Download on the App StoreVerder in de appIn de app
Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

Grammatica · B2

Gerundio en participio

door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Een groen dal met verspreide huizen en een spar op de voorgrond · Italiaanse grammatica B2
Salendo si vede la valle: het pad vervoegt in de gerundio.

Impliciete vormen maken de zin compacter: camminando nel bosco ho visto un capriolo (terwijl ik wandelde), arrivati al rifugio, abbiamo riposato (toen we aankwamen). Minder woorden, meer vaart.

  • 4min lezen
  • 15min oefeningen
  • B2niveau

Wat je leert

  • Het gerundio voor tijd, manier, oorzaak en voorwaarde
  • Eén onderwerp voor beide zinnen
  • Het absolute voltooid deelwoord
  • Woordenschat: la montagna

Het Italiaans en het Nederlands naast elkaar

Het Nederlands gebruikt bijzinnen waar het Italiaans een gerundio of deelwoord neemt: avendo finito, uscì, toen hij klaar was, ging hij weg. Belangrijk: het Italiaanse gerundio eist hetzelfde onderwerp als de hoofdzin.

Neem deze pagina mee

Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (in het Nederlands, met de Italiaanse uitleg als bijlage): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Het zit in de volledige cursus, of je krijgt alle 61 overzichten in één aankoop. Deze pagina blijft gratis, oefeningen inbegrepen.

Download dit overzicht met alle andere · € 9

Bij de volledige cursus zitten alle 61 overzichten er al bij.
Bekijk de voorbeelden van de werkbladen →

Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

De woorden van deze pagina

Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.

De gerundio

WaardeVoorbeeld op het pad
tijd (mentre)salendo, si vede tutta la valle
manier (come)procedete seguendo i segni bianchi e rossi
oorzaak (poiché)essendo tardi, siamo tornati indietro
voorwaarde (se)partendo all’alba, si evita il caldo
De gouden regel: het onderwerp van de gerundio moet dat van de hoofdzin zijn. Camminando nel bosco, il temporale ci ha sorpresi laat het onweer wandelen: beter mentre camminavamo.

Het absolute voltooid deelwoord

ZinStaat gelijk aan
arrivati in cima, abbiamo aperto lo zainodopo che siamo arrivati
finita la salita, il sentiero spianaquando la salita è finita
vista l’ora, meglio rientrareconsiderata l’ora

Goed om te weten

  • Bij het losse deelwoord bepaalt het werkwoord waarmee het meebuigt. Met een essere-werkwoord buigt het mee met het onderwerp (partiti gli ospiti, abbiamo pulito), met een avere-werkwoord met het voorwerp (finita la cena, siamo usciti).
  • Onder contracten en formulieren staat de vaste formule letto, approvato e sottoscritto: gelezen, goedgekeurd en ondertekend.

De meest gemaakte fouten

  • essendo il sentiero è ripido, andiamo piano → essendo il sentiero ripido, andiamo piano (geen dubbel werkwoord)
  • camminando, la pioggia ci ha bagnati → mentre camminavamo, la pioggia ci ha bagnati (verschillende onderwerpen)
  • arrivato in cima, abbiamo brindato (noi) → arrivati in cima, abbiamo brindato (het deelwoord buigt mee met noi)

Zinnen die uit deelwoorden zijn ontstaan

Sommige losse deelwoorden en gerundi zijn zo gewoon dat ze vaste formules zijn geworden. Je hebt ze nodig in formeel Italiaans.

FormuleBetekenisVoorbeeld
detto questodit gezegd zijndedetto questo, passiamo al punto due
stando avolgensstando ai dati, il traffico cala
visto cheaangezienvisto che piove, restiamo
tenuto conto direkening houdend mettenuto conto dei costi, è un affare
tutto consideratoal met altutto considerato, è andata bene

Het Nederlands heeft er zelf een paar die net zo werken: «gezien de tijd», «dit gezegd zijnde».

Bij de klassieken

«Pinocchio, vedendo che le fiamme salivano sempre più, e non volendo far la fine del piccione arrosto, spiccò un bel salto di vetta all’albero, e via a correre daccapo attraverso i campi e ai vigneti.»

‘Pinocchio zag dat de vlammen steeds hoger kwamen, en omdat hij niet wilde eindigen als een gebraden duif, sprong hij met een flinke sprong uit de boom en rende opnieuw weg, dwars door de velden en de wijngaarden.’

Twee gerundi, allebei met het onderwerp van de hoofdzin (Pinocchio): vedendo noemt de aanleiding, non volendo de reden. In de vertaling worden het bijzinnen, omdat het Nederlands deze vorm niet zo vrij gebruikt.

Carlo Collodi, Le avventure di Pinocchio, hfst. XIV (1881-1883)

Wist je dat?

Het Italiaanse gerundio heeft een strikte regel: het onderwerp moet hetzelfde zijn als dat van de hoofdzin. Camminando, ho visto Marco betekent dat ík liep. Wil je zeggen dat Marco liep, dan moet de zin anders. Het Nederlands kent dezelfde valkuil: in «Al wandelend door het bos overviel ons de regen» wandelt grammaticaal de regen. Taaladviseurs noemen dat een verkeerd verbonden beknopte bijzin, en in het Italiaans klinkt hij net zo vreemd.

Lees en begrijp

De grammatica van dit hoofdstuk in een tekst uit het dagelijks leven: opa's e-mail over de moestuin.

Come ho salvato l'orto (sbagliando)

daAldo Ferri <aldo.ferri@mail.it>

amatteo.ferri@mail.it

datadom 18 mag, 07:40

Caro Matteo,

l'orto è salvo. Guardando bene le foglie, ho capito che era colpa delle lumache. Cercando su internet ho trovato dieci rimedi; leggendo i commenti ne ho scartati nove.

Finita la pioggia, ho messo la cenere intorno all'insalata: detto tra noi, funziona davvero.

Tua nonna, vedendomi nell'orto alle sei del mattino, ha pensato a un ladro. Chiarito l'equivoco, mi ha portato il caffè.

Sapendo che sabato vieni, pianto anche i pomodori.

Nonno Aldo

Vragen

Di chi era la colpa, nell'orto?

Che cosa ha messo intorno all'insalata?

«Guardando bene le foglie, ho capito»: il gerundio qui dice…

«Finita la pioggia» significa…

Completa: «___ di casa, ho incontrato Pia» (uscire).

Een moestuin met tomaten, snijbiet, boerenkool en courgettes
Guardando bene le foglie, ho capito il problema.

Oefeningen

Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.

  1. 01 Il gerundio che spiega

    Herschrijf met het gerundio, zoals in het voorbeeld: Poiché studia molto, passa gli esami → Studiando molto, passa gli esami.

    1. Poiché era stanco, è andato a letto. →
    2. Mentre tornavo a casa, ho incontrato Luca. →
    3. Se studi ogni giorno, impari. →
    4. Siccome non aveva soldi, è rimasto a casa. →
    5. Poiché ho letto il libro, conosco la storia. →
    6. Mentre parlava, gesticolava molto. →

  2. 02 Gerundio semplice o composto

    Het samengestelde gerundio zegt dat de handeling eerder kwam. Vul aan.

    1. (finire) il lavoro, è uscito.
    2. (camminare) , pensava ai fatti suoi.
    3. (arrivare) in ritardo, non è entrato.
    4. (leggere) la mail, ho capito il problema.
    5. (aspettare) , ho bevuto un caffè.
    6. (non dormire) la notte, era stanchissimo.

  3. 03 Il participio passato da solo

    Herschrijf met het absolute deelwoord, zoals in: Dopo che ebbe finito → Finito il lavoro…

    1. Dopo che ha letto la lettera, ha telefonato. →
    2. Dopo che sono arrivati, si sono seduti. →
    3. Dopo che ha finito la riunione, è uscito. →
    4. Dopo che ebbero chiuso il negozio, tornarono a casa. →
    5. Dopo che ha superato l’esame, ha festeggiato. →
    6. Dopo che sono uscite, ha piovuto. →

  4. 04 Il participio presente

    Sommige tegenwoordige deelwoorden zijn nu zelfstandige of bijvoeglijke naamwoorden. Vul aan.

    1. chi insegna →
    2. chi studia →
    3. chi canta →
    4. che segue →
    5. che diverte →
    6. che interessa →

  5. 05 La relazione di lavoro

    Vul vormen van het gerundio, deelwoorden en de juiste tijden in.

    Herhaling lijdende vorm · indirecte rede

    1. (analizzare) i dati del trimestre, abbiamo notato un calo.
    2. (non avere) informazioni sui costi, non possiamo concludere.
    3. (chiudere) il bilancio, invieremo la relazione definitiva.
    4. Il documento (allegare) contiene i dettagli.
    5. (leggere) le vostre osservazioni, abbiamo corretto due tabelle.
    6. Restiamo a disposizione per il punto (seguire) .

Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Kies je volgende oefening →

Elk onderwerp, een wereld

In de app amo Italiaans oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.

De helft van de A1-cursus gratis, zonder account

€5,83 per maandjaarabonnement

★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018

Download amo Italiaans voor iPhone ↗︎

Zoek op amo Italiaans

Een geasfalteerd pad tussen kale bomen en droog gras, in het ochtendlicht
Correndo all'alba, ha ritrovato la sua città.

Lees en begrijp

Nog een tekst met dezelfde grammatica: het verhaal van een hardloopster.

La Gazzetta della Domenica

domenica 30 marzo · pagina 11

La storia

Correndo ha ritrovato la sua città

di Chiara Bonetti

Ogni mattina, attraversando il parco alle sei, Lena fotografa quello che cambia. Avendo perso il lavoro l'anno scorso, aveva cominciato a correre «per non pensare».

Correndo ha scoperto strade che non conosceva. E pur abitando qui da sempre, racconta, non aveva mai visto l'alba dal ponte vecchio.

Arrivata a mille chilometri, ha aperto un profilo con le sue foto: essendo immagini piene di luce, i giornali locali se ne sono accorti in fretta.

«Messa da parte la paura, la città ti ripaga», sorride. Ora una galleria le ha chiesto una mostra per giugno.

Vragen

Perché Lena aveva cominciato a correre?

Che cosa le ha chiesto una galleria?

«Avendo perso il lavoro, aveva cominciato a correre»: il gerundio composto qui indica…

«Pur abitando qui da sempre» significa…

Completa: «___ i compiti, uscì a giocare» (finire).

Nog een tekst over dit onderwerp? Een motivatiebrief

Nog één keer

Comprimeer de zin:

  1. di quota, l’aria si fa più fresca.
  2. al lago, ci siamo fermati a mangiare.
  3. il rifugio pieno, abbiamo montato la tenda.
  4. Si impara la montagna sentiero qualche volta.
  5. la discesa, ci aspettava la funivia.

Veelgestelde vragen

Een zingende man: un uomo cantando?
Nee, het gerundio is in het Italiaans geen bijvoeglijk naamwoord. Een zingende man is un uomo che canta, met een betrekkelijke bijzin. Zo ook un bambino che piange, een huilend kind, en l'acqua che bolle, kokend water. Het participio presente op -ante of -ente bestaat alleen nog als vast woord: acqua bollente.
Ik zag hem lopen: l'ho visto camminando?
Dan liep jij, niet hij: het gerundio hoort bij het onderwerp van de hoofdzin. Wat je bedoelt is l'ho visto camminare, met de infinitief, of l'ho visto che camminava. Hetzelfde na sentire: l'ho sentita cantare, ik hoorde haar zingen.
Wat betekent pur essendo?
«Hoewel hij is» of «ook al is hij»: pur + gerundio maakt een toegeving. Pur essendo stanco, ha finito il lavoro, hoewel hij moe was, maakte hij het werk af. Pur volendo, non posso, ook al zou ik willen, ik kan niet. Het is de elegantste manier om iets toe te geven, en hij staat vaak in geschreven taal.
Wat kan het gerundio uitdrukken?
Manier (ho imparato leggendo), tijd (tornando a casa, ho incontrato Marco), oorzaak (essendo stanco, sono rimasto) en voorwaarde (studiando, passerai). De context bepaalt welke.
Wat is het verschil met het participio presente?
Het participio presente op -ante en -ente is in het moderne Italiaans grotendeels een bijvoeglijk naamwoord of zelfstandig naamwoord geworden: interessante, cantante, studente. Als werkwoord leeft het nauwelijks nog.
Wat is het gerundio composto?
Avendo fatto, essendo andato: het drukt uit dat iets eerder is gebeurd. Avendo finito, sono uscito, nadat ik klaar was ben ik weggegaan.
Kun je het participio passato zelfstandig gebruiken?
Ja, in de beknopte bijzin: finito il lavoro, sono uscito. Het staat vooraan, buigt mee in geslacht en getal, en is heel gewoon in geschreven Italiaans.
Waar staan de voornaamwoorden bij gerundio en participio?
Vastgeplakt aan het gerundio: guardandolo, essendosene andato. Bij het participio passato in de beknopte bijzin ook: vistolo, dettomi, al is dat een formele stijl.
Gerundio en participio (B2): De gerundioDe gerundio

Bronnen en methode

Dit hoofdstuk is geschreven vanuit de lespraktijk en volgt niveau B2 van het Europees Referentiekader. Om verder te lezen:

Alessio
Geschreven en nagekeken door

Alessio

  • Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
  • Master Italiaans als tweede taal, Università Giustino Fortunato (Benevento)
  • Geeft les sinds 2018 · 45 beoordelingen
Meer over Alessio →