Grammatica · B2
Gerundio en participio
door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Impliciete vormen maken de zin compacter: camminando nel bosco ho visto un capriolo (terwijl ik wandelde), arrivati al rifugio, abbiamo riposato (toen we aankwamen). Minder woorden, meer vaart.
- 4min lezen
- 15min oefeningen
- B2niveau
Wat je leert
- Het gerundio voor tijd, manier, oorzaak en voorwaarde
- Eén onderwerp voor beide zinnen
- Het absolute voltooid deelwoord
- Woordenschat: la montagna
Het Italiaans en het Nederlands naast elkaar
Het Nederlands gebruikt bijzinnen waar het Italiaans een gerundio of deelwoord neemt: avendo finito, uscì, toen hij klaar was, ging hij weg. Belangrijk: het Italiaanse gerundio eist hetzelfde onderwerp als de hoofdzin.
Neem deze pagina mee
Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (in het Nederlands, met de Italiaanse uitleg als bijlage): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Het zit in de volledige cursus, of je krijgt alle 61 overzichten in één aankoop. Deze pagina blijft gratis, oefeningen inbegrepen.
Bij de volledige cursus zitten alle 61 overzichten er al bij.
Bekijk de voorbeelden van de werkbladen →



De woorden van deze pagina
Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.
De gerundio
| Waarde | Voorbeeld op het pad |
|---|---|
| tijd (mentre) | salendo, si vede tutta la valle |
| manier (come) | procedete seguendo i segni bianchi e rossi |
| oorzaak (poiché) | essendo tardi, siamo tornati indietro |
| voorwaarde (se) | partendo all’alba, si evita il caldo |
Het absolute voltooid deelwoord
| Zin | Staat gelijk aan |
|---|---|
| arrivati in cima, abbiamo aperto lo zaino | dopo che siamo arrivati |
| finita la salita, il sentiero spiana | quando la salita è finita |
| vista l’ora, meglio rientrare | considerata l’ora |
Goed om te weten
- Bij het losse deelwoord bepaalt het werkwoord waarmee het meebuigt. Met een essere-werkwoord buigt het mee met het onderwerp (partiti gli ospiti, abbiamo pulito), met een avere-werkwoord met het voorwerp (finita la cena, siamo usciti).
- Onder contracten en formulieren staat de vaste formule letto, approvato e sottoscritto: gelezen, goedgekeurd en ondertekend.
De meest gemaakte fouten
essendo il sentiero è ripido, andiamo piano→ essendo il sentiero ripido, andiamo piano (geen dubbel werkwoord)camminando, la pioggia ci ha bagnati→ mentre camminavamo, la pioggia ci ha bagnati (verschillende onderwerpen)arrivato in cima, abbiamo brindato (noi)→ arrivati in cima, abbiamo brindato (het deelwoord buigt mee met noi)
Zinnen die uit deelwoorden zijn ontstaan
Sommige losse deelwoorden en gerundi zijn zo gewoon dat ze vaste formules zijn geworden. Je hebt ze nodig in formeel Italiaans.
| Formule | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| detto questo | dit gezegd zijnde | detto questo, passiamo al punto due |
| stando a | volgens | stando ai dati, il traffico cala |
| visto che | aangezien | visto che piove, restiamo |
| tenuto conto di | rekening houdend met | tenuto conto dei costi, è un affare |
| tutto considerato | al met al | tutto considerato, è andata bene |
Het Nederlands heeft er zelf een paar die net zo werken: «gezien de tijd», «dit gezegd zijnde».
Bij de klassieken
«Pinocchio, vedendo che le fiamme salivano sempre più, e non volendo far la fine del piccione arrosto, spiccò un bel salto di vetta all’albero, e via a correre daccapo attraverso i campi e ai vigneti.»‘Pinocchio zag dat de vlammen steeds hoger kwamen, en omdat hij niet wilde eindigen als een gebraden duif, sprong hij met een flinke sprong uit de boom en rende opnieuw weg, dwars door de velden en de wijngaarden.’
Twee gerundi, allebei met het onderwerp van de hoofdzin (Pinocchio): vedendo noemt de aanleiding, non volendo de reden. In de vertaling worden het bijzinnen, omdat het Nederlands deze vorm niet zo vrij gebruikt.
Wist je dat?
Het Italiaanse gerundio heeft een strikte regel: het onderwerp moet hetzelfde zijn als dat van de hoofdzin. Camminando, ho visto Marco betekent dat ík liep. Wil je zeggen dat Marco liep, dan moet de zin anders. Het Nederlands kent dezelfde valkuil: in «Al wandelend door het bos overviel ons de regen» wandelt grammaticaal de regen. Taaladviseurs noemen dat een verkeerd verbonden beknopte bijzin, en in het Italiaans klinkt hij net zo vreemd.
Lees en begrijp
De grammatica van dit hoofdstuk in een tekst uit het dagelijks leven: opa's e-mail over de moestuin.
Come ho salvato l'orto (sbagliando)
daAldo Ferri <aldo.ferri@mail.it>
amatteo.ferri@mail.it
datadom 18 mag, 07:40
Caro Matteo,
l'orto è salvo. Guardando bene le foglie, ho capito che era colpa delle lumache. Cercando su internet ho trovato dieci rimedi; leggendo i commenti ne ho scartati nove.
Finita la pioggia, ho messo la cenere intorno all'insalata: detto tra noi, funziona davvero.
Tua nonna, vedendomi nell'orto alle sei del mattino, ha pensato a un ladro. Chiarito l'equivoco, mi ha portato il caffè.
Sapendo che sabato vieni, pianto anche i pomodori.
Nonno Aldo
Vragen
Di chi era la colpa, nell'orto?
Che cosa ha messo intorno all'insalata?
«Guardando bene le foglie, ho capito»: il gerundio qui dice…
«Finita la pioggia» significa…
Completa: «___ di casa, ho incontrato Pia» (uscire).

Oefeningen
Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.
01 Il gerundio che spiega
Herschrijf met het gerundio, zoals in het voorbeeld: Poiché studia molto, passa gli esami → Studiando molto, passa gli esami.
- Poiché era stanco, è andato a letto. →
- Mentre tornavo a casa, ho incontrato Luca. →
- Se studi ogni giorno, impari. →
- Siccome non aveva soldi, è rimasto a casa. →
- Poiché ho letto il libro, conosco la storia. →
- Mentre parlava, gesticolava molto. →
02 Gerundio semplice o composto
Het samengestelde gerundio zegt dat de handeling eerder kwam. Vul aan.
- (finire) il lavoro, è uscito.
- (camminare) , pensava ai fatti suoi.
- (arrivare) in ritardo, non è entrato.
- (leggere) la mail, ho capito il problema.
- (aspettare) , ho bevuto un caffè.
- (non dormire) la notte, era stanchissimo.
03 Il participio passato da solo
Herschrijf met het absolute deelwoord, zoals in: Dopo che ebbe finito → Finito il lavoro…
- Dopo che ha letto la lettera, ha telefonato. →
- Dopo che sono arrivati, si sono seduti. →
- Dopo che ha finito la riunione, è uscito. →
- Dopo che ebbero chiuso il negozio, tornarono a casa. →
- Dopo che ha superato l’esame, ha festeggiato. →
- Dopo che sono uscite, ha piovuto. →
04 Il participio presente
Sommige tegenwoordige deelwoorden zijn nu zelfstandige of bijvoeglijke naamwoorden. Vul aan.
- chi insegna →
- chi studia →
- chi canta →
- che segue →
- che diverte →
- che interessa →
05 La relazione di lavoro
Vul vormen van het gerundio, deelwoorden en de juiste tijden in.
Herhaling lijdende vorm · indirecte rede
- (analizzare) i dati del trimestre, abbiamo notato un calo.
- (non avere) informazioni sui costi, non possiamo concludere.
- (chiudere) il bilancio, invieremo la relazione definitiva.
- Il documento (allegare) contiene i dettagli.
- (leggere) le vostre osservazioni, abbiamo corretto due tabelle.
- Restiamo a disposizione per il punto (seguire) .
Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Kies je volgende oefening →

Elk onderwerp, een wereld
In de app
amo Italiaans oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.
De helft van de A1-cursus gratis, zonder account
★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018
Download
Lees en begrijp
Nog een tekst met dezelfde grammatica: het verhaal van een hardloopster.
La Gazzetta della Domenica
domenica 30 marzo · pagina 11
La storia
Correndo ha ritrovato la sua città
di Chiara Bonetti
Ogni mattina, attraversando il parco alle sei, Lena fotografa quello che cambia. Avendo perso il lavoro l'anno scorso, aveva cominciato a correre «per non pensare».
Correndo ha scoperto strade che non conosceva. E pur abitando qui da sempre, racconta, non aveva mai visto l'alba dal ponte vecchio.
Arrivata a mille chilometri, ha aperto un profilo con le sue foto: essendo immagini piene di luce, i giornali locali se ne sono accorti in fretta.
«Messa da parte la paura, la città ti ripaga», sorride. Ora una galleria le ha chiesto una mostra per giugno.
Vragen
Perché Lena aveva cominciato a correre?
Che cosa le ha chiesto una galleria?
«Avendo perso il lavoro, aveva cominciato a correre»: il gerundio composto qui indica…
«Pur abitando qui da sempre» significa…
Completa: «___ i compiti, uscì a giocare» (finire).
Nog een tekst over dit onderwerp? Een motivatiebrief
Nog één keer
Comprimeer de zin:
- di quota, l’aria si fa più fresca.
- al lago, ci siamo fermati a mangiare.
- il rifugio pieno, abbiamo montato la tenda.
- Si impara la montagna sentiero qualche volta.
- la discesa, ci aspettava la funivia.
Veelgestelde vragen
Een zingende man: un uomo cantando?
Ik zag hem lopen: l'ho visto camminando?
Wat betekent pur essendo?
Wat kan het gerundio uitdrukken?
Wat is het verschil met het participio presente?
Wat is het gerundio composto?
Kun je het participio passato zelfstandig gebruiken?
Waar staan de voornaamwoorden bij gerundio en participio?
De gerundioBronnen en methode
Dit hoofdstuk is geschreven vanuit de lespraktijk en volgt niveau B2 van het Europees Referentiekader. Om verder te lezen:
- Treccani, La grammatica italiana: uitgebreide Italiaanse referentiegrammatica, online
- Raad van Europa, CEFR Companion Volume (2020): niveaubeschrijvingen

Alessio
- Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
- Master Italiaans als tweede taal, Università Giustino Fortunato (Benevento)
- Geeft les sinds 2018 · 45 beoordelingen