 Il verbale della riunione

    Vul aan met respect voor de opeenvolging van de tijden.

    Herhaling congiuntivo imperfetto e passato · periodo ipotetico

    1. Il direttore ha detto che pensava che il progetto (essere) già pronto.
    2. Nessuno credeva che il cliente (cambiare) idea il mese prima.
    3. Si temeva che i costi (aumentare) nei mesi seguenti.
    4. Ora si spera che il lavoro (finire) entro giugno.
    5. Sembra che a maggio (esserci) già stato un ritardo simile.
    6. È stato chiesto che tutti (mandare) un aggiornamento entro venerdì.

Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Alle oefeningen →

Neem deze pagina mee

Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (tabellen in het Italiaans): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Een tip van een docent: grammatica blijft hangen door vaak te herhalen, niet door eén keer te stampen.

Download het overzicht (PDF)
App TiApp TiApp Ti

Elk onderwerp, een wereld

In de app Ti oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.

Halve leerlijn gratis, zonder account

€5,83 per maandmet het jaarabonnement

★★★★★(6)van Alessio, docent sinds 2018

Download Ti voor iPhone ↗︎

Zoek op amo Italiaans

Lees en begrijp

De grammatica van dit hoofdstuk. Voorbeeld: een artikel over het teruggevonden schilderij.

La Gazzetta della Domenica

domenica 7 dicembre · pagina 13

Il caso

Il quadro ritrovato: pare che nessuno sapesse niente

di Elisa Marchetti

Un piccolo ritratto è riapparso nel deposito del teatro. Gli esperti pensano che sia dell'Ottocento e che sia stato dipinto in zona.

Com'è finito lì? Pare che decenni fa qualcuno lo avesse messo in una cassa sbagliata, e che poi tutti se ne fossero dimenticati.

Il custode resta cauto: «Non credo che sia un capolavoro, ma è strano che nessuno lo abbia cercato per tanto tempo».

Il Comune vuole che il quadro venga esposto già a Natale, sebbene il restauro non sia ancora finito.

Vragen

Dove è riapparso il ritratto?

Quando vuole esporlo il Comune?

«Pare che qualcuno lo avesse messo in una cassa sbagliata»: perché il congiuntivo trapassato?

«Vuole che il quadro venga esposto»: «venga esposto» è…

Completa: «Era strano che in sala non ___ nessuno» (esserci).

Nog een tekst over dit onderwerp? Het pamflet van het buurtcomité

Nog één keer

Zet de klok gelijk:

  1. Spero che l’azienda mi entro venerdì.
  2. Speravo che il colloquio di meno.
  3. Temo che un altro candidato.
  4. Credevo che tu il contratto.
  5. Vorrei che lo stipendio un po' più alto.

Veelgestelde vragen

Hoe gebruik je De tijdenopeenvolging in de conjunctief in het Italiaans?
Ik hoop dat ze terugbellen, ik vreesde dat ze anderen kozen: een carrière in vier conjunctieven. Vier conjunctieven, eén klok: de hoofdzin zet de tijd, de bijzin kiest de juiste tijd ten opzichte daarvan.
Wat zijn de meest gemaakte fouten?
De fouten die ik in de les het vaakst hoor:
  • vorrei che tu sia più puntualevorrei che tu fossi più puntuale (condizionale → imperfetto)
  • spero che ieri tutto andasse benespero che ieri tutto sia andato bene (eerder dan nu)
Zijn er oefeningen en een PDF over De tijdenopeenvolging in de conjunctief?
Op deze pagina staan 5 interactieve oefeningen die zichzelf nakijken, met de antwoorden, plus een printbaar PDF-blad. Alles gratis, zonder account.
Wat is de basisregel?
Hoofdzin in het heden: penso che sia (tegelijk), che sia stato (eerder), che sarà of che venga (later). Hoofdzin in het verleden: pensavo che fosse, che fosse stato, che sarebbe venuto.
Waarom sarebbe venuto voor de toekomst in het verleden?
Omdat het Italiaans daarvoor de condizionale passato gebruikt, niet de conjunctief. Dat geldt zowel in de indirecte rede als na een conjunctief: speravo che sarebbe venuto.
Mag je de tijden ook niet laten verschuiven?
Als het gezegde nog steeds geldt, mag de presente blijven: mi ha detto che Roma è bella. Bij algemene waarheden is de verschuiving optioneel.
Welke fout maken gevorderde leerders het vaakst?
De congiuntivo presente na een hoofdzin in het verleden: pensavo che sia in plaats van fosse. Het klinkt voor Italianen even fout als een verkeerde tijd in het Nederlands.
Geldt de regel ook in spreektaal?
Minder streng. In informele gesprekken hoor je vereenvoudigingen, vooral in het noorden. In geschreven Italiaans, op het werk en in examens is de opeenvolging verplicht.