Download on the App StoreVerder in de appIn de app
Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

Grammatica · A2

De indirecte voornaamwoorden

door Alessio · docent Italiaans voor anderstaligen, master ITALS

Een meisje fluistert een geheim in het oor van haar vriendin · Italiaanse grammatica A2
Le dico un segreto, gli scrivo dopo: het voornaamwoord zegt aan wie.

Indirecte voornaamwoorden beantwoorden «aan wie?»: gli scrivo (aan hem), le telefono (aan haar). Ze zijn de motor van piacere: mi piace il progetto betekent dat het project mij bevalt.

  • 4min lezen
  • 15min oefeningen
  • A2niveau

Wat je leert

  • gli, le en mi, ti, ci, vi: aan wie?
  • Piacere: mi piace, mi piacciono
  • De werkwoorden die het indirecte voornaamwoord nemen
  • Woordenschat: il lavoro in ufficio

Het Italiaans en het Nederlands naast elkaar

Het Nederlands gebruikt vaak hetzelfde woord: ik bel hem, ik praat met hem. Het Italiaans scheidt: lo chiamo tegenover gli parlo. Vraag jezelf af of er een voorzetsel bij hoort; zo ja, dan is het meewerkend: gli of le.

Neem deze pagina mee

Het overzicht van dit hoofdstuk als afdrukbare PDF (in het Nederlands, met de Italiaanse uitleg als bijlage): regels, typische fouten en de oefening met oplossingen. Het zit in de volledige cursus, of je krijgt alle 61 overzichten in één aankoop. Deze pagina blijft gratis, oefeningen inbegrepen.

Download dit overzicht met alle andere · € 9

Bij de volledige cursus zitten alle 61 overzichten er al bij.
Bekijk de voorbeelden van de werkbladen →

Het volledige traject, van A1 tot C2App Store★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018Ga verder in de app →

De woorden van deze pagina

Sleep elk Italiaans woord naar zijn definitie, of tik eerst op het woord en dan op het vakje.

De vormen

VoornaamwoordBetekentOp kantoor
mi / tia me / a temi mandi il file? ti scrivo domani
glia luigli chiedo un colloquio
lea leile presento il nuovo collega
ci / via noi / a voici hanno offerto il contratto
glia loro (in het hedendaagse Italiaans)gli mando l’ordine del giorno
Le is ook het voornaamwoord van de beleefde Lei: Le scrivo per confermare l’appuntamento, ook aan een man. In zakelijke e-mails schrijf je het met hoofdletter.

De werkwoorden die het indirecte voornaamwoord nemen

WerkwoordVoorbeeld
piacere / interessaremi piace questo ruolo, ti interessa l’offerta?
scrivere / telefonare / rispondere ale telefono nel pomeriggio, gli rispondo subito
chiedere / dire / dare agli chiedo un aumento, le do una mano
sembrare / serviremi sembra un’ottima idea, ci serve più tempo

Goed om te weten

  • Nog meer werkwoorden zoals piacere: bastare, interessare, sembrare, succedere, restare. Mi basta: het is genoeg voor me. Che ti è successo?: wat is er met je gebeurd?
  • A me mi piace hoor je overal, maar in geschreven taal kies je: a me piace of mi piace. Twee keer het voornaamwoord geldt als spreektaal.

De meest gemaakte fouten

  • lo telefono stasera (a Marco) → gli telefono stasera (telefonare a vraagt een indirect voornaamwoord)
  • mi piacciono lavorare qui → mi piace lavorare qui (met een infinitief blijft piacere enkelvoud)
  • le ho chiesto a Marco un consiglio → gli ho chiesto un consiglio (aan Marco: gli)

Werkwoorden die in het Italiaans «aan» iemand gaan

Bij deze werkwoorden is de persoon in het Nederlands een lijdend voorwerp (ik vraag hem), in het Italiaans een meewerkend voorwerp met a. Daarom wordt het gli of le.

NederlandsItaliaansMet voornaamwoord
ik vraag hem ietschiedo qualcosa a luigli chiedo qualcosa
ik antwoord haarrispondo a leile rispondo
ik bel mijn moedertelefono a mia madrele telefono
ik leer hem Italiaansinsegno l'italiano a luigli insegno l'italiano
ik raad haar een boek aanconsiglio un libro a leile consiglio un libro

Let op het verschil met chiamare: dat neemt wel een lijdend voorwerp. La chiamo, maar le telefono: twee werkwoorden voor «bellen», twee voornaamwoorden.

Wist je dat?

Gli komt van het Latijnse illi, de derde naamval van ille. Het Latijn had naamvallen en dus geen voorzetsel nodig: illi dico betekende al «ik zeg het aan hem». Toen de naamvallen verdwenen bleef dit ene restje over als apart voornaamwoord voor het meewerkend voorwerp, en dat is de reden dat het Italiaans twee reeksen heeft waar het Nederlands er één heeft.

Lees en begrijp

De grammatica van dit hoofdstuk in een tekst uit het dagelijks leven: een chat over cadeaus.

EElena
online
E
ElenaSabato è il compleanno di Sara. Che cosa le regaliamo?10:02
Le piacciono i romanzi gialli. O un buono per la libreria?10:03
E
ElenaIl buono è perfetto. E a Tommaso? Ci ha aiutato col trasloco, gli avevo promesso una cosa.10:04
Gli possiamo prendere due biglietti per lo stadio: domenica gioca la sua squadra.10:05
E
ElenaBello! Ti mando i soldi stasera. Mi dici quanto costa tutto?10:06

Vragen

Che cosa piace a Sara?

Perché vogliono fare un regalo anche a Tommaso?

«Le piacciono i gialli»: «le» significa…

Completa: «Telefono a Marco e ___ chiedo l'indirizzo».

Een etalage versierd voor Kerst, met lichtjes en kerstballen
Che cosa gli regaliamo? Het voornaamwoord zegt aan wie.

Oefeningen

Vijf oefeningen op volgorde van moeilijkheid. De laatste halen er eerdere onderwerpen bij.

  1. 01 Le forme

    Vul het indirecte voornaamwoord in.

    1. a me →
    2. a te →
    3. a lui →
    4. a lei →
    5. a noi →
    6. a voi →
    7. a loro →

  2. 02 Diretto o indiretto?

    Vraag jezelf af: vraagt het werkwoord «wie/wat?» of «aan wie?»? Kies.

    1. chiamo domani. (Marco)
    2. telefono domani. (a Marco)
    3. vedo stasera. (Anna)
    4. scrivo stasera. (ad Anna)
    5. aspetto qui. (voi)
    6. rispondo subito. (a voi)

  3. 03 I verbi che vogliono l’indiretto

    Dire, parlare, telefonare, rispondere, chiedere, regalare. Vul aan.

    1. ho detto tutto. (a lei)
    2. regalo un libro. (a te)
    3. chiedo un favore. (a voi)
    4. rispondo domani. (a loro)
    5. parlo io. (a lui)
    6. telefoni tu? (a me)

  4. 04 Piacere e simili

    Bij piacere is het voornaamwoord meewerkend en volgt het werkwoord wat bevalt. Vul aan.

    1. piace il caffè. (a me)
    2. piacciono i dolci. (a lui)
    3. piace viaggiare? (a te)
    4. è piaciuta la festa. (a noi)
    5. servono due ore. (a lei)
    6. manca casa. (a loro)

  5. 05 Il compleanno

    Vul directe en indirecte voornaamwoorden in, in de juiste tijd.

    Herhaling directe voornaamwoorden · passato prossimo

    1. Domani è il compleanno di Luca: regalo un libro.
    2. ho comprato ieri in libreria.
    3. Ho invitato anche le sue sorelle: ho scritto un messaggio.
    4. piace molto la torta al cioccolato, quindi faccio io.
    5. – Vieni anche tu? aspetto alle otto. (te)
    6. – Certo, telefono quando esco. (a te)

Deze vijf zijn een voorproefje. Op de site staan er meer dan zevenhonderd, gratis en zonder account. Kies je volgende oefening →

Elk onderwerp, een wereld

In de app amo Italiaans oefen je grammatica binnen thematische leerpaden met vakspecifieke woordenschat: il bar, i trasporti, il calcio, la moda, la burocrazia en zeventien andere. Kies je wereld en de grammatica komt vanzelf mee, ook in het Nederlands uitgelegd.

De helft van de A1-cursus gratis, zonder account

€5,83 per maandjaarabonnement

★★★★★(29)van Alessio, docent sinds 2018

Download amo Italiaans voor iPhone ↗︎

Zoek op amo Italiaans

Een strand met parasols, van bovenaf gezien
«Le abbiamo riservato la camera»: de beleefdheidsvorm Lei, op schrift.

Lees en begrijp

Nog een tekst met dezelfde grammatica: de e-mail van een hotel.

Le confermiamo la prenotazione

daHotel Belvedere <info@hotelbelvedere.it>

aj.smit@mail.nl

datagio 12 giu, 11:40

Gentile signora Smit,

Le scriviamo per confermare la camera dal 3 al 7 luglio. Le abbiamo riservato una matrimoniale con vista mare, al terzo piano.

Come richiesto, Le lasceremo una culla in camera. Se Le serve il parcheggio, ci risponda entro lunedì: i posti sono pochi.

Il giorno dell'arrivo vi aspettiamo dalle 14: il primo caffè ve lo offriamo noi.

Cordiali saluti,
la reception

Vragen

A che piano è la camera?

Entro quando bisogna rispondere per il parcheggio?

«Le scriviamo», con la maiuscola: qui «Le» significa…

Completa: «Ho incontrato Paola e ___ ho dato il libro».

Nog een tekst over dit onderwerp? Het concertkaartje

Nog één keer

Direct of indirect? Kies:

  1. Il capo? ho scritto un’email stamattina.
  2. La collega nuova? presento il team oggi.
  3. piacciono i progetti internazionali.
  4. Dottoressa, mando il contratto entro venerdì.
  5. I clienti? rispondo sempre in giornata.

Veelgestelde vragen

Ik mis je: ti manco of mi manchi?
Mi manchi. Mancare werkt zoals piacere: wat ontbreekt is het onderwerp, en de persoon die het mist staat in het meewerkend voorwerp. Letterlijk: jij ontbreekt mij. Ti manco betekent dus «jij mist mij». Zo ook mi manca l'Italia en mi mancano i miei amici, met het werkwoord in het meervoud.
Hoe zeg je «het spijt me»?
Mi dispiace, gebouwd zoals mi piace. Het betekent ook «ik vind het jammer»: mi dispiace che tu parta. Tegen iemand anders: ti dispiace?, vind je het erg? Met de beleefde vorm wordt dat Le dispiace se apro la finestra?, en dan antwoord je no, prego als het mag.
Ik heb een pen nodig: hoe zeg je dat?
Het kortst met servire: mi serve una penna. De pen is het onderwerp, jij het meewerkend voorwerp, dus in het meervoud verandert het werkwoord: mi servono due penne. Ho bisogno di una penna is ook goed en iets formeler. Ti serve qualcosa? hoor je in elke winkel.
Wat is het verschil tussen lo en gli?
Lo is lijdend voorwerp, gli meewerkend voorwerp: lo vedo, ik zie hem; gli parlo, ik spreek tegen hem. De vuistregel is het voorzetsel: hoort er a bij het werkwoord, dan is het gli of le.
Zeggen Italianen gli in plaats van loro?
In gesproken taal bijna altijd: gli ho detto voor «ik heb het hun gezegd». Ho detto loro is correct maar formeel, en je hoort het vooral in geschreven Italiaans.
Welke werkwoorden nemen het meewerkend voorwerp?
Die met a: dire a, parlare a, telefonare a, rispondere a, scrivere a, chiedere a. Let op telefonare: in het Nederlands bel je iemand, in het Italiaans telefoneer je áán iemand, en dat a maakt er gli of le van.
Waarom is het mi piace en niet io piaccio?
Omdat piacere «bevallen» betekent: niet ik hou van pizza, maar de pizza bevalt mij. Het onderwerp is dus wat je lekker vindt: mi piace la pizza, mi piacciono gli gnocchi, meervoud.
Hoe zeg je aan mij met nadruk?
Met de beklemtoonde vorm achter het werkwoord: a me in plaats van mi. A me non piace zet het contrast neer: mij bevalt het niet, wat de anderen ook vinden.
De indirecte voornaamwoorden (A2): De vormenDe vormen

Bronnen en methode

Dit hoofdstuk is geschreven vanuit de lespraktijk en volgt niveau A2 van het Europees Referentiekader. Om verder te lezen:

Alessio
Geschreven en nagekeken door

Alessio

  • Master ITALS, Università Ca’ Foscari Venezia
  • Master Italiaans als tweede taal, Università Giustino Fortunato (Benevento)
  • Geeft les sinds 2018 · 45 beoordelingen
Meer over Alessio →